III SO/Wr 4/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Tomasz Świetlikowski, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 grudnia 2018 r. sprawy z wniosku M.V. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania skargi I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w kwocie [...] ([...]) złotych; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącej pismem z [...] sierpnia 2018 r. przekazał bezpośrednio do Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. z wnioski M. V., która w dniu [...] lipca 2018 r. nadana została na adres Wojewody, a do dnia dzisiejszego nie została przekazana Sądowi. Skarga strony wpłynęła do organu [...] lipca 2018 r. Została przekazana przez organ do WSA w W. [...] września 2018 r. (data wpływu do Sądu). Pismem z [...] września 2018 r., pełnomocnik strony – na wezwanie organu - wywiodła do tutejszego Sądu o potraktowanie wcześniejszego pisma z sierpnia 2018 r. także jako wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do WSA. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że skarga na przewlekłe postępowanie została przekazana do WSA w W. [...] września 2018 r. Opóźnieniem w przesłaniu skargi, wynikało z reorganizacji Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców tut. Urzędu oraz bardzo trudnej sytuacji w Urzędzie związanej z intensywną fluktuacją pracowników, a także dużą ilością wniosków jakie wpływają do organu. Do akt sprawy organ załączył kserokopię odpowiedzi na skargę z [...] września 2018 r. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że ww. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu [...] września 2018 r. i została zadekretowana pod sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. z [...] lipca 2018 r. nadana przez profesjonalnego pełnomocnika – za pośrednictwem Wojewody D. w W. - płynęła do organu w [...] lipca 2018 r. Tym czasem – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA w W. do dnia [...] sierpnia 2018 r. Uczynił to dopiero, jak sam informuje [...] września 2018 r., data wpływu do Sądu - [...] września 2018 r. Przekazanie skargi nastąpiło więc niewątpliwie z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu, przekraczając go prawie o 30 dni. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku, okoliczności usprawiedliwiające ten stan rzeczy w postaci trwającej reorganizacji Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu oraz fluktuacji pracowników przy licznym napływie skarg do Urzędu, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (przewlekłość postępowania organu), jak i okres uchybienia terminowi przekazania skargi wraz z aktami sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 895/10, publ. Lex nr 653783). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę D. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny (w szczególności wobec trudności z jakimi boryka się Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu) osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej. O kosztach orzeczona na podstawie art. 200 p.p.s.a.