IV SA/Wr 143/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marcin Miemiec, Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA - Ewa Kamieniecka, Protokolant - Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku 1. uchyla decyzje I i II instancji 2. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, 3. zasądza od Wojewody D. na rzecz R. R. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego Starosta J. orzekł o uznaniu R. R. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od [...] r. w kwocie 100%, podstawowej wysokości określonej w art. 72 ust. 1 i ust. 8 ustawy na okres 6 miesięcy. W uzasadnieniu stwierdzono, iż z załączonych dokumentów wynika, że w dniu rejestracji R. R. spełnił warunki określone w wymienionej wyżej ustawie, do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Skarżący od powyższej decyzji wniósł odwołanie i zarzucił, że do stażu pracy nie zaliczono okresu pełnienia służby wojskowej tj. okres od [...] r. do [...] r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. na podstawie ar. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 72 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podniósł, że sporne w sprawie jest czy organ I instancji prawidłowo obliczył staż pracy skarżącego, to znaczy czy istniały podstawy do nie zaliczenia do stażu pracy zawodowej służby wojskowej, którą skarżący pełnił w okresie od [...] r. do [...] r. Rozważając powyższą kwestię stwierdził, że zaliczania okresu zawodowej służby wojskowej do okresu uprawniającego do zasiłku były przedmiotem wcześniejszych analiz, bowiem budziły wątpliwości. Organ zatrudnienia w J. G. występował do Ministerstwa Gospodarki i Pracy o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Ostatecznie Ministerstwo zajęło stanowisko, że "jeżeli służba wojskowa pełniona była zawodowo i dany rodzaj służby nie mieści się w kategoriach określonych w przepisie art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okresu pełnienia służby nie może zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku". Organ II instancji stwierdził, że mając na uwadze brzmienie art. 71 ust. 2 pkt 1 wyliczającego taksatywnie okresy związane ze służbą wojskową, podlegające zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku jak i stanowisko Ministerstwa - nie ma podstaw do zaliczenia zawodowej służby wojskowej do stażu pracy przy ustaleniu uprawnień z zakresu bezrobocia. Dodatkowo też zauważył, że złożona przez skarżącego opinia specjalna z dnia [...] r. nie jest właściwym dokumentem potwierdzającym okres odbywania zawodowej służby wojskowej - ponadto z opinii tej wynika, że przed rozpoczęciem zawodowej służby wojskowej odbywał czynną służbę wojskową - okres ten zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku, ale winien być prawidłowo i jednoznacznie co do dat udokumentowany i określony. Jednakże zaliczenie tego okresu - czynnej służby wojskowej - nie zmieni sytuacji bezrobotnego - zatem organ rozpoznał sprawę w oparciu o nadesłane akta, nie zobowiązując organu I instancji do ich uzupełnienia. Skargę na powyższa decyzje nazwaną zażaleniem złożył R. R. . Wniósł o przyznanie zasiłku w wysokości 120% zasiłku podstawowego na okres 12 miesięcy. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Twierdził, że jest bezrobotnym powyżej [...] roku życia z ponad [...] letnim stażem pracy. W merytorycznej części skargi podniósł, że brak jest logicznej spójności w analizie materiałów. Dodał, że poprzednio, w analogicznej sytuacji, przed kilkoma laty okres pełnienia zawodowej służby wojskowej był zaliczany do zasiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjnego (art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej upsa. Kryteria legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wada warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b) a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zatem uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadkach wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 upsa). W niniejszej sprawie takie wady występują. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia, problemu występującego w niniejszej sprawie stanowi art. 71 i art. 72 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) - określonej dalej ustawą o promocji zatrudnienia. Pierwszy z powołanych przepisów określa przesłanki dające podstawę do ustalenia prawa do zasiłku i są to: obowiązek bezrobotnego zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy (ust. 1), brak propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych (ust. 1 pkt 1) oraz okoliczności, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni (ust. 2) bezrobotny był zatrudniony, wykonywał pracę, świadczył usługi i opłacał składki na Fundusz Pracy - w sytuacjach określonych szczegółowo w art. 71 ust. 1 pkt 2a - i powołanej ustawy. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi: Do 365 dni o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy: 1) zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zawodowej służby wojskowej pełnionej na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej, przeszkolenia wojskowego absolwentów szkół wyższych, służby wojskowej pełnionej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej; 2) .............. 3) .............. 4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę; 5) ............." Art. 72 ustawy o promocji zatrudnienia określa wysokość zasiłku, uzależniając jego wymiar od ilości przepracowanych lat. Brzmi on wysokość zasiłku wynosi 504,20 zł miesięcznie (ust. 1). Bezrobotnemu, którego łączne okresy wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 1, 2, 4, 5 oraz ust. 7, zwane dalej "okresami uprawniającymi do zasiłku" wynoszą mniej niż 5 lat przysługuje zasiłek w wysokości 80% kwoty zasiłku określonego w ust. 1 (ust. 2). Bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1 (ust. 3). Art. 73 omawianej ustawy ustala okresy pobierania zasiłku. Stanowiąc jednocześnie, iż zasiłek trwający 12 miesięcy może uzyskać bezrobotny powyżej 50 roku życia oraz posiadający jednocześnie co najmniej 20 letni okres uprawniający do zasiłku (ust. 1 pkt 2 lit. b). Jak więc wynika z cytowanych we fragmentach art. 72 i 73 ustawy o promocji zatrudnienia okres uprawniający do zasiłku (ilości przepracowanych lat) ma istotne znaczenie tak dla wysokości zasiłku jak i okresu jego trwania. Przedmiotem rozważań Sądu a wcześniej organów była kwestia czy zawodowa służba wojskowa, którą pełnił skarżący w okresie [...] - [...] zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku. Organy powyższy problem rozważyły analizując art. 71 ust. 2 pkt 1. Prawidłowo też uznały, że zawodowa służba wojskowa - nie jest wymieniona w tym przepisie. Takie uznanie dało podstawę do obliczenia mniejszego wymiaru zasiłku jak i okresu jego pobierania. W ocenie Sądu, wadliwość rozumowania organów polega na tym, iż powołany art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia został przez nie potraktowany jako przepis szczególny, odnoszący się do osób w szerokim tego słowa znaczeniu związanych ze służbą w wojsku, wyłączający stosowanie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Tymczasem ust. 2 art. 71 ustawy o zatrudnieniu stanowi uzupełnienie do ust. 1 pkt 1 tego artykułu (art. 71). Według Sądu takie rozumienie ust. 2 art. 71 uzasadnia odesłanie zawarte w tym przepisie. Wymieniony ustęp bowiem brzmi: "Do 365 dni, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 wlicza się również okresy....". Z art. 71 koresponduje art. 72 ustawy o promocji zatrudnienia. Wskazuje on, które okresy wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2, ust. 2 liczone łącznie są okresami uprawniającymi do zasiłku. W tych okolicznościach w ocenie Sądu w pierwszej kolejności winno być rozważone, czy zawodowa służba wojskowa pełniona przez skarżącego we wskazanym wcześniej okresie jest zatrudnieniem lub wykonywaniem pracy w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2a lub i. Pozostałe przypadki wymienione w tym ustępie pkt 2 (b-h) przy niespornym stanie faktycznym co do faktu odbywania zawodowej służby wojskowej nie mają zastosowania. W art. 71 ust. 1 pkt 2 litera a i b ustawy o promocji zatrudnienia wymienia się osoby pozostające w zatrudnieniu, w punkcie "i" dodatkowo wykazujące inną pracę zarobkową. Art. 2 cytowanej ustawy zawiera słowniczek określeń zawartych w ustawie, w pkt 11 pod hasłem innej pracy zarobkowej znajdujemy wyjaśnienia - oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, zaś w pkt 43 art. 2 ustawodawca mówi, że pozostawanie w zatrudnieniu oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowę o prace nakładczą. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie wykonywał innej pracy zarobkowej, nie zawierał też umowy o pracę nakładczą. Nie był również pracownikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 24 poz. 142 ze zm.), gdyż nie wykonywał pracy na podstawie umowy o pracę - art. 22 ustawy Kodeks pracy, na podstawie wyboru (art. 73 ustawy Kodeks pracy) na podstawie powołania (art. 68 Kodeksu pracy) na podstawie spółdzielczej umowy o pracę (art. 77 Kodeksu pracy). Natomiast wykonywał prace na podstawie stosunku służbowego. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) stosunek służbowy żołnierza zawodowego powstaje w drodze powołania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Zatem w tej sytuacji niezbędne jest ustalenie czy istniały dalsze przesłanki, o których stanowi art. 77 ust. 1 litera a) i i), to znaczy czy skarżący osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę od którego istnieje obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy (litera a) ust. 1 pkt 1 art. 71) lub osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy (art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. i). Wyjaśnienia tych okoliczności dokona organ przy ponownym rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.