III SAB/Wr 408/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi E.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, a przewlekłość nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. D.(dalej: strona skarżąca, wnioskodawca) wniósł w dniu 26 kwietnia 2019 r. (data wpływu do organu) skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ) postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożonego w dniu 23 października 2018 r. Powołując art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca uzasadniła wnioski i zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Z przedłożonych wraz ze skargą akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 25 października 2018 r. do Wojewody wpłynął wniosek strony skarżącej (nadany w dniu 23 października 2018 r.) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia na terenie Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej. Pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. strona skarżąca zwróciła się o podjęcie przez organ niezbędnych czynności zmierzających do wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu [...] lutego 2019 r. wnioskodawca osobiście stawił się w organie, gdzie okazał do wglądu oryginał paszportu oraz złożył odciski linii papilarnych. Pismem z dnia 18 lutego 2019 r. (data wpływu do organu 20 luty 2019 r.) strona skarżąca wniosła ponaglenie w przedmiotowej sprawie, które pismem z dnia 14 marca 2019 r. zostało przekazane Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pismem z dnia 7 marca 2019 r. organ wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Braki te uzupełniono w terminie. Po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi do tut. Sądu, pismem z dnia 13 maja 2019 r. organ poinformował wnioskodawcę o toczącym się postępowaniu oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania w dniu 13 sierpnia 2019 r., a także o możliwości otrzymania stempla w paszporcie potwierdzającego złożenie przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Wojewoda wezwał stronę skarżącą o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Pismem z tego samego dnia organ zwrócił się do stosownych służb o udzielenie informacji, czy wyjazd i pobyt na terytorium RP wnioskodawcy stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie okazała się uzasadniona. Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Do pojęcia "przewlekłości" odnosi się art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to takie, które trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z tak rozumianą przewlekłością będziemy mieć do czynienia m.in. w sytuacji, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a przy tym, podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak również, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Postępowanie noszące cechę przewlekłości to zatem takie postępowanie, którego czas trwania nie znajduje uzasadnienia w świetle zindywidualizowanych okoliczności sprawy, a przez to narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10, CBOSA). Ocena, czy określone postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy, powinna być poprzedzona analizą zarówno charakteru podejmowanych czynności, jak i stopnia skomplikowania sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 61/18, CBOSA). Warto również w tym miejscu dodać, że przewlekłość postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy. A zatem, fakt podjęcia przez organ administracji rozstrzygnięcia kończącego sprawę nie czyni bezprzedmiotowej ani bezzasadnej skargi na przewlekłe prowadzenie konkretnego postępowania. W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy administracyjnej związanej ze złożonym przez stronę wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Jak wynika z akt sprawy, wniosek strony skarżącej o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 25 października 2018 r. Z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji Wojewody w związku ze złożeniem przedmiotowego wniosku, pismem z dnia 8 stycznia 2019 r. strona skarżąca zwróciła się o podjęcie przez organ niezbędnych czynności zmierzających do wszczęcia postępowania w sprawie, a następnie z własnej inicjatywy przedłożyła uzupełniającą dokumentację do wniosku. W dniu [...] lutego 2019 r. wnioskodawca stawił się osobiście w organie, gdzie okazał do wglądu oryginał paszportu oraz złożył odciski linii papilarnych. Pismem z dnia 7 marca 2019 r. (po wniesieniu przez wnioskodawcę w dniu 20 lutego 2019 r. ponaglenia w sprawie) organ wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które strona uzupełniła w terminie. Standardową procedurę w sprawach tego rodzaju, związaną z obowiązkiem wystąpienia do właściwych organów z zapytaniem, czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organ zainicjował dopiero w dniu 13 maja 2019 r., a więc po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi do tut. Sądu. W tym samym dniu organ poinformował stronę skarżącą o toczącym się postępowaniu oraz o przewidywanym terminie jego zakończenia w dniu 13 sierpnia 2019 r., a także wezwał o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Powyższe działania organu, który od dnia wpłynięcia wniosku strony skarżącej do dnia 7 marca 2019 r., w którym wystosował do wnioskodawcy pismo z wezwaniem o uzupełnienie braków formalnych wniosku, nie podjął żadnej czynności w sprawie, niewątpliwie przeczą dążeniu organu do koncentracji materiału dowodowego w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Przedstawiona charakterystyka postępowania prowadzonego w sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. Jako zatem uzasadniony ocenić należy zarzut skargi co do tego, że Wojewoda przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku strony, o czym - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Jednocześnie, biorąc pod uwagę stosunkowo krótki (czteromiesięczny) okres, jaki upłynął od dnia złożenia przez stronę skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do dnia podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, Sąd uznał (w pkt. I sentencji wyroku), że przewlekłość w prowadzeniu postępowania nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku). W zakresie zasądzenia na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, Sąd skargę oddalił (pkt III sentencji wyroku). Na rozstrzygnięcie to wpłynął fakt, że zgodnie z przyznaną prawem kompetencją Sąd "może" - jednak nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) - nie musi takiej kwoty orzec. Biorąc pod uwagę powołane powyżej okoliczności świadczące o braku rażącego charakteru przewlekłości w prowadzonym przez Wojewodę w niniejszej sprawie postępowaniu - Sąd nie znalazł podstaw do jej przyznania. O kosztach postępowania (pkt V wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.