IV SA/Wr 125/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-16

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak stwierdzenia zmian radiologicznych w płucach odpowiadających pylicy azbestowej, mimo narażenia na pyły azbestu w środowisku pracy, wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch warunków: rozpoznanie choroby przez uprawnioną placówkę medyczną oraz wywołanie jej przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy. W przypadku braku zmian radiologicznych w płucach, które są podstawą rozpoznania pylicy azbestowej, nawet przy udokumentowanym narażeniu na pyły azbestu, nie można stwierdzić choroby zawodowej. Odmowa poddania się badaniom przez wnioskodawcę uniemożliwiła dalsze postępowanie diagnostyczne.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – pylicy azbestowej płuc, wskazując na wieloletnią pracę w narażeniu na pyły azbestu. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ badania radiologiczne nie wykazały zmian odpowiadających pylicy azbestowej, mimo potwierdzenia narażenia na czynniki szkodliwe. Skarżący kwestionował prawidłowość badań i wskazywał na swoje dolegliwości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 104 § 1 i §2 K.p.a. i art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) po rozpoznaniu orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej u S. K. - pylicy azbestowej płuc - ujętej w pozycji 3.5 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1113 ze zm.) nie stwierdził powyższej choroby. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. wszczął postępowanie administracyjne na podstawie zgłoszenia przez S. K. w dniu 30 sierpnia 2007r. podejrzenia choroby zawodowej. Wnioskodawca był zatrudniony w Dolnośląskich Zakładach Wytwórczych Maszyn Elektrycznych "D." we W. przy ul. F. nr [...] w charakterze opiekacza, nawijacza, kontrolera jakości. W tym charakterze pracował w okresie od 16 stycznia 1962r. do 1 lipca 1990r. Od 2 kwietnia 1993r. do 31 lipca 2002r. był zatrudniony w JTT Komputer S.A. w Zakład Pracy Chronionej jako monter, nie zgłosił narażenia zawodowego w tym miejscu pracy. Od 1 stycznia 2003r.przeszedł na emeryturę. Z karty oceny narażenia zawodowego oraz charakterystyki stanowiska pracy przedłożonej przez byłego pracodawcę wynika, że w czasie wykonywania czynności zawodowych w Wydziale TP-5 zainteresowany narażony był na działanie takich czynników szkodliwych jak: pyły miki, szkła, azbestu, opary rozpuszczalników, acetonu, toluenu benzyny lakowej oraz na lakiery i żywice epoksydowe. Pracując na stanowisku kontrolera jakości w Wydziale WKJ-5 był pośrednio narażony na działanie pyłów miki i szkła oraz oparów acetonu i toluenu. Pracodawca podał, że wszystkie czynniki występujące w środowisku pracy nie przekraczały normatywów higienicznych. Pomiary wykonane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. w latach 1986r.-1989 wykazały wartości azbestu od 0,133 do 0,43 NDS. W dniu 18 stycznia 2008r. wnioskodawca skierowany został na własny wniosek za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. celem rozpoznania choroby zawodowej - pylicy azbestowej płuc. Zainteresowany podał, że od 2 lat cierpi na ogólne osłabienie, wzmożoną męczliwość, pieczenie i kłucie w klatce piersiowej. W przeprowadzonych w Ośrodku badaniach nie stwierdzono u S. K. w rtg klatki piersiowej zmian w miąższu płucnym odpowiadającym pylicy azbestowej, jak również patologicznych szmerów płuc w trakcie ich osłuchiwania. Stwierdzono natomiast: • Przewlekły podsychający nieżyt błony śluzowej noso - gardła • Spirometria i zapis EKG - prawidłowe • Brak objawów niewydolności oddechowej (nieznaczne obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu). Na radiogramach płuc przedłożonych przez zainteresowanego z lat 2002, 2003 i 2006 obraz radiologiczny jest identyczny z aktualnym badaniem rtg. W dniu [...] Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy azbestowej. Na podstawie analizy porównawczej aktualnego i poprzednich radiogramów płuc ze standardami radiologicznymi Międzynarodowego Biura Pracy wykluczono u S. K. pylicę azbestową płuc. Zainteresowany nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł odwołanie. W dniu 5 sierpnia 2008r. skierowany został na badanie w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W związku z niezgłoszeniem się na badanie w wyznaczonym terminie oraz wnioskiem o wydanie orzeczenia jedynie na podstawie posiadanej dokumentacji, Instytut Medycyny Pracy w Ł. zwrócił całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie choroby zawodowej S. K. Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy we W. bez wydania ostatecznej opinii. W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. zważył co następuje: Do stwierdzenia choroby zawodowej przez państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki: 1. Choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych 2. Choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W niniejszej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Jednostka orzecznicza uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych na postawie analizy porównawczej radiogramów ze standardami radiologicznymi Międzynarodowego Biura Pracy nie rozpoznała schorzenia figurującego w obowiązującym wykazie chorób zawodowych w poz. 3.5. Co do drugiego warunku to potwierdzono, że zainteresowany w trakcie wykonywania czynności zawodowych narażony był między innymi na kontakt z pyłami azbestu. Wobec braku spełnienia jednego z warunków Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. uznał, że nie ma podstaw do wydania decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej – pylicy azbestowej. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca podał, że nie zgadza się z decyzją i orzeczeniem lekarskim gdyż spełnia dwa warunki. Ma duszności, bóle w klatce piersiowej z przodu i z tyłu, po drugie miał kontakt z pyłami azbestu, miki, i szkła a także oparami rozpuszczalników i lakierów, żywic epoksydowych i innych czynników. Podał że przepracował 28 lat w warunkach szkodliwych i ma zatruty cały organizm. Wskazał, że w "D." na wydziale cewnikarni warunki były niezgodne z przepisami BHP. Kierownictwo wydziału wyłączało wentylację dla oszczędności. Wiedziało o tym BHP, w związku z tym że nie godził się z takim postępowaniem stosowano wobec niego mobbing. Lekarz zakładowy z przychodni przemysłowej przeniósł go na inne stanowisko z uwagi na egzemę i zapalenie spojówek. Dodał, że w 1990r. ze względu na bardzo zły stan zdrowia musiał przejść na rentę inwalidzką. Stwierdził, że stan zdrowia bardzo się pogorszył. Wniósł o pozytywne załatwienie sprawy. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją Nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, z późn. zm.1), art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.2)) oraz § 8, ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i po rozpatrzeniu odwołania pana S. K., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji dokonał ustaleń w przedmiocie miejsca i czasu zatrudnienia skarżącego, a także narażenia zawodowego; odpowiadały one ustaleniom organu I instancji. Następnie podał, że po zgłoszeniu przez skarżącego podejrzenia choroby został on w dniu 28 sierpnia 2007. skierowany na badania do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Ośrodek ten [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy azbestowej płuc (poz. 3.5) u S. K. Uzasadnił swoje stanowisko następująco: "66 - letni mężczyzna, z zawodu elektromonter, został skierowany do Ośrodka przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, na własny wniosek, w celu rozpoznania pylicy azbestowej. W latach 1962 do 1 lipca 1990 r. był zatrudniony w D. (aktualnie D.) na stanowiskach: opiekacza, nawijacza i kontrolera jakości w narażeniu na pył azbestu, miki, szkła, opary rozcieńczalników i lakierów oraz żywic epoksydowych. Według charakterystyki stanowiska pracy, sporządzonej w 1996 r. wymienione powyżej czynniki szkodliwe nie przekraczały normatywów higienicznych. W karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 21 września 2007 r. stężenia azbestu nie przekraczały 0,5 NDS. Dwukrotnie był hospitalizowany w 1989 r. i 1990 r. w Oddziale Chirurgicznym z podejrzeniem krwawienia z przewodu pokarmowego, które wykluczono, z rozpoznaniem kolopatii spastycznej, żylaków odbytu oraz choroby wrzodowej dwunastnicy. Ostatnie zaostrzenie dolegliwości wrzodowej miało miejsce w 2000 r. Aktualnie podaje od dwóch lat osłabienie ogólne, wzmożoną męczliwość, pieczenie i kłucie w klatce piersiowej. Nie zgłasza kaszlu. Od dwóch lat z powodu nadciśnienia przyjmuje Propranolol i krople nasercowe. Na uwagę zasługuje leczenie u dermatologa w latach 1965 -1990 z powodu wyprysku skórnego. Konsultowany był wówczas w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy z wykluczeniem zawodowej etiologii zmian skórnych. W badaniu przedmiotowym stwierdzono jedynie niewielkie śladowe żylaki lewego podudzia oraz skoliozę odcinka piersiowego kręgosłupa, bez ograniczenia jego ruchomości, nie stwierdzono szmerów patologicznych podczas osłuchiwania płuc, ciśnienie tętnicze w granicach normy, wyrównany krążeniowo i oddechowo. W ocenie laryngologicznej cechy przewlekłego podsychającego nieżytu błony śluzowej noso-gardła. Badanie spirometryczne oraz ekg prawidłowe. W badaniu gazometrycznym bez objawów niewydolności oddechowej, a jedynie nieznaczne obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu. W aktualnym rtg klatki piersiowej nie stwierdzono zmian w miąższu płucnym odpowiadającym pylicy azbestowej. Na przedłożonych przez pacjenta radiogramach płuc z lat 2002, 2003 i 2006 obraz radiologiczny identyczny z aktualnym badaniem rtg. Jednocześnie dokonano analizy porównawczej aktualnego i poprzednich radiogramów płuc ze standardami radiologicznymi Międzynarodowego Biura Pracy i na tej podstawie wykluczono obecnie rozpoznanie pylicy azbestowej. W związku z powyższym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego." Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego i uwzględniając ocenę narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy- Inspektor Sanitarny we W., do którego wnioskodawca skierował wniosek dnia 28 stycznia 2009 r., wydał decyzję nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy azbestowej płuc (poz. 3.5) u S. K. Od powyższej decyzji dnia 11 lutego 2009 r. S. K. złożył odwołanie nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Po przeanalizowaniu całości dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 2 marca 2009 r. skierował pismo do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. celem uzupełnienia orzeczenia lekarskiego o opis zmian radiologicznych płuc obserwowanych a S. K. Ponadto dnia 2 marca 2009r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. poinformował odwołującego o możliwości badania w jednostce II stopnia orzeczniczego, tj. w Instytucie Medycyny Pracy. W oświadczeniu z dnia 6 marca 2009 r. S. K. poinformował, że ze względów zdrowotnych nie jest w stanie pojechać na badania, natomiast zgodził się na wydanie orzeczenie lekarskiego na podstawie dokumentacji. W odpowiedzi z dnia 13 marca 2009 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. wyjaśnił, że w opisie zdjęcia klatki piersiowej z dnia 9 czerwca 2008 r. stwierdzono: "niewielkie esowate skrzywienie kręgosłupa piersiowego. Pola płucne bez zmian ogniskowych. Cień serca i dużych naczyń w granicach normy. W porównaniu z badaniami poprzednimi obraz nie uległ zmianie." Zgodnie z pismem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z dnia 14 kwietnia 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 27 kwietnia 2009 r. skierował dokumentację S. K. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. celem wydania na jej podstawie orzeczenia lekarskiego w sprawie choroby zawodowej - pylicy azbestowej płuc (poz. 3.5). W odpowiedzi z dnia 5 czerwca 2009 r. KZZP/508/2009 Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, iż "na podstawie przesłanej dokumentacji nie jesteśmy w stanie wydać orzeczenia lekarskiego o istnieniu bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u pana S. K., ponieważ nie zawiera ona oprócz orzeczenia lekarskiego wydanego przez DWOMP W. i opisu zdjęcia rtg. jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej. Jednocześnie informujemy, iż S. K. nie skorzystał z prawa badania w trybie odwoławczym, gdyż nie stawił się w dwukrotnie wyznaczonym terminie na badanie w naszej placówce (tj. 20 listopada 2008 r. i 9 grudnia 2008 r.)." W związku z wejściem w życie z dniem 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów - z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105. poz. 869) oraz § 11 ust. 1 z treści, którego wynika, że "do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne." Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 9 lipca 2009 r. skierował pismo do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. celem wydania uzupełniającej opinii lekarskiej odnośnie pylicy płuc figurującej pod poz. 3.5, która obecnie brzmi następująco: "pylica azbestowa oraz pozostałe pylice krzemianowe." Ponadto Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. zwrócił się o przesłanie posiadanej przez jednostkę orzeczniczą I stopnia kserokopii całości dokumentacji medycznej celem przekazania jej do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W odpowiedzi z dnia 18 sierpnia 2009 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. poinformował, iż po ponownej analizie dokumentacji medycznej podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie pylicy azbestowej oraz pozostałych pylic krzemianowych (poz. 3.5) i przesłał wyniki z badań odwołującego się wykonane ww. jednostce orzeczniczej I stopnia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dnia 3 września 2009 r. przesłał całość akt administracyjnych ponownie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o wydanie orzeczenia lekarskiego na podstawie zgromadzonej dokumentacji w przedmiotowej sprawie choroby zawodowej - pylicy azbestowej oraz pozostałych pylic krzemianowych (poz. 3.5) u pana S. K. W odpowiedzi z dnia 29 października 2009 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, iż bez badania pacjenta "przesłana dokumentacja lekarska jest niewystarczająca do wydana orzeczenia lekarskiego." S. K. nie skorzystał jednak z prawa badania w trybie odwoławczym w dwukrotnie wyznaczonym terminie na badania (tj. 20 listopada 2008 r. i 9 grudnia 2008 r.), a - jak stwierdził Instytut Medycyny Pracy w Ł. (pismo z dnia 29 października 2009 r.) - wydanie orzeczenia lekarskiego tylko na podstawie przesłanej dokumentacji, bez przeprowadzenia badania lekarskiego w kierunku pylicy azbestowej płuc, nie jest możliwe. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. mając powyższe na uwadze stwierdził, że: Do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Pylica azbestowa jest to rozlane włóknienie śródmiąższowe tkanki płucnej, mające charakter kolagenowy, któremu towarzyszą często zmiany opłucnowe. Początkowym objawem jest duszność wysiłkowa, stopniowo się nasilająca. Często występują suchy kaszel i uczucie ściskania w klatce piersiowej. Podstawą rozpoznania klinicznego azbestozy jest badanie radiologiczne. Początkowe zmiany pylicze pojawiają się zwykle po kilkunastoletnim narażeniu, w postaci nieregularnych zacienień, najczęściej typu s lub t, rzadziej u, umiejscowionych w dolnych częściach płuc. Gęstość tych zacienień wzrasta w miarę rozwoju zwłóknień. Górne części płuc są zwykle rozedmowo przejaśnione. Ryzyko rozwoju pylicy azbestowej zależy od stopnia i długości narażenia. Jednakże placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - z powodu braku obrazu klinicznego pylicy azbestowej oraz pozostałych pylic krzemianowych w badaniach radiologicznych - nie rozpoznała u S. K. choroby zawodowej figurującej pod poz. 3.5 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Podnoszony w odwołaniu przez S. K. fakt występowania tylko duszności i bólów w klatce piersiowej bez obecności śródmiąższowych zwłóknień płuc w badaniach radiologicznych nie dają podstaw do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy azbestowej oraz pozostałych pylic krzemianowych (poz. 3.5). Mając powyższe na uwadze Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znajdując podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu I instancji i orzekł jak w sentencji. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K. Stwierdził w niej, że nie zgadza się z decyzją orzeczenia lekarskiego I instancji i Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym (badanie przez dr Cz. było przeprowadzone niedokładnie i niegrzecznie). Podał, że spełnia warunki do choroby zawodowej, ma duszności, bóle w klatce piersiowej a przez 28 lat miał kontakt z pyłami azbestu i szkła, oparów rozcieńczalników i innych szkodliwych czynników. W dalszej części skargi powtórzył wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ostatecznie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niesłusznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjny jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisem prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względne stwierdzenia jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Rozważając skargę w kategorii powyższych obowiązków w pierwszej kolejności Sąd podjął kontrolę decyzji w zakresie stosowania prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...].. Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) art. 2351 kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) oraz §8 ust. 1 i 4 w związku z §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W tym miejscu należy stwierdzić, że organ I instancji podjął decyzję w innym stanie prawnym, obowiązującym w dacie jej wydania. Mianowicie obowiązywało wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Załącznik do tego rozporządzenia w poz. 3.5 wskazywał chorobę zawodową – pylicę azbestową płuc. Rozporządzenie powyższe zostało uchylone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. i utraciło moc z dniem 3 lipca 2009r. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Jak wynika z sentencji zaskarżonej decyzji stanowiło ono podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 6 października 2009r. §11 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia stanowił, że do postępowań w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z sytuacją opisaną we wskazanym wyżej przepisie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, sprawę wszczęto, lecz nie zakończono przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia czyli przed 3 lipca 2009r. (art. 12 rozporządzenia). Tym samym stwierdzenie organu II instancji dotyczące skuteczności wcześniej dokonanych czynności znajduje oparcie w prawie. Opisane wyżej rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009r. szczegółowo określa między innymi, sposób i tryb postępowania zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Powołany akt prawny wprowadza formalistyczne postępowanie w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Stanowi on, że właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby lub jej braku. Właściwym do orzekania jest lekarz, który spełnia wymagania określone w § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia i jest zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Pierwsze orzeczenie w tej sprawie wydał lekarz zatrudniony w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W., czyli w jednostce opisanej w §5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Po analizie charakterystyki miejsca pracy skarżącego i przeprowadzonych badaniach lekarskich i pomocniczych stwierdzono u niego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy azbestowej płuc . Podstawą do wydania takiej oceny przez orzecznika był wynik przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. badań- to jest – rtg klatki piersiowej, który nie wykazał zmian w miąższu płucnym odpowiadającym pylicy azbestowej, nie stwierdzono również szmerów płuc w trakcie ich osłuchiwania. Analiza porównawcza aktualnego i z poprzednich lat -2002,2003, 2006 – radiogramów płuc dała podstawę do uznania, że obrazy są identyczne z aktualnym badaniem rtg. Na podstawie analizy porównawczej aktualnego i poprzednich radiogramów płuc ze standardowymi radiograficznymi Międzynarodowego Biura Pracy wykluczono u skarżącego pylicę azbestową płuc. Podstawą do wydania decyzji przez organ I instancji stanowiło opisane wyżej orzeczenia albowiem Instytut Medycyny Pracy w Ł., do którego skierowano sprawę po wniesieniu przez skarżącego odwołania, odmówił wydania opinii na podstawie dokumentacji lekarskiej, a to wobec niezgłoszenia się skarżącego na badania. Przy czym organ ten jednoznacznie stwierdził, że zainteresowany w trakcie wykonywania czynności zawodowych był między innymi narażony na kontakt z pyłami azbestu. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że właściwe osoby wydały orzeczenie, a poprzedziły je badania dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego – czyli orzeczenie wydano po wypełnieniu przesłanek z §6 ust. 1 rozporządzenia. Również po wniesieniu odwołania w sprawie, organ II instancji skierował dokumentację do właściwych organów orzeczniczych czyli po myśli art. 5 ust. 3 wskazanego wyżej rozporządzenia do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Zatem uznać należy, że w I i II instancji tryb postępowania w sprawie ustalenia istnienia chorób zawodowych był prawidłowy. Dodać też należy, że § 6 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że podstawą do wydania orzeczenia jest przeprowadzenie badań lekarskich. Poddania się takowym, ponownie, skarżący odmówił, tak w postępowaniu przed organami I instancji jak również w swoim oświadczeniu przed organami II instancji. Dodać też należy, że nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może odbyć podróży do ośrodków wydających opinie. W tej sytuacji uznać należy, że zainteresowany odmówił współdziałania z lekarzami w celu dokonania właściwych ustaleń (badań) niezbędnych, jak wynika z powołanych przepisów i koniecznych w ocenie lekarzy, którzy mieli je przeprowadzić. W tych okolicznościach organ II instancji po uzupełnieniu opinii lekarskiej w związku ze zmianą stanu prawnego podtrzymał stanowisko organu I instancji. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. bowiem po analizie dokumentacji lekarskiej, podtrzymał swoje stanowisko odnośnie rozpoznania u skarżącego pylicy azbestowej oraz pozostałych pylic krzemianowych. Obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ II instancji rozporządzenie z 30 czerwca 2009r. wskazywało w poz.3.5 chorobę zawodową- pylicę azbestową i pozostałe pylice krzemianowe. Odnosząc się do zarzutów a właściwie wątpliwości skargi, Sąd stwierdza, że zakres kontroli sądowej, o którym mowa była na wstępie rozważań, daje podstawę do stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Jeśli idzie o rozpoznanie choroby w tym przypadku podejrzenie istnienia pylicy azbestowej – kontrola Sądu jest wyłączona z uwagi na brak w tym zakresie wiedzy i możliwości kontroli sądowej. Duża część skargi, a wcześniej odwołania dotyczy istnienia środowiska pracy, w którym skarżący był narażony na chorobę płuc – azbestozę. Organy obu instancji, w swoich decyzjach podkreślają, że istotnie skarżący pracował w takim środowisku. Jednakże przyznanie tej okoliczności nie daje autentycznie podstaw do uznania, że skarżący jest chory na pylicę azbestozę. Po myśli bowiem art. 2351 Kodeksu pracy oraz §5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, muszą być spełnione dwa warunki: - choroba może być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, - choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Lekarze wykluczyli istnienie pierwszej przesłanki – istnienie choroby zawodowej – pylicy płuc. Wskazali bowiem, że w aktualnym obrazie rtg nie stwierdzono zmian w miąższu płucnym odpowiadającym pylicy, a nadto, że obraz radiologiczny aktualny i z lat ubiegłych jest identyczny i odpowiada standardom radiologicznym Międzynarodowego Biura Pracy. Dodać też należy, iż żadnych merytorycznych treści nie zawierają zarzuty skarżącego artykułowane wobec lekarza, który sporządził opinię w sprawie. Takie bowiem są określenia użyte przez skarżącego : "badania lekarskie, nierzetelne, niefachowe, niegrzeczne". Nie może być również wyznacznikiem istnienia choroby ulotka - informacja z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. "A." wskazujące na najczęstsze objawy istnienia choroby-azbestowej dołączona do akt sprawy. Na marginesie zauważyć należy, że ulotka ta w pierwszej kolejności jako objaw tej choroby wymienia suchy uporczywy kaszel, którego zresztą, czemu nie zaprzeczył skarżący, nie stwierdzono u niego. Zauważyć też należy, że o fakcie istnienia guzów i braku ich stwierdzenia w orzeczeniu i w sprawie, podnosi skarżący dopiero po zamknięciu rozprawy. W tych okolicznościach po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. J.T. 15.07.10r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło