IV SA/Wr 138/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. z dnia [...] ([...] ) odmawiającą skierowania B. S. do domu pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] r. ([...] ) odmówiono skierowania B. S. do domu pomocy społecznej. Decyzję tę uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. ([...] ), gdyż organ pierwszej instancji nie odniósł się do zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r., z którego wynika, że B. S. wymaga całodobowej opieki. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] r., w której nadal odmawia skierowania B. S. do domu pomocy społecznej, gdyż lekarz, który wystawił zaświadczenie z dnia [...] r. stwierdził, że B. S. nie wymaga całodobowej opieki pielęgniarskiej oraz lekarskiej. W odwołaniu B. S. stwierdził, że organ pierwszej instancji w reakcji na zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. i zawartego w nim twierdzenia o konieczności zapewnienia całodobowej opieki, wystąpił do wydającego zaświadczenie lekarza o zajęcie stanowiska. Odwołujący się nie potrafi ocenić słuszności zachowania lekarza, który zajął zupełnie inne stanowisko, choć [...] r. wydał zaświadczenie o treści identycznej jak w zaświadczeniu z dnia [...] r. Wobec pogorszającego się stanu zdrowia odwołujący się zasięgnął opinii chirurga z Poradni Gastroenterologicznej, który także wskazał na konieczność całodobowej opieki nad odwołującym się. Ponadto zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS jest całkowicie niezdolny do pracy i do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji naruszył zatem art. 54 § 1 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie tylko nie umieścił go w domu pomocy społecznej, lecz także nie zaoferował usług opiekuńczych. Odwołujący się nie wyjaśnił skąd rozbieżności w ocenach lekarza wystawiającego zaświadczenie. Jego wnioski kierowane do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej są spowodowane wyłącznie obawą o zdrowie, które nie pozwala na samodzielną egzystencję. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do umieszczania w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. B. S. uzasadniał konieczność umieszczenia go w domu pomocy społecznej przedstawiając zaświadczenie lekarza Poradni Internistycznej w K. W. z dnia [...] r., w którym stwierdzono, że z powodu demencji starczej wymaga stałej, całodobowej opieki. W dniu [...] r. ten sam lekarz wydał zaświadczenie, w którym napisał, że B. S. jest osobą chodzącą, zdolną do samoobsługi, robiącą zakupy, funkcjonującą bez pomocy osób trzecich, a jego stan zdrowia nie wymaga całodobowej opieki pielęgniarskiej i lekarskiej. Tak więc zdaniem owego lekarza odwołujący się nie spełnia kryteriów uzasadniających umieszczenie go w domu pomocy społecznej. W dwa tygodnie później tj. w dniu [...] r., lekarz wystawiający powyższe zaświadczenia wydał kolejne, o treści identycznej jak w dniu [...] r. Zdaniem Kolegium jego zastrzeżenia wyrażone w zaświadczeniu z dnia [...] r. nadal pozostają w mocy. Do odwołania B. S. dołączył zaświadczenie lekarza chirurgii ogólnej Poradni Gastroenterologicznej Wojewódzkiego Zespołu Specjalistycznej Opieki Zdrowotnej we W. (bez daty wydania), w którym zapisano, że obecny stan zdrowia Odwołującego się jest stabilny i wskazana jest całodobowa opieka. To, że opieka całodobowa jest wskazana, nie oznacza braku możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu, którego wymaga art. 54 ust. 1. Zaświadczenie Poradni Gastroenterologicznej nie przesądza o potrzebie umieszczenia odwołującego się w domu pomocy społecznej. Także stwierdzona w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. (Nr [...] ) niezdolność do samodzielnej egzystencji nie jest równoznaczna z niemożnością samodzielnego funkcjonowania. Odwołujący się zarzuca, że organ pierwszej instancji nie umieścił go w domu pomocy społecznej, ani też nie zaoferował usług opiekuńczych. W ocenie organu odwoławczego zarzut ten nie jest trafny. Odwołującemu się wielokrotnie proponowano udzielenie usług opiekuńczych. Za każdym razem odmawiał. W decyzji z dnia [...] r. zaproponowano [...] godzinę usług w [...] , a od [...] do [...] [...] godziny. Propozycja ta nie została przyjęta. W dniu [...] r. zaproponowano [...] godziny w [...] i [...] godziny od [...] do [...] . Odwołujący się odmówił skorzystania z tej propozycji. W skardze na powyższą decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego B. S. zarzucił organom administracji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na niesłusznym przyjęciu, iż nie spełnia on przesłanek do skierowania do domu pomocy społecznej. W ocenie skarżącego zarówno jego podeszły wiek, liczne choroby, jak i stopień niepełnosprawności powodują, że spełnia on przesłanki zawarte w przepisie art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego, odmiennie aniżeli przyjmuje Kolegium, pojęcia niezdolność do samodzielnej egzystencji i niemożność samodzielnego funkcjonowania są tożsame. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji obu instancji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem obowiązujących przepisów prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z treścią ust. 1 art. 54 ustawy: "Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej". Zdaniem Sądu chodzi tu zatem o taką sytuację, kiedy osoba zainteresowana z uwagi na negatywne oddziaływanie omawianych w tym przepisie warunków na jej życie nie jest w stanie samodzielnie (bądź ma to w znacznym stopniu utrudnione) rozwiązywać swych podstawowych problemów życiowych. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, a zwłaszcza z zaświadczeń lekarskich i orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, B. S. jest osobą chodzącą, zdolną do samodzielnego funkcjonowania, robiącą zakupy, funkcjonującą w życiu codziennym bez pomocy osób trzecich, a jego stan zdrowia nie wymaga całodobowej opieki pielęgniarskiej i lekarskiej. Także zaświadczenie Poradni Gastroenterologicznej nie przesądza o potrzebie umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej zwłaszcza, że zdaniem lekarza chirurga owa potrzeba opieki miałaby być następstwem zapalenia wątroby, nie pociągającego za sobą konieczności pomocy instytucjonalnej. Z treści tego zaświadczenia wynika, że stan zdrowia skarżącego jest stabilny i wskazana jest całodobowa opieka. Jednakże to, że opieka całodobowa jest wskazana, nie oznacza braku możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu, którego wymaga art. 54 ust. 1. Przepis art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osoba potrzebująca opieki może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy społecznej, tylko w razie niemożności zapewnienia jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że po świadczenie z pomocy społecznej w postaci umieszczenia w domy pomocy społecznej, należy sięgać po wykorzystaniu wszystkich możliwości pomocy środowiskowej w miejscu zamieszkania, czyli należy zapewnić wszelkie usługi opiekuńcze. Stanowisko to było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie NSA (por. np. wyrok I SA 1497/97) i skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela. Tymczasem, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy, skarżący konsekwentnie odmawia korzystania z usług opiekuńczych, uważając je za zbędne. Powyższe okoliczności, jak i znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie uprawniały zatem organy administracji publicznej do przyjęcia, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, warunkujące umieszczenie skarżącego w domu pomocy społecznej. Ponieważ w postępowaniu administracyjnym Sąd nie stwierdził ani naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów procesowych, przeto stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.