IV SA/Wr 133/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody D. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], którym po rozpatrzeniu zażalenia W. M. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wydane w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. orzekł o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. przyjmując, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prowadzonej sprawy karnej przeciwko komornikowi sądowemu. W trakcie składania wyjaśnień do protokołu z dnia 24 października 2011 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania podał, że w Sądzie toczy się sprawa karna na czynności komornicze, jak również cywilna przeciwko komornikowi o zwrot niesłusznie wyegzekwowanych należności pieniężnych. Według skarżącego rozstrzygnięcie to ma kluczowe znaczenie dla toczącego się postępowania w sprawie o wymeldowanie go z miejsca stałego pobytu. W dniu 1 sierpnia 2011 r. opuścił ten lokal dobrowolnie, zgodnie z własną decyzją", zabierając rzeczy osobiste i oddając klucze do mieszkania. W tym dniu doszło również do przeprowadzenia czynności komorniczych. Na postanowienie Prezydenta z dnia [...] października 2011 r. skarżący złożył zażaleniu z dnia 12 listopada 2011 r., wnosząc o jego uchylenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu podał, że arbitralne przyjęcie przez organ administracji, że sprawa karna przeciwko komornikowi sądowemu nie tworzy zagadnienia wstępnego w sprawie meldunkowej jest nie do przyjęcia. Zdaniem skarżącego dla pełnego wyjaśnienia do czego zobowiązany jest organ administracji –wystarczyłoby wykonanie dyspozycji art. 100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a poprzez przedłożenie posiadanych dokumentów, że toczące się postępowanie sądowe może skutkować unieważnieniem wszystkich czynności komornika związanych z eksmisją, a co za tym idzie, objąć jako bezzasadne wymeldowanie z pobytu stałego. Rozpatrując zażalenie Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 k.p.a. 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego mogą być kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W doktrynie podkreśla się, że obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Przyjmuje się ponadto, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Musi istnieć zależność miedzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zależność ta ma charakter bezpośredniego związku przyczynowego. Związek ten istnieje wówczas, gdy zachodzi bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, czyli w sytuacji, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji określonej treści (wyrok WSA z dnia 28 października 2010 r nr III Sa/Lu 373/10) Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym elementem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, tj. formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się zweryfikowania zasadności odmówienia zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z miejsca stałego pobytu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające Prezydenta W. z dnia z dnia [...] października 2011 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W judykaturze przyjmuje się, że pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć w ten sposób, iż jest to zagadnienie prawne, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, a jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu oraz wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia, tj. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Z tej racji musi istnieć wyraźny i bezpośredni, a nie tylko przypuszczalny, związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Tym samym, bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd nie jest możliwe wydanie decyzji w danej sprawie. W sytuacji nieistnienia takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 628/09, Lex nr 597734; z 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 760/10 Lex nr 1081888). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowy pomiędzy toczącym się postępowaniu sądowym przeciwko komornikowi prowadzonym a wymeldowaniem skarżącego nie istnieje. Sad podziela pogląd organu odwoławczego wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym elementem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, tj. formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. W ocenie Sądu organ administracji w sposób prawidłowy ocenił stan faktyczny sprawy i powołał właściwą podstawę prawną. Organy administracji bowiem w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą i do trafnie ustalonego stanu faktycznego zastosowały obowiązujące normy prawne. . Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.