III SO/Wr 2/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym, w sprawie z wniosku D W o wymierzenie grzywny S K O we W, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt III SO/Wr 2/09, postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] D W (zwana dalej skarżącą) wniosła o wymierzenie S K O we W grzywny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego wniosku, w wysokości [...] zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że łączny dochód jej i jej męża, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wynosi [...] zł. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] skarżąca podała, że wydaje miesięcznie około [...] zł na korespondencję z Sądem. Postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W pisemnych motywach orzeczenia podkreślono, iż przyznanie prawa pomocy, to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. Pismem z dnia [...] skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza, wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu sprzeciw został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Takie rozwiązanie normatywne oznacza, że kwestię przyznania prawa pomocy uznaje się za nierozstrzygniętą i jest ona ponownie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a przyznanie takiego prawa osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 oraz art. 256 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie, iż "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny" oznacza, że ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84). Dokonując analizy sytuacji materialnej skarżącej (zestawienie pozyskiwanych przez nią – [...] zł i jej męża – [...] zł comiesięcznych dochodów z wydatkami, w tym z wydatkami ponoszonymi przez skarżącą na korespondencję z Sądem), Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślenia wymaga, iż Sąd dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej miał również na uwadze fakt wcześniejszego zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OPP 134/06), jak również w sprawach prowadzonych przed tutejszym Sądem (np. w sprawach o sygn. akt: III SAB/Wr 9/05, III SA/Wr 92/06, III SA/Wr 651/08). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.