IV SA/Wr 135/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-12

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Brak jest dowodów na to, że skarżący podjął wszelkie możliwe starania w celu uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, a także nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji majątkowej i dochodowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Referendarz sądowy wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Skarżący przedstawił szereg oświadczeń i dowodów, jednak sąd uznał je za niewystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone z uwagi na przepis szczególny.
Rozstrzygnięcie
I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą pozostającą bez zatrudnienia i nie otrzymuje żadnych dochodów. Nie posiada oszczędności. Nie może liczyć na pomoc najbliższych. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i w związku z tym osobiste uczestnictwo w postępowaniu sądowym stanowi dla niego dodatkowe utrudnienie. Ze względu na zły stan zdrowia ponosi wydatki związane z zakupem leków i dojazdami do służby zdrowia. Niejednokrotnie jest zmuszony zrezygnować z części wydatków związanych z leczeniem. Oczekuje na specjalistyczny zabieg i rehabilitację. Posiada kredyt hipoteczny zaciągnięty w 2007 r. na kupno mieszkania razem z innym kredytobiorcą, położonego we W. o powierzchni [...] zł. Naprzemiennie ponosi wydatki związane z utrzymaniem zakupionego mieszkania i zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu. Na dzień [..] kwietnia 2017 r. według jego wiedzy mieszkaniem, na którego kupno został zaciągnięty kredyt, opiekuje się współwłaściciel i współkredytobiorca. Pomimo informacji zawartych w treści zaskarżonej decyzji nie dysponuje wiedzą, czy lokal ten jest wynajmowany i czy w związku z tym czerpane są jakiekolwiek korzyści i kto je czerpie. Ze względu na sytuację zdrowotną i finansową nie jest w stanie zaciągnąć kolejnych zobowiązań. Podał, że z własnością kupionego mieszkania związany jest także udział w samodzielnym lokalu użytkowym. Nie posiada oszczędności oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Ponadto podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pomocy, którego nie może skutecznie realizować swoich uprawnień w postępowaniu. Wartością niewymierną jest jego codzienny, osobisty, bieżący wkład w wychowanie i utrzymanie córki. Dodał, że jest osobą pełnoletnią, nieubezwłasnowolnioną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r. wzywające do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń skarżący pismem z dnia 1 maja 2017 r. ponownie podał, że jest osobą pozostającą bez zatrudnienia i związku z tym obecnie nie uzyskuje dochodów i nie ma oszczędności, a wcześniej utrzymywał się z zasiłków okresowych i celowych z pomocy społecznej, które jednak od lipca 2016 r., nie są mu wypłacane. W chwili obecnej utrzymuje się z pomocy sąsiadów i podał, że "czasem przykręci śrubkę za przysłowiowy talerz zupy". Pożycza również pieniądze od innych osób. Zbiera złom, a sezonowo zbiera grzyby i wymienia butelki na artykułu spożywcze, coraz bardziej ogranicza go stan zdrowia. Mieszkanie w którym zamieszkuje stanowi własność jego matki, która ze skromnej emerytury opłaca koszty utrzymania tego mieszkania. Ze względu na brak jakichkolwiek dochodów nie jest w stanie partycypować w kosztach utrzymania mieszkania w którym zamieszkuje. Nie posiada kont bankowych ani lokat bankowych i kart kredytowych. Naprzemienność spłaty kredytu mieszkaniowego z innym kredytobiorcą polega na tym, że w chwili obecnej współkredytobiorca opiekuje się tym mieszkaniem i ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu. Nie ma dostępu do konta bankowego drugiego kredytobiorcy i dlatego też nie jest w stanie dostarczyć dowodów potwierdzających spłatę rat kredytu mieszkaniowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Na pytanie czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką z którą mieszka odpowiedział, że jest osobą pełnoletnią i nieubezwłasnowolnioną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Sam sprząta, sam gotuje i sam robi zakupy. Jedynym dochodem jaki uzyskał w ubiegłym roku są świadczenia z pomocy społecznej. Nie dysponuje wiedzą, czy mieszkanie, którego jest współwłaścicielem jest wynajmowane i czy czerpane są z tego tytułu korzyści i kto je czerpie. Według jego wiedzy mieszkaniem tym opiekuje się współkredytobiorca. Zawsze wywiązywał się z obowiązków wobec córki. Ze względu na stan zdrowia i brak jakichkolwiek dochodów niezwykle trudno jest mu ponosić nawet niezbędne wydatki. W piśmie tym zawarł także dodatkowe obszerne wyjaśnienia dotyczące niniejszego wniosku o prawo pomocy oraz dotyczące treści postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2017 r. wydanego w innej sprawie skarżącego o sygn. akt IV SA/Wr 19/17, w którym skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podkreślił przy tym, że jako strona postępowanie nie wniósł wprawdzie sprzeciwu od powyższego postanowienia referendarza sądowego wydanego w jego innej sprawie (IV SA/Wr 19/17), ale chciał ustosunkować się do treści tego postanowienia. Wskazał, że referendarz błędnie przyjął, że nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Organ nie wykorzystał w sposób dostateczny normy art. 255 i związku z art. 252 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzestając na nierozstrzygniętych wątpliwościach. Nie dające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Odniósł się do twierdzenia referendarza zawartego we wspomnianym postanowieniu, w którym stwierdzono, że niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego, iż nie dysponuje on wiedzą czy wynajmowane jest mieszkanie, którego jest współwłaścicielem, a więc do którego ma tytuły prawny i na którego kupno zaciągnął wspólny kredyt podając, że – "czy to oznacza, że posiadając tytułu prawny do rzeczy ruchomej lub nieruchomej bezwzględnie zawsze dysponujemy wiedzą o okolicznościach w jakich rzecz się znajduje, w jaki sposób jest wykorzystywana, użytkowana". Dlatego też ponowienie podał, że podtrzymuje swoje wyjaśnienia, iż nie we czy mieszkanie jest wynajmowane, czy czerpane są z tego tytułu korzyści i kto je czerpie. Ponownie podał, że nie posiada dochodów. Dodał, że Kolegium w decyzji z dnia [...], nr [...] podało, że istotnie z oświadczenia drugiego współwłaściciela wynika, że skarżący nie otrzymuje żadnych pieniędzy najmu lokalu mieszkalnego. Podtrzymał twierdzenie, że drugi kredytobiorca obecnie opiekuje się mieszkaniem i ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu i na tym polega naprzemienność spłaty zobowiązania. Konkluzja referendarza sądowego zwarta w postanowieniu z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 19/17, iż twierdzenie skarżącego, iż nie ma dostępu do konta bankowego drugiego kredytobiorcy i dlatego też nie jest w stanie dostarczyć dowodów potwierdzających spłatę rat kredytu mieszkaniowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie pozwala na przyjęcie, że raty kredytu obecnie spłaca drugi kredytobiorca nie pozwala jednocześnie; w ocenie skarżącego, na przyjęcie, że raty kredytu obecnie nie spłaca drugi kredytobiorca. Błędne jest twierdzenie referendarza zawarte we wspomnianym postanowieniu, iż skarżący miał możliwość dostępu do dokumentów dotyczących spłaty jego kredytu. Wraz z tym pismem dodatkowo przedłożył harmonogram spłaty kredytu mieszkaniowego sporządzony dnia 28 lipca 2015 r. obejmujący raty od 26 lipca 2015 do czerwca 2018 r. , z którego wynika, że wysokość miesięcznej raty w tym okresie wynosi 920,78 zł. W harmonogramie tym znajduje się numer rachunku głównego i pomocniczego kredytobiorców. Przedłożył także kopię zeznania podatkowego za 2016 r., z którego wynika, że nie uzyskał on dochodu, zaświadczenia lekarskie dotyczące stanu zdrowia, skierowanie na zabiegi, orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane dnia [..] ważne do dnia [..]r. oraz kopie pokwitowań rozliczeń opakowań zwrotnych z 2016 r. np. z czerwca [...] zł, września [..] zł, [...] zł, listopada [...]zł, [...] zł grudnia [..] zł i z 2017 r. np. stycznia [...] zł, r. lutego [...] zł, marca [...]ł, kwietnia [...], zł, a także kopie umowy sprzedaży odpadów metali z kwietnia 2017 r. na kwotę [...]zł i marca 2017 r. na kwotę [...] zł. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz małoletniego dziecka w wysokości 600 zł miesięcznie. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Niewiarygodne bowiem jest twierdzenie skarżącego, że nie posiada on żadnej wiedzy, czy wynajmowane jest mieszkanie, którego jest współwłaścicielem, a więc do którego posiada tytuł prawny i czy czerpane są z tego tytułu korzyści i kto je czerpie zwłaszcza, że z akt administracyjnych sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 136/17, tj. z protokołu przesłuchania świadka sporządzonego przez Komendę Policji wynika, że drugi kredytobiorca zawarł we wrześniu pisemną umowę najmu lokalu mieszkalnego i że czynsz najmu wynosi 1000 zł. Najemca płaci także dodatkowo rachunki, a mieszkanie wynajmuje już od około trzech lat. Istotne jest, że z umowy najmu wynika, że została ona zawarta na czas nieokreślony. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego i do udziału w samodzielnym lokalu użytkowym (komórki lokatorskiej) wynika z akt administracyjnych sprawy, w których znajduje się odpis z księgi wieczystej na dzień 25 lipca 2016 r., z którego wynika, że zarówno udział skarżącego jak i drugiego współwłaściciela (matki dziecka skarżącego) wynosi ½. Na nieruchomościach została ustanowione hipoteki, a termin spłaty kredytu to [...] r. Ponadto skarżący podał, że nie mieszka w powyższym mieszkaniu, którego jest współwłaścicielem, ponieważ mieszka wraz z matką, w mieszkaniu należącym do jego matki (oświadczenie z dnia 2 maja bieżącego roku k-37 pkt c). Z akt administracyjnych sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 19/17 wynika ponadto, że również drugi współwłaściciel nie zamieszkuje w tym mieszkaniu, skoro matka dziecka w wywiadzie środowiskowym z dnia 6 czerwca 2016 r. podała, że zamieszkuje wraz z dzieckiem w innym mieszkaniu, należącym do jej rodziców, gdzie zajmuje jeden pokój, zaś skarżący we wniosku o prawo pomocy podał, że mieszkaniem na którego kupno zaciągnął wspólny kredyt opiekuje się drugi kredytobiorca. Wyjaśnienie okoliczności dotyczących wynajmu mieszkania miało na celu ustalenie, czy skarżący otrzymuje obecnie dochody z tytułu wynajmu powyższego mieszkania zwłaszcza, że, jak to już wyżej wskazano z umowy najmu wynika, że została ona zawarta na czas nieokreślony, a najemca oświadczył, że wynajmuje mieszkanie od ponad trzech lat. Dochód z tytułu tej umowy, zawartej nawet tylko przez jednego współwłaściciela, kształtuje dochód skarżącego jako dochód ze wspólnej własności. Skarżący nie przedłożył także dowodów potwierdzających, kto spłacał raty kredytu bankowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy, tj. w szczególności nie przedłożył dowodów potwierdzających z czyjego konta bakowego te raty są spłacane i w jakiej wysokości. Dokumenty te miały na celu ustalenie, czy rzeczywiście skarżący obecnie nie spłaca tych rat z uwagi na brak dochodów, skoro w oświadczeniu z dnia 2 maja 2017 r. k-37 "pkt e" podał, że w chwili obecnej drugi kredytobiorca opiekuje się nieruchomością i ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu. Ponadto skarżący jako kredytobiorca i współwłaściciel mieszkania mógł przedłożyć inne dokumenty potwierdzające kto spłaca raty kredytu, np. zawiadomienie banku o spłacie rat, czy też dokumenty dostępne przy pomocy systemu bankowości elektronicznej. Wątpliwości tych nie usuwa również nadesłany harmonogram spłat rat kredytu obejmujący okres do czerwca 2018 r., gdyż potwierdza on wyłącznie wysokość miesięcznej raty w kwocie 920,78 zł. Poza tym w harmonogramie tym został podany numer rachunku bankowego głównego i rachunek pomocniczego skarżącego i drugiego kredytobiorcy. Ze strony internetowej Banku [...] (https://portal.bph.pl), który przesłał ten harmonogram skarżącemu wynika, że z dniem [...] w KRS został zarejestrowany podział tego Banku oraz że bank, który przesłał harmonogram prowadzi obecnie wyłącznie obsługę kredytów hipotecznych. Istotne jest, że numery rachunków do spłaty kredytu hipotecznego (numery znajdujące się w ostatnio przesłanym harmonogramie lub zawiadomieniu o spłacie rat) pozostają bez zmian. Skarżący dysponujący powyższymi rachunkami ma zatem możliwość dostępu do danych dotyczących spłaty jego kredytu. Twierdzenie skarżącego, iż nie ma dostępu do konta bankowego drugiego kredytobiorcy i dlatego też nie jest w stanie dostarczyć dowodów potwierdzających spłatę rat kredytu mieszkaniowego w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie dowodzi kto i z jakich środków spłaca raty kredytu. Ponadto w orzecznictwie sądowym przyjęto, że obowiązkiem ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów. To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. post. NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II OZ 924/16, LEX nr 1530881) Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś, że skarżący od kilku lat jest kierowany do prac społecznie – użytecznych i skutecznie unika podjęcia zatrudnienia poprzez dostarczenie zwolnienia lekarskiego np. pismo MOPS z dnia [...] kierowane do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy. Ponadto w decyzji organu I instancji stwierdzono, że z informacji uzyskanych z powiatowego urzędu pracy wynika, że skarżący od 2012 r. nie podjął żadnej propozycji pracy. Skoro skarżący nie podejmę propozycji pracy, to nie można przyjąć w niniejszej sprawie, że skarżący podjął wszelkie starania o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Dane dotyczące wykształcenia, tj ukończenia studiów [...] również świadczą o tym, że skarżący dysponujący odpowiednim wykształceniem, świadomie nie podejmuje propozycji zatrudnienia, co rzutuje na powyższą ocenę, iż nie wykazał on, że podjął wszelkie starania o uzyskanie środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżący w rozpoznawanej sprawie nie przedłożył aktualnego zaświadczenia urzędu pracy potwierdzającego, że obecnie posiada status osoby bezrobotnej mimo, że wspomnianym pismem referendarza sadowego został wezwany do nadesłania tego zaświadczenia. W odpowiedzi na to pismo i we wniosku o prawo pomocy podał jedynie, że jest osobą pozostającą bez zatrudnienia, co nie jest równoznaczne z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy. Ponadto w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się zaświadczenie urzędu pracy z dnia 6 grudnia 2016 r. stwierdzające, że skarżący na dzień wydania tego zaświadczenia jest zarejestrowany w urzędzie pacy od dnia [...] 2015 r., a w aktach sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 19/17 i w aktach niniejszej sprawy zaświadczenie z dnia 1 lutego bieżącego roku potwierdzające status osoby bezrobotnej i datę rejestracji. Zaświadczenia te nie potwierdzają jednak, że obecnie skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Dodać należy, że opisane pismo referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r. zostało sporządzone na podstawie art. 255 p.p.s.a., z którego wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja przepisu art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem (post. z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt I OZ 38/12). Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Współpracy tej w niniejszej sprawie zabrakło. W tej sytuacji pozostałe argumenty wskazane przez skarżącego dotyczące obowiązku alimentacyjnego, złego stanu zdrowia, braku dochodu w zeznaniu podatkowym za 2016 r., nie stanowią okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Okoliczności tej nie stanowi również wskazany we wniosku o prawo pomocy brak możliwości realizacji swoich uprawnień w postępowaniu sądowym zwłaszcza, że z akt administracyjnych sprawy IV SA/Wr 19/17 (np. str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wynika, ze skarżący posiada wykształcenie [..] (studia magisterskie). Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia także posiadanie orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności skoro wskazano w nim, że skarżący może wykonywać pracę lekką i nie wymaga zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej. Ponadto orzeczenie to zostało wydane na czas określony, tj. rok, i data jego ważności upływa z dniem [...] maja 2017 r. Przyznanie powyższego prawa nie uzasadniają także nadesłane rachunki dotyczące sprzedaży metalu i zwrotu opakowań zwrotnych, ponieważ wybiórcze nadesłanie dokumentów źródłowych nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a warunkujące przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na stronie skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, poprzez nadesłanie żądanych dokumentów i wyjaśnień, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Strona skarżąca bowiem winna wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym nie jest tak, że wszelkie wątpliwości winny być tłumaczone na korzyść strony, tylko wszystko, co wątpliwe strona skarżąca winna wyjaśnić, bo to po jej stronie istnieje powinność dowiedzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. To do strony ubiegającej się przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przepisach o prawie pomocy (por. post. NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 275/10, LEX nr 741268). Z tych względów w pkt I sentencji należało odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło