IV SA/Wr 131/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-05-16
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia, na które została skierowana przez ośrodek pomocy społecznej, podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w sposób wykluczający posiadanie statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Osoba pobierająca stypendium w okresie odbywania szkolenia, na które została skierowana przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy (w tym przypadku ośrodek pomocy społecznej), podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych (emerytalnego, rentowego, chorobowego, wypadkowego oraz zdrowotnego). Skoro status bezrobotnego wymaga niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów (z wyjątkiem ubezpieczenia rolników), to fakt pobierania stypendium i podlegania wskazanym ubezpieczeniom skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej.Stan faktyczny
Skarżąca, zarejestrowana jako osoba bezrobotna, rozpoczęła szkolenie "Aktywna Integracja" na które została wytypowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Z tytułu uczestnictwa w szkoleniu przyznano jej stypendium, co skutkowało objęciem jej obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Organy administracji uznały, że w związku z tym skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej. Skarżąca wniosła skargę do sądu, kwestionując tę decyzję i wskazując na swoją trudną sytuację życiową oraz materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 maja 2013 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu K. P. – K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda D. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania G. C. (dalej: skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu D. z dnia [...], nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 31 października 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Skarżąca została zarejestrowana w PUP w D., po raz kolejny, jako osoba bezrobotna w dniu 23 grudnia 2010 r. W dniu rejestracji otrzymała obszerną informację dla osób rejestrujących się w PUP. Była zatem prawidłowo pouczona o prawach i obowiązkach osoby rejestrującej się w PUP, w tym m.in., iż status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (w KRUS-ie). W dniu 22 października 2012 r. skarżąca złożyła w PUP oświadczenie, że od 17 października 2012 r. uczęszcza na szkolenie "Aktywna integracja" , na które została wytypowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej. O wszelkich zmianach powiadomi Urząd Pracy.
W dniu 3 grudnia 2012 PUP w D. powziął informację, iż skarżąca znajduje się na liście uczestników szkolenia "Aktywna Integracja" i podlega ubezpieczeniom społecznym od dnia 31 października 2012 r., z tytułu przyznanego prawa do stypendium szkoleniowego.
Mając powyższe na uwadze, Starosta D. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 ustawy, pozbawił skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 31 października 2012 r. W uzasadnieniu przywołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy, zgodnie z którym bezrobotny - oznacza osobę, (...) która nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników oraz argumentował, że skoro skarżąca od dnia 31 października 2012 r. podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, należało orzec o pozbawieniu jej z tym dniem statusu osoby bezrobotnej.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji Starosty D. Wskazała, że uczestniczyła w szkoleniu "aktywna integracja". Jednak nie wie, kiedy się to dla niej skończy. Odwołująca podniosła, że na początku kursu mówione było, że ma ubezpieczenie tylko wypadkowe. Nie zgadza się, ponieważ nie miała prawa wyboru, czy chce być ubezpieczona w PUP czy ze szkolenia. Mieszka sama. Nie posiada prawa do zasiłku. Korzysta z pomocy społecznej; warunkiem przyznania pomocy społecznej jest zaświadczenie z PUP. Obecnie chodzi do lekarza. Gdy będzie miała ofertę pracy, to w każdej chwili zrezygnuje ze szkolenia. Wniosła o zmianę decyzji, ponieważ mogłoby to źle wpłynąć na jej sytuację. Może zrezygnować z ubezpieczenia "aktywna integracja", bo chce być zarejestrowana w PUP.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, w myśl którego Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy przez bezrobotnego rozumie się osobę (...) niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo osobę niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jako osoba długotrwale bezrobotna, wytypowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej w D., jest uczestnikiem bezpłatnego projektu "Aktywna Integracja", którego Liderem jest Fundacja [...] a Partnerem [...] Sp. z o.o. we W. Z tego tytułu przyznane zostało skarżącej stypendium szkoleniowe za każdą godzinę uczestnictwa w szkoleniach lub warsztatach, co wynika z zawartej przez skarżącą umowy w dniu 15 października 2012 r.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2009 r. nr 205, poz. 1585, ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby, które (...) są osobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej "osobami pobierającymi stypendium".
Skarżąca w okresie szkolenia podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz wypadkowemu (art. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a także obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (art. 6 ust. 1 pkt 24a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2010 r. nr 210, poz. 2135).
Powyższe oznacza, że skarżąca uczestnicząc w szkoleniu, na które została skierowana przez ośrodek pomocy społecznej, nie została pozbawiona świadczeń opieki zdrowotnej i opieki społecznej.
Zarzuty zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione. Skarżącej przy tym wyjaśniono, że po zakończeniu udziału w szkoleniu i podleganiu z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym, może dokonać ponownej rejestracji w PUP jako bezrobotna.
Zdaniem organu odwoławczego, skoro decyzja organu I instancji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej od dnia podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, należało utrzymać ją w mocy.
Na powyższą decyzję Wojewody D. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyraziła niezadowolenie z wysokości otrzymanego stypendium szkoleniowego zarzucając, iż niesłusznie została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej. Wskazała na swoją sytuację życiową, zdrowotną i materialną. Wniosła o pomoc w swojej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście uznano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do kwestii prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie zaistnienia przesłanki pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej.
W art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy ustawodawca zastrzegł, że osoba bezrobotna nie może podlegać, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych. Ponadto przepis art. 13 pkt 9a tej ustawy precyzuje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a – od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego.
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy umowy uczestnictwa w projekcie z dnia 15 października 2012 r. wynika, że skarżąca jako osoba bezrobotna, została wytypowana uczestnikiem bezpłatnego projektu "Aktywna Integracja", którego Liderem jest Fundacja [...] we W. a Partnerem [...] Sp. z o.o. we W. Z tytułu uczestnictwa w tym kursie realizowanego w ramach projektu operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, skarżąca uzyskała, z dniem jego rozpoczęcia, prawo do stypendium szkoleniowego, od którego organizator szkolenia odprowadzić miał składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe. Skarżąca w tym okresie była zatem osobą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w związku z zawarciem umowy stypendialnej z podmiotem niebędącym urzędem pracy i nierealizowanej w trybie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2011r., sygn. akt IV SA/Gl 671/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tej sytuacji zaistniały przesłanki do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego. W sprawie wskazany skutek nastąpił w dniu rozpoczęcia przez stronę szkolenia organizowanego przez inny podmiot niż PUP i podleganie z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Dlatego wydane w sprawie decyzje określając, że utrata przez skarżącą statusu bezrobotnego nastąpiła z dniem 31 października 2012 r. są zgodne z prawem. Skarżąca nie spełniała bowiem warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy już w tym dniu.
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co nie daje organom administracji uprawnienia do uznaniowego orzekania w tym przedmiocie.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Punkt II orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło