III SAB/Wr 4/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-05-08

Skład orzekający: Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sytuacji gdy jej miesięczne dochody wraz z dochodami męża, pomimo ponoszenia wydatków na korespondencję z sądem, pozwalają na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Analiza sytuacji materialnej skarżącej, uwzględniająca jej dochody, dochody męża oraz wydatki, wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie wykładni pojęcia 'nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny'.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów. Skarżąca złożyła sprzeciw od tego postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ponownie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi D W na bezczynność S K O we W w przedmiocie nierozpoznania zażalenia od postanowienia B G T w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt III SAB/Wr 4/09, postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] D W (zwana dalej skarżącą) wniosła skargę na bezczynność S K O we W. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że łączny dochód jej i jej męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wynosi [...] zł. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] skarżąca podała, że wydaje miesięcznie około [...] zł na korespondencję z Sądem. Postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W pisemnych motywach orzeczenia podkreślono, iż przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. Pismem z dnia [...] skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza, wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej (zestawienie pozyskiwanych przez nią – [...] zł i jej męża – [...] zł comiesięcznych dochodów z wydatkami, w tym z wydatkami ponoszonymi przez skarżącą na korespondencję z Sądem), Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślenia wymaga, iż Sąd dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej miał również na uwadze fakt wcześniejszego zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OPP 134/06), jak również w sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem (np. w sprawach o sygn. akt: III SAB/Wr 9/05, III SA/Wr 92/06, III SA/Wr 651/08). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło