IV SA/Wr 141/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2015 r sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania, w której Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku okresowego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o stwierdzenie nieważności (z dnia 10 września 2014 r., ponowionego w podaniu z dnia 22 września 2014 r., uzupełnionego podaniem z dnia 6 października 2014 r.) - wydanego z upoważnienia Prezydenta W. - postanowienia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] września 2014 r. (Nr [...]), odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie, w której Prezydent W. wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. ([...]), odmawiającą przyznania Z. R. zasiłku okresowego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, związku z art. 157 § 1 i § 2 i art. 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), stwierdziło nieważność ww. postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. (Nr [...]). W uzasadnieniu podało, że otrzymawszy w dniu 9 września 2014 r. (między innymi) opisane na wstępie postanowienie Prezydenta W., Z. R. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W., datowane na 10 września 2014 r. podanie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., będące wnioskiem o "stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 Kpa Postanowień Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ZTPS[...] we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...],[...] i [...] postanawiające o odmowie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r." Domagając się "Uchylenia Postanowień" wskazał, że decyzje Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie są "tymi wydanymi w ostatniej instancji, od których przysługuje mi wznowienie postępowania (...)". Następnie, w dniu 22 września 2014 r. zainteresowany złożył "Skargę", w której wniósł o stwierdzenie nieważności postanowień Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. (nr [...], nr [...], nr [...]) oraz z dnia [...] września 2014 r. (nr [...]). Wskazał, że "orzeczono w sprawie na orzeczenie, które nie kończy sprawy bowiem nie wydano je w ostatniej instancji". Powołał się również na uzasadnienie podania z dnia 10 września 2014 r. Odpowiadając na wezwanie Kolegium z dnia 24 października 2014 r. ([...]) do wyjaśniania, czy "skarga" z dnia 22 września 2014 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności, wraz z podaniem z dnia 6 listopada 2014 r. Z. R. przedłożył kartę konsultacyjną z izby przyjęć z dnia 5 listopada 2014 r., mającą potwierdzać "istnienie dla życia i zdrowia mojego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji MOPS ZTPS[...] z [...].IX.2014 r. nr [...] i z [...].IX. 2014 r. nr [...],[...] i [...] na podania z dnia 22.IX.2014 r. i 10.IX.2014 r." Wyjaśnił, że karta informacyjna została wydana "przez Ośrodek Zdrowia [...] na żądanie Policji po zatrzymaniu mnie we własnym mieszkaniu na skutek szykan z państwa strony i postanowienia prokuratora". Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek skarżącego zważyło, co następuje: Przede wszystkim wyjaśniło, że choć wniosek o stwierdzenie nieważności (z dnia 10 września 2014 r.) dotyczył postanowienia nieostatecznego, nie znalazło przeszkód do jego rozpatrywania w tym trybie. Wnioskodawca wyraźnie zażądał w dniu 10 września 2014 r. "stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 156 Kpa"; tryb ten wskazywał również w dwóch kolejnych podaniach kierowanych do Kolegium. Jak zauważył organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 12 września 2014 r. ([...]), z uwagi na bardzo dużą ilość spraw inicjowanych przez Z. R. wydał omyłkowo dwa takie same postanowienia z dnia [...] września 2014 r., dotyczące decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...], różniące się jedynie numerami - [...] i [...]. Niewątpliwie, w takiej sytuacji jedno z nich musiałoby zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Ponieważ oba postanowienia dotknięte są (w konsekwencji omyłki organu pierwszej instancji) tą samą wadą, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., oba zostają wyeliminowane z obrotu prawnego, z tym samym uzasadnieniem. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność postanowienia (na które służy zażalenie i postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a.), które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (w sprawach wznowienia postępowania) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc ten, który prowadził postępowanie i orzekł w danej sprawie jako ostatni (Cz. Martysz, Komentarz do art. 150 k.p.a., LEX). Jak wynika już tylko z uzasadnienia opisanego na wstępie postanowienia. Z. R. złożył odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., które rozpatrzyło merytorycznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. - decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. ([...]) [...] Kolegium utrzymało w mocy opisana na wstępie decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. To Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (nie zaś Prezydent W.) orzekało w sprawie jako ostatnie. Tym samym Prezydent W. nie był organem właściwym do wznowienia postępowania. Opisane na wstępie postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. zostało więc wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyczerpuje przesłankę wskazaną przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium dodało, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji powoduje nieważność decyzji (postanowienia) bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r., IV SA/Wa 2455/07, LEX nr 479295). Z uwagi na powyższe, a także wobec braku przesłanek negatywnych zawartych w art. 156 § 2 k.p.a. - wywołania nieodwracalnych skutków prawnych i upływu 10 lat od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia - orzeczono, jak na wstępie. Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2014 r. Z. R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Kolegium w dniu 13 listopada 2014 r., wydało postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] września 2014 r. ([...]). W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że "prawdopodobnie występuje nieważność rozstrzygnięcia" ponieważ w sprawie orzekali członkowie SKO "wyłączeni z rozpoznania sprawy z urzędu, bowiem są stroną postępowania, albo pozostają z nią w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki". Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. ponownie rozpoznając sprawę utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]). Stwierdzono, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) Kolegium opisało okoliczności faktyczne, które poprzedziły jego wydanie. Szczegółowo wyjaśniło również okoliczności prawne, które zadecydowały o podjęciu rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności, wydanego z upoważnienia Prezydenta W., postanowienia z dnia [...] września 2014 r. ([...]). Kolegium ponownie rozpoznając sprawę uznało powyższe wyjaśnienia za prawidłowe i kompletne, nie znajdując jednocześnie podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska. Przypomniało że postanowienie którego nieważność stwierdzono zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co wyczerpuje przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, wniosek zainteresowanego o ponowne rozpatrzenie sprawy jest oczywiście bezzasadny. Podniosło, że wbrew twierdzeniom skarżącego Prezes Kolegium nie był członkiem składu orzekającego, który wydał postanowienie objęte wnioskiem, zatem zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowy. Stwierdziło, że nie znajduje podstaw prawnych i faktycznych do zmiany lub uchylenia postanowienia z dnia 13 listopada 2014 r. Skargę na powyższe postanowienie złożył Z. R. Wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczeń i wyeliminowanie ich z obrotu prawnego ze względu na to, że orzeczono w sprawie w sposób dowolny łamiąc zasadę obiektywizmu i bezstronności w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że "składając podanie o wznowienie postępowania w ustawowym terminie do wniesienia odwołania nie naruszyłem ekonomii postępowania", "Prezydent W. w pierwszej kolejności co powinien uczynić po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania to zbadać czy od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania odpowiada wymogom pisma w postępowaniu administracyjnym". "Dopiero po ewentualnym wezwaniu strony do uzupełnienia braków formalnych organ mógłby odmówić wznowienia postępowania". Według wnioskodawcy postanowienie Prezydenta W. "wydane zostało z naruszeniem ekonomii postępowania a więc rażąco narusza ono prawo". Dowodem, w tej kwestii jest postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. o sygn. akt I OZ 1214/14. W odpowiedzi na skargę Kolegium stwierdziło, że nie rozumie argumentacji skargi dotyczącej ekonomii procesowej i powoływania się na postanowienie NSA wydane w całkiem odmiennej sprawie. Niezrozumiałe jest również twierdzenie, że organ powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku, w sytuacji gdy takie wezwanie miało miejsce. Przypomniało, że wnioskodawca złożył odwołanie również o wskazanej na wstępie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., które rozpatrzyło merytorycznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. ([...])[...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. To Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (a nie Prezydent W.) orzekało w sprawie jako ostatnie. Tym samym Prezydent W. nie był organem właściwym do wznowienia postępowania w określonej wyżej sprawie. Ponieważ jednak to uczynił, stwierdzenie nieważności w/w postanowienia Prezydenta W., jako zawierającego wadę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. było jednym dopuszczalnym rozstrzygnięciem. W tej sytuacji Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1069 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Akt administracyjny jest zgodny z prawem o ile przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wówczas to sąd w oparciu o art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. może w zależności od okoliczności uchylić decyzję, stwierdzić jej nieważność lub uznać, że została wydana z naruszeniem prawa. Kontrola sądu oparta za wskazanych wyżej przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, nie naruszają prawa. Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2014 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wyżej opisanym postanowieniem stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. (Nr [...]). Uznało, że wniosek skarżącego z dnia 10 września 2014 r., w którym wniósł o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 k.p.a. postanowień Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ZTPS[...] we W. z dnia [...] września 2014 r. Nr [...],[...],[...] postanawiających o odmowie wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., jest uzasadniony. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent W. w dniu [...] września 2014 r. wydał omyłkowo dwa takie same postanowienia z dnia [...] września 2014 r. dotyczące decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. różniące się numerami [...] i [...]. Zatem oba postanowienia są dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Tym samym w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 126 k.p.a. należało stwierdzić nieważność postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Z akt administracyjnych, wynika iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., które to rozpoznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. orzekło jako ostatnie. Tym samym Prezydent W. nie był organem właściwym do wznowienia postępowań. Zatem postanowienie z dnia [...] września 2014 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Zawiera więc uchybienia określone w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z powyższym stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego postanowienia (z dnia [...] września 2014 r. Nr [...]) jest prawidłowe. Zauważyć też należy, że skarga złożona w niniejszej sprawie nie odnosi się do rozważanego postanowienia, nie zawiera w tej materii żadnych merytorycznych uwag, skupia się na innych orzeczeniach wydanych w innych sprawach. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. H.B.24.11.2015 r.