IV SA/Wr 145/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi Y. L. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 76/23 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, II. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala dalej idącą skargę, IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 9 listopada 2021 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynął wniosek Y. L., obywatela N., o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wobec nierozpoznania wniosku strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 76/23: I. stwierdził bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącego, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 złotych; IV. oddalił dalej idącą skargę; V. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 12 października 2023 r. W dniu 17 stycznia 2024 r. strona wezwała organ do wykonania wyroku WSA, informując, że w sprawie nie została wydana decyzja. W dniu 6 lutego 2024 r. wpłynęła do organu skarga strony z dnia 29 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku WSA z dnia 11lipca 2023 r. Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w wysokości 697 zł. Strona zarzuciła, że organ ignoruje stronę i nie zwrócił nawet przyznanych stronie w wyroku kwot. W dniu 8 lutego 2024 r. organ poinformował stronę o terminach załatwiania spraw, wezwał stronę do udokumentowania danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających wydanie zezwolenia w terminie 14 dni: posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, miejsca zamieszkania, informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych i innych dokumentów. W dniu 5 marca 2024 r. strona przedłożyła umowę najmu lokalu mieszkalnego oraz Polisę Pakiet Podróż, wystawioną przez V. w dniu 26 lutego 2024 r., ważną od 27 lutego 2024 r. do 26 maja 2024 r. Ponadto w dniu 6 marca 2024 r. strona przedłożyła deklarację VAT – 7 za 2023 r. W dniu 6 marca 2024 r. Wojewoda wydał decyzję nr SOC – PCI.6151.1.10220.2021.MKW, odmawiającą udzielenia stronie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył dowodu posiadania ubezpieczenia zdrowotnego i nie udokumentował faktu wykonywania pracy. W dniu 6 marca 2024 r. skierowano do Zastępcy Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju pismo w sprawie przekazania zasądzonej sumy 1.000 zł i zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie 580 zł. W odpowiedzi na skargę z dnia 7 marca 2024 r. organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 17 stycznia 2024 r., wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania wniosku. Bezspornie również wyrokiem z 11 lipca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 76/23, tutejszy Sąd uwzględnił skargę cudzoziemca na bezczynność organu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 60 dni. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 76/23, wraz z aktami administracyjnymi sprawy, doręczony został organowi w dniu 12 października 2023 r. (data na prezentacie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 60 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie II. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie w związku z wezwaniem organu z dnia 8 lutego 2024 r., strona uzupełniła wniosek w dniu 5 marca 2024 r., przesyłając dokumenty. Powyższy okres oczekiwania przez organ na dokonanie czynności przez stronę podlega wyłączeniu z okresu przewidzianego na załatwienie sprawy (26 dni). W następnej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nie miała - w ocenie Sądu - charakteru rażącego, pomimo że wskazanego przez Sąd 60-dniowego terminu na załatwienie sprawy organ nie dochował. Organ przez blisko 4 miesiące nie podjął jakiegokolwiek działania w kierunku wykonania wyroku. Dopiero po upływie tego okresu bezczynności, po złożeniu wezwania do wykonania wyroku i skargi do WSA, skierowano do skarżącego jedyne wezwanie z dnia 8 lutego 2024 r., dotyczące uzupełnienia wniosku i nadesłania dokumentów. Następnie po nadesłaniu przez stronę dokumentacji w dniu 5 marca 2024 r., w dniu 6 marca 2024 r. wydano decyzję odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i w tym samym dniu skierowano do Zastępcy Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju pismo w sprawie przekazania zasądzonej sumy i zwrotu kosztów postępowania sądowego. Rzeczywisty czas wykonania wyroku Sądu trwał blisko 5 miesięcy, z czego przez 26 dni organ oczekiwał na nadesłanie przez stronę dokumentów. Wykonanie wyroku Sądu trwało zatem 4 miesiące zamiast 60 dni, wyznaczonych w wyroku Sądu. Okoliczność ta przesądza o tym, że bezczynność Wojewody nie miała charakteru rażącego. Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną, w ramach przysługujących kompetencji, Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku przez Sąd za nierażącą, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł, mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję na przyszłość oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Dodatkowo w tym miejscu należy przytoczyć treść przepisów art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., stanowiących, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (§ 2) Wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie przez niego wyroku nie jest więc uzależnione od stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, może, lecz nie musi, przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd w niniejszym przypadku doszedł do przekonania, że z uwagi na stosunkowo niewielki upływ czasu po wydaniu wyroku z dnia 11 lipca 2023 r. do dnia wydania decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie jest konieczne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. W tym zakresie skarga została oddalona. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się wpis od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.