III SAB/Wr 308/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Asesor Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi D. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, D. L. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) zarzucił Wojewodzie D. przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, złożony przez stronę wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. w dniu 17 marca 2017 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. organ wezwał wnioskodawcę, na podstawie art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm.), do osobistego stawiennictwa, w terminie 7 dni pod rygorem pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, oraz pod takim samym rygorem, wezwał stronę, również w terminie 7 dni, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie ważnego dokumentu podróży. W piśmie tym organ zawarł również pouczenie o obowiązku złożenia przez cudzoziemca odcisków linii papilarnych, zgodnie z art. 106 ust. 4 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach. W dniu 22 maja 2017 r. wnioskodawca stawił się w siedzibie D. Urzędu Wojewódzkiego we W., złożył odciski linii papilarnych oraz przedstawił kserokopie stron z paszportu. W dniu 26 października 2018 r. do organu wpłynęła dodatkowa dokumentacja strony, złożona z własnej inicjatywy, tj. zaktualizowany Załącznik nr 1 do wniosku o pobyt czasowy i pracę, kserokopia zaktualizowanej informacji starosty oraz kserokopia umowy zlecenia z dnia 9 października 2018 r. W dniu 12 lutego 2019 r. do organu wpłynęło ponaglenie strony w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. oraz przewlekłością postępowania. Pismem z dnia 7 marca 2019 r. (z odnotowanym wpływem do organu w dniu 19 marca 2019 r.) strona wniosła kolejne ponaglenie w sprawie. W dniu 11 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego) strona nadesłała, z własnej inicjatywy, uaktualnioną dokumentację stanowiącą uzupełnienie wniosku. Składając skargę na przewlekłość postępowania w sprawie skarżący zarzucił naruszenie – art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wskazując na powyższe strona wniosła o: 1. stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania, skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego; 2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązanie Wojewody D. do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; 4. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 154 § 6; 5. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 6. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W rozwinięciu zarzutów skargi skarżący podniósł, że oczekiwanie na wydanie decyzji przez okres 24 miesięcy wyczerpuje przesłankę przewlekłości w sprawie. Dodał, że przekroczenie terminu w sposób znaczny i pozbawiony racjonalnego uzasadnienia uzasadnia kwalifikowanie tej przewlekłości jako mającej charakter rażący. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej skarżący wyraził m.in. pogląd, że kwota ta stanowić będzie rekompensatę za naruszenie praw skarżącego oraz wynikłe z tego tytułu skutki w zakresie sytuacji jego materialnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniesiona przez stronę skarga na przewlekłość Wojewody D. w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 17 marca 2017 r. okazała się uzasadniona. Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to takie które trwa dłużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z tak rozumianą przewlekłością będziemy mieć do czynienia w sytuacji gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a przy tym, podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak również, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Postępowanie noszące cechę przewlekłości to zatem takie postępowanie, którego czas trwania nie znajduje uzasadnienia w świetle zindywidualizowanych okoliczności sprawy, a przez to, narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10, CBOSA). Ocena, czy określone postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy powinna być poprzedzona analizą zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stopnia skomplikowania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 61/18, CBOSA). Warto również w tym miejscu dodać, że przewlekłość postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. A zatem, fakt podjęcia przez organ administracji rozstrzygnięcia kończącego sprawę nie czyni bezprzedmiotowej ani bezzasadnej skargi na przewlekłe prowadzenie konkretnego postępowania. W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy administracyjnej związanej ze złożonym przez stronę wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Jak wynika z akt administracyjnych, jakkolwiek pierwszą czynność procesową w sprawie organ podjął po upływie miesiąca od daty wpływu wniosku, kierując w dniu 20 kwietnia 2017 r. do strony wezwanie do osobistego stawiennictwa, a także, wzywając ją do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, to w toku dalszego postępowania organ nie podejmował (poza pobraniem odcisków linii papilarnych) żadnych innych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. W szczególności, nie ocenił dokumentacji jaką strona nadesłała w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 kwietnia 2017 r. W kontekście tym należy przypomnieć, że w treści pisma z dnia 20 kwietnia 2017 r. organ zawarł pouczenie, że nieusunięcie przez stronę braków formalnych wniosku będzie skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Organ nie zareagował również na pismo strony z dnia 17 listopada 2017 r. (data wpływu do organu – 21 listopada 2017 r.) wnoszącej o udzielenie informacji na temat możliwości uzyskania pieczęci w paszporcie, potwierdzającej złożenie wniosku. Jak wynika z akt sprawy, większość dokumentacji w sprawie strona złożyła z własnej inicjatywy. Należy nadmienić, że organ nie wykonał również obowiązku z art. 37 § 4 k.p.a. (nie przesłał ponaglenia do organu wyższego stopnia), jak również, uchybił obowiązkom z art. 36 k.p.a. Przedstawiona charakterystyka postępowania prowadzonego w sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. Jako zatem uzasadniony ocenić należy zarzut skargi co do tego, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku strony, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (w pkt II wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III wyroku). Na wniosek strony Sąd przyznał jej sumę pieniężną o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV wyroku) uznając, że przyznana kwota 3.000 zł w sposób dostateczny zrekompensuje jej krzywdy moralne związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. W ocenie Sądu, żądanie przyznania sumy pieniężnej w kwocie 20.000 zł było żądaniem zbyt wygórowanym. O kosztach postępowania (pkt V wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej (tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego) sumę 597 zł składają się – kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.