III SO/Wr 6/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Anetta Chołuj, , Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy z wniosku S. K. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania w terminie skargi postanawia: wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych). W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę – za pośrednictwem Wojewody D. we W. – na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga ta – jak wynika z informacji poczty Śledzenie przesyłek - wpłynęła do organu [...] r. o godz. [...]. Do dzisiejszego skarga ta nie została przekazana przez organ do WSA we Wrocławiu. W dniu [...] r., skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł do tutejszego Sądu – wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że nie dysponuje przedmiotową skargą. Odniósł się nadto obszernie do zarzuconej mu przewlekłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga nadana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu [...] r. – za pośrednictwem Wojewody D. we W. – na przewlekłe prowadzenie postępowania, wpłynęła do organu w dniu [...] r. Świadczy o tym dowód nadania przesyłki załączony do wniosku oraz wydruk ze strony Poczty Polskiej "Śledzenie przesyłek". Na obu tych dowodach jest tożsamy numer przesyłki poleconej i potwierdzenie poczty, że przesyłka została doręczona adresatowi. Wojewoda w odpowiedzi na wniosek nie odniósł się do tych dowodów, zaprzeczył jedynie by taką skargę otrzymał. Nie wskazał natomiast przesyłka o jakiej treści została mu doręczona [...] r. Powyższe pozwala na przyjęcie, że przesyłka ta zawierała skargę, o której mowa we wniosku o ukaranie grzywną. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać skargę do WSA we Wrocławiu do dnia [...] r. Nie uczynił tego jednak do dnia orzekania przez Sąd, co niewątpliwie jest przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i okoliczności sprawy. Sądowi z urzędu są znane przyczyny podnoszone w wielu sprawach przez Wojewodę na usprawiedliwienie funkcjonowania organu odbiegającego od ram zakreślonych przepisami prawa czy to w postaci trwającej reorganizacji Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu czy fluktuacji pracowników przy licznym napływie skarg do Urzędu. Jednakże nie może to być usprawiedliwieniem w sprawie o wymierzenie grzywny, gdy ocenie Sądu podlega niewykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. na marginesie należy zauważyć, że skarżący wniosek do Wojewody złożył [...]r.! (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 895/10, publ. Lex nr 653783). Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter omawianej instytucji Sąd stwierdził, iż celowym i zasadnym jest nałożenie na Wojewodę D. grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny (w szczególności wobec trudności z jakimi boryka się Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu) osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej.