IV SA/Wr 113/13

WyrokWSA we Wrocławiu2013-05-31

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota wyegzekwowanych alimentów, które okazały się później bezskuteczne, powinna być wliczana do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeśli egzekucja była bezskuteczna w roku ustalania dochodu?
Ratio decidendi
Kwota wyegzekwowanych alimentów, nawet jeśli egzekucja okazała się później bezskuteczna, jest traktowana jako dochód uzyskany w roku poprzedzającym okres świadczeniowy i podlega wliczeniu do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Brak jest podstaw prawnych do uznania takiej kwoty za dochód utracony, a jedynie ściśle określone w ustawie sytuacje mogą być tak kwalifikowane. Przekroczenie kryterium dochodowego, nawet nieznaczne, obliguje organ do odmowy przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, uwzględniając w dochodzie rodziny kwotę wyegzekwowanych alimentów z 2011 r. Skarżąca odwołała się, argumentując, że egzekucja okazała się bezskuteczna i kwota ta powinna być traktowana jako dochód utracony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że wyegzekwowane alimenty stanowią dochód, a ich późniejsza bezskuteczność egzekucji nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania M. I. L., (dalej: skarżąca) od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy O., decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wnioskowanych na K. L., dalej: córka skarżącej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 4 września 2012 r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego rzecz swojej córki. Następnie organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanych świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dochód rodziny skarżącej w 2011 r. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1009,48 zł, przekraczając kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (725 zł). W odwołaniu od decyzji skarżąca wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Wskazała, że przekroczenie kryterium dochodowego nastąpiło z powodu uwzględnienia w dochodzie rodziny kwoty wyegzekwowanej na poczet alimentów od dłużnika w 2011 r. Kwota ta jest "źródłem utraconym, gdyż egzekucja w 2011 r. okazała się bezskuteczna i taki stan trwa do dnia dzisiejszego''. Organ odwoławczy wskazał dalej, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), dalej: ustawa, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. W myśl natomiast wskazanego przepisu świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 12 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie, oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), a także osobę uprawnioną do rodziny nie zalicza się: a) dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, b) dziecka pozostającego w związku małżeńskim, c) pełnoletniego dziecka posiadającego dziecko, d) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz. Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 4 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a i c) ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz inne, enumeratywnie wymienione dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci. Wedle zaś art. 10 ust. 3 ustawy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu. Przez dochód rodziny należy rozumieć natomiast przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 2 ustawy w zw. z art. 3 pkt 2 i pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Tak ustalony dochód może być modyfikowany wyłącznie w przypadku uzyskania dochodu lub utraty dochodu. Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4). Zgodnie natomiast z ust. 4a art. 9 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przez uzyskanie dochodu ustawa rozumie natomiast uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej oraz f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 18). Wedle natomiast art. 9 ust. 3 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przez utratę dochodu ustawa rozumie utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej oraz f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 17 ustawy). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w przypadku rodziny skarżącej nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu przepisów ustawy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w 2011 r. w związku z utratą przez syna skarżącej – M. L. z dniem 22 grudnia 2011 r. zatrudnienia (świadectwo pracy z dnia 20 stycznia 2012 r.). Stąd organ I instancji ustalając dochód rodziny skarżącej uprawniający do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, prawidłowo nie uwzględnił w dochodzie rodziny dochodu utraconego przez syna skarżącej z tytułu w/w zatrudnienia, zaliczając do niego wyłącznie dochód osiągnięty przez stronę w wysokości 26.056,17 zł netto (34.769 zł /dochód brutto/ - 1551 zł /podatek należny/ - 4.788,60 zł /składki na ubezpieczenia społeczne/ - 2373,23 zł /składki na ubezpieczenie zdrowotne/ = 26.056,17 zł - zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 3 października 2012 r. oraz oświadczenie skarżącej o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2011 r.) oraz dochód z tytułu alimentów wyegzekwowanych i przekazanych stronie w wysokości 10 285,15 zł, wskazany w zaświadczeniu komornika sądowego z dnia 4 września 2012 r. Dochód ten w przeliczeniu na osobę w rodzinie strony wynosi 1009,48 zł (36341,32 zł/ 12 miesięcy = 3028,44 zł/ 3 osoby = 1009,48 zł), przekraczając kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (725 zł). W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wskazała, że przekroczenie kryterium dochodowego nastąpiło z powodu uwzględnienia w dochodzie rodziny kwoty wyegzekwowanej na poczet alimentów od dłużnika w 2011 r. Kwota ta jest "źródłem utraconym, gdyż egzekucja w 2011 r. okazała się bezskuteczna i taki stan trwa do dnia dzisiejszego". Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej. Przywołana okoliczność pozostaje bez znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Jak już wskazano przy ustalaniu dochodu bierze się pod uwagę przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ustawodawca wprowadza możliwość modyfikacji tego dochodu o dochód uzyskany i dochód utracony. Ustawa definiuje przy tym utratę i uzyskanie dochodu poprzez wyczerpujące wyliczenie sytuacji, w których ma to miejsce. Dochody niewymienione w tych przepisach nie mogą być uznane za dochód utracony (uzyskany), nawet jeśli stanowią znaczące kwoty, wpływające istotnie na sytuację finansową rodziny. Stąd nie będzie utratą dochodu brak w bieżącym roku należności alimentacyjnych wyegzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym w poprzednim roku kalendarzowym, z którego dochód stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie jest to okoliczność powodująca utratę dochodu, lecz co najwyżej wpływająca na zmianę ogólnej wysokości bieżących dochodów rodziny, która znajdzie prawne odzwierciedlenie dopiero w następnym okresie świadczeniowym (tj. w okresie świadczeniowym 2013/2014). Kolegium zauważyło także, że nabycie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego uzależnione jest od spełnienia precyzyjnie określonych przesłanek, co wyłącza możliwość uwzględniania przez organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia dodatkowych, szczególnych okoliczności występujących po stronie osoby uprawnionej. Innymi słowy, uwarunkowanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad ich udzielania pozbawia organ możliwości przyznawania świadczeń z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, czy słuszności, nawet w sytuacji wystąpienia bardzo trudnych okoliczności życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Żadne inne niż określone w ustawie kryteria nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że spełnienie przez wnioskującego określonych w ustawie warunków daje mu prawo do świadczenia i obliguje organ do wydania decyzji przyznającej świadczenie. Nie spełnienie tych warunków nakłada natomiast na organ obowiązek wydania decyzji odmownej. Z uwagi na powyższe, nawet nieznaczne przekroczenie ustawowo określonego kryterium dochodowego ( w tym o kwotę 284, 48 zł) obliguje organ do wydania decyzji odmawiającej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kategoryczne określenie w art. 9 ust. 2 ustawy, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł oznacza, że przyznanie świadczenia mimo przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego stanowiłoby, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzuciła, że organy administracji niesłusznie do dochodu jej rodziny, uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, doliczyły kwotę alimentów wyegzekwowanych i przekazanych przez Komornika w 2011 r., skoro później egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną jej rodziny, której jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie uzyskiwane przez skarżącą. Skarżąca zauważyła, że świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego nie są wliczane do dochodu a wypłacone świadczenia alimentacyjne nie mogą być potraktowane jako dochód utracony, co uznała za niekonsekwencję ustawodawcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.). zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do oceny celowości oraz słuszności skarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu uzasadniającym uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cytowanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą. Wskazać należy, że ustawa ta reguluje pomoc Państwa osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1 ustawy). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej. Trafnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że uzyskanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego uwarunkowane jest spełnieniem łącznie wszystkich przesłanek określonych w ustawie. Niespełnienie jednej z nich skutkuje brakiem prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Osobą uprawnioną jest - w myśl art. 2 pkt 11 ustawy - osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy - świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Bezsporne jest w sprawie, że córka skarżącej jest uprawniona do świadczenia alimentacyjnego od rodzica (K. L. – ojca) na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, ponadto jest osobą, która nie ma ukończonego 18 roku życia. W postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy administracji publicznej obowiązane są ponadto do ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści art. 9 ust. 2 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wymieniona ustawa samodzielnie nie stanowi o sposobie ustalania dochodu, dochodu rodziny, czy dochodu przypadającego na członka rodziny lecz odsyła w tej kwestii do ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 2 ust. 4 i 5). Stąd jak słusznie przyjęły orzekające w sprawie organy - dochód rodziny skarżącej stanowiący podstawę do ustalenia prawa do świadczeń alimentacyjnych na uprawnioną osobę należało ustalić zgodnie z zasadą wynikającą z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy czym dochód to, według art. 3 pkt 1a, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz inne, enumeratywnie wymienione dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci. Wedle zaś art. 10 ust. 3 ustawy, przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Przez utratę dochodu ustawa rozumie utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej oraz f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 17 ustawy). Z powyższego wynika, że w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo wyliczyły dochód miesięczny przypadający na osobę w rodzinie skarżącej i wydały rozstrzygnięcie odmawiające prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy. Organy ustaliły, że w przypadku rodziny skarżącej nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu przepisów ustawy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w 2011 r. w związku z utratą przez syna skarżącej – M. L. z dniem 22 grudnia 2011 r. zatrudnienia (świadectwo pracy z dnia 20 stycznia 2012 r.). Stąd organ I instancji ustalając dochód rodziny skarżącej uprawniający do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, prawidłowo nie uwzględnił w dochodzie rodziny dochodu utraconego przez syna skarżącej z tytułu w/w zatrudnienia, zaliczając do niego wyłącznie dochód osiągnięty przez stronę w wysokości 26.056,17 zł netto (34.769 zł /dochód brutto/ - 1551 zł /podatek należny/ - 4.788,60 zł /składki na ubezpieczenia społeczne/ - 2373,23 zł /składki na ubezpieczenie zdrowotne/ = 26.056,17 zł - zaświadczenie z Urzędu Skarbowego z dnia 3 października 2012 r. oraz oświadczenie skarżącej o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2011 r.) oraz dochód z tytułu alimentów wyegzekwowanych i przekazanych stronie w wysokości 10 285,15 zł, wskazany w zaświadczeniu komornika sądowego z dnia 4 września 2012 r. Dochód ten w przeliczeniu na osobę w rodzinie strony wynosi 1009,48 zł (36341,32 zł/ 12 miesięcy = 3028,44 zł/ 3 osoby = 1009,48 zł), przekraczając kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (725 zł). Ustalenie zaś przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa świadczenia z funduszu alimentacyjnego, odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się na liczbę osób w rodzinie (według stanu na dzień złożenia wniosku), a następnie przez liczbę 12. Zmiany w obliczeniach, co należy podkreślić, mogą nastąpić jedynie skutkiem przyczyn określonych przez ustawodawcę jako utrata bądź uzyskanie dochodu. Uwzględniając powyższe organy pomocy społecznej dokonały prawidłowych obliczeń z których wynika, że dochód skarżącej w 2011 r. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1009, 48 zł przekraczając kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podkreślenia wymaga, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego stanowią formę pomocy państwa skierowaną do rodzin o najniższych dochodach. Decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie ma charakteru uznaniowego. W związku z tym organ nie może przyznać świadczenia, jeżeli dochód rodziny obliczony zgodnie z zasadami określonymi w ustawie przekracza ustawowe kryterium dochodowe (nawet nieznacznie, jak w sytuacji rodziny skarżącej). Sąd w pełni podziela argumentację Kolegium, że przepisy prawa ściśle określają sposób wyliczenia dochodu rodziny. Organy orzekające w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie mają swobody w wyborze metody wyliczenia wysokości dochodu rodziny, ale mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji został szczegółowo przedstawiony sposób wyliczenia dochodu rodziny przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Należy podkreślić, że dokonane przez organy orzekające w sprawie wyliczenia są jasne i klarowne i nie wymagają dodatkowych objaśnień. Odnośnie zarzutu sformułowanego w skardze, dotyczącego braku możliwości odliczenia od dochodu rodziny skarżącej uzyskanego w 2011 r. kwot alimentów, jako dochodu utraconego, Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, że nie zezwalają na to regulacje ustawowe. Skoro w przepisach ustawy ściśle przesądzono, co należy traktować jako dochód utracony, to organy nie mogą tak ustanowionego katalogu rozszerzać. Sąd orzekający w niniejszej sprawie dostrzega trudną sytuację życiową skarżącej, niemniej jednak stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom co oznacza, iż mają obowiązek stosowania obowiązujących przepisów rangi ustawowej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że fakt nieprzyznania świadczenia zaskarżoną decyzją nie pozbawia strony skarżącej możliwości ubiegania się o to świadczenie na kolejny okres świadczeniowy, o ile zostaną spełnione przesłanki ustawowe. Reasumując, wskazać należy, że zaskarżona w sprawie decyzja w przedmiocie odmowy świadczenia z funduszu alimentacyjnego, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne została wydana w zgodzie z obowiązującym prawem, po zgromadzeniu przewidzianych prawem dowodów, a jej uzasadnienie spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło