IV SA/Wr 118/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego w sprawie choroby zawodowej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 118/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. W. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego w sprawie choroby zawodowej. Skarżąca otrzymała odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 28 października 2015 r., na złożony wniosek w dniu 16 września 2015 r. W dniu 6 listopada 2015 r. skarżąca złożyła wniosek (uzupełniony w dniu 25 listopada 2015 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzono postepowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. Ustanowiony na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2015 r. pełnomocnik z urzędu adwokat Ł. S. wniósł w dniu 14 stycznia 2016 r. skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 16 września 2015 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 16 września 2015 r. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, gdyż została wniesiona przez pełnomocnika po terminie, a w sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. Pismem z dnia 19 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, dopełniając czynności wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że jako pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami niniejszej sprawy w dniu 29 grudnia 2015 r. i dopiero od tego dnia miał realną możliwość przeanalizowania stanu sprawy i rozważenia zasadności sporządzenia skargi kasacyjnej lub też opinii o odmowie jej sporządzenia. Pełnomocnik z urzędu podjął decyzję o sporządzeniu skargi kasacyjnej, której termin sporządzenia wynosi 30 dni, składając w dniu 14 stycznia 2016 r. skargę kasacyjną w niniejszej sprawie. Oznacza to, zdaniem pełnomocnika, że nie uchybił on terminowi ze swej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Rozpoznając złożony wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86), stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Złożony w omawianej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie, bowiem przesłanki przywrócenia terminu zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wskazać należy, że pełnomocnik skarżącej informację o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej uzyskał w dniu doręczenia jemu postanowienia Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. odrzucającego tę skargę, tj. w dniu 12 lutego 2016 r. Zdaniem Sądu treść wyżej wskazanego orzeczenia sądowego pozwalała na uświadomienie faktu wniesienia skargi kasacyjnej z uchybieniem ustawowego terminu. Dzień doręczenia tego postanowienia należy zatem przyjąć za moment ustania przyczyny tego uchybienia, którym było przekonanie strony o terminowym dokonaniu czynności procesowej. W konsekwencji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczynał bieg w dniu 13 lutego 2016 r. i kończył się z upływem dnia 19 lutego 2016 r. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w dniu 19 lutego 2016 r. oznacza zachowanie przez pełnomocnika ustawowego terminu 7-dniowego. Pełnomocnik skarżącej wykazał również brak winy w przekroczeniu terminu – ze względu na przymus adwokacko-radcowski przy wnoszeniu skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.), skarżąca nie mogłaby bowiem dokonać w/w czynności prawnej samodzielnie. Zwrócić należy uwagę, iż skarżąca w niniejszej sprawie zachowała należytą staranność, gdyż z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika zwróciła się do Sądu w terminie do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik reprezentujący skarżącą zawiadomiony został o wyznaczeniu go pismem Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 7 grudnia 2016 r. Wprawdzie w aktach sądowych brak dowodu doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi, niemniej jednak Sąd otrzymał owo zawiadomienie w dniu 15 grudnia 2015 r. a pełnomocnik wskazał, że realną możliwość zapoznania się z aktami sprawy miał od dnia 29 grudnia 2016 r. Skargę kasacyjną pełnomocnik złożył w dniu 14 stycznia 2016 r., a zatem jeszcze przed upływem 30 dni od powiadomienia adwokata o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżącej. Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 29 grudnia 2015 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 14 stycznia 2016 r. skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia jego o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.