IV SA/Wr 147/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-09
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania dowodu osobistego jest uzasadniona, gdy wnioskodawca odmawia złożenia podpisu na formularzu, ponieważ nie zgadza się z treścią wpisu dotyczącego adresu zameldowania, który organ uznał za niezgodny z rejestrami?Ratio decidendi
Odmowa wydania dowodu osobistego jest uzasadniona, gdy wnioskodawca odmawia złożenia podpisu na formularzu, który jest niezbędny do jego produkcji, a przyczyną odmowy jest spór dotyczący wpisu adresu zameldowania. Dane we wniosku o wydanie dowodu osobistego podlegają weryfikacji zgodności z rejestrami, a brak zameldowania uniemożliwia wpisanie adresu. Odmowa złożenia podpisu, mimo braku przeszkód fizycznych, skutkuje niemożnością wytworzenia dokumentu i uzasadnia odmowę jego wydania.Stan faktyczny
Skarżący B.W. złożył wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego, wpisując w rubryce adres zamieszkania adres, który nie figurował w rejestrach jako adres jego zameldowania. Organy administracji stwierdziły rozbieżności między danymi wnioskodawcy a rejestrami, w tym fakt wymeldowania go z poprzedniego adresu. W związku z tym, odmówiono wpisania żądanego adresu do nowego dowodu osobistego i sporządzono formularz bez wpisu adresu. Skarżący odmówił złożenia podpisu na formularzu z powodu niezgody na brak wpisu adresu, co skutkowało decyzją o odmowie wydania dowodu osobistego. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. z 2009 r. nr 47, poz. 384), po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Burmistrza J.-L. z dnia [...] nr [...] odmawiającej wydania dowodu osobistego, kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.
W decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2008 r. B.W. zwrócił się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta i Gminy J.-L. z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego w zamian za posiadany nieważny książeczkowy dokument tożsamości [...]. We wniosku o wydanie dowodu osobistego w rubryce "adres miejsca zamieszkania na pobyt stały, a w razie jego braku - na pobyt czasowy ponad trzy miesiące" wnioskodawca wpisał adres: J.-L. ul. O. [...].
Po weryfikacji danych z zapisami figurującymi w gminnym zbiorze meldunkowym pracownik przyjmujący wniosek stwierdził, że strona była zameldowana pod nr [...] przy ul. O. w J.-L. i została decyzją Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] nr [...] wymeldowana z tego adresu. Od decyzji nie odwołała się i w dacie składania wniosku o wydanie dowodu osobistego nie posiadała zameldowania ani na pobyt stały, ani na czasowy. Wobec powyższego, w dniu 13 sierpnia 2008 r., skierowano do wnioskodawcy wezwanie w celu wyjaśnienia rozbieżności adresowych. W dniu 19 września 2008 r. B.W. złożył pisemne oświadczenie, że w posiadanym książeczkowym dowodzie osobistym figuruje adres "J.-L. ul. O. [...]" i nie wymeldowywał się z tego adresu.
W postępowaniu wyjaśniającym stwierdzono, że w Karcie Osobowej Mieszkańca wpisano, iż B.W. zameldowany był od dnia 15 marca 1965 r. pod nr [...] przy ulicy O. Taki sam adres figuruje na metryczce dowodu osobistego [...] podpisanej przez wnioskodawcę. Na wniosku o wydanie tego dokumentu strona wpisała wprawdzie adres z nr domu "[...]", jednakże pracownik przyjmujący wówczas wniosek poprawił ten adres na prawidłowy z nr "[...]". Wpisany w wydanym dowodzie osobistym adres z nr "[...]" był błędem pisarskim osoby wypisującej ten dokument.
Wobec powyższego został sporządzony formularz, z którego dane są przekazywane w drodze teletransmisji danych do Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA celem wyprodukowania gotowego dokumentu tożsamości z wpisanym w rubryce "rodzaj zameldowania" słowem "brak". Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. nr 47 z 2009 r., poz. 384) na formularzu osoba, której dotyczy wniosek, w miejscu przeznaczonym na własnoręczny podpis wnioskodawcy składa wzór podpisu zamieszczanego w dowodzie osobistym, z wyjątkiem: 1) małoletniego, który nie ukończył 13 roku życia; 2) osoby, która nie ma możliwości złożenia podpisu. W dniu 29 września 2008 r. wezwano B.W. do złożenia na formularzu podpisu, który należy zeskanować, aby można było zamieścić wzór podpisu w gotowym dokumencie tożsamości. W dniu 7 października 2008 r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wnioskodawca odmówił złożenia podpisu na formularzu. W tym stanie rzeczy Burmistrz J.-L. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] odmawiającą wydania dowodu osobistego. Była ona poprzedzona wydaną w dniu [...] decyzją nr [...] odmawiającą wpisania w nowym dowodzie osobistym żądanego przez wnioskodawcę adresu zameldowania jako niezgodnego ze stanem faktycznym.
Od powyższej decyzji B.W. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D. umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, gdyż żądanie wydania dowodu osobistego zostało zaspokojone przez wydanie tego dokumentu z adresem pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące (wnioskodawca, w dniu 21 października 2008 r., zameldował się na taki pobyt w J.-L. przy ul. H. [...]). W wyniku złożenia przez B.W. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 55/09 uchylił decyzję organu odwoławczego i nakazał Wojewodzie D. ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia orzekającego co do istoty żądania wnioskodawcy.
Ponownie analizując akta sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w celu wyjaśnienia rozbieżności adresowych między danymi podanymi przez wnioskodawcę, a tymi figurującymi w rejestrach gminnych. Od decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w J.-L. przy ulicy O. pod numerem [...] B.W. nie odwołał się, natomiast adres "J.-L. ul. O. [...]" został wpisany w poprzednim dowodzie osobistym na skutek błędu pisarskiego. Postępowanie wykazało, że zgodnie ze stanem faktycznym w dowodzie osobistym nie powinny być zamieszczone dane o adresie, gdyż wnioskodawca nie posiadał zameldowania ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. Wobec powyższego został sporządzony formularz służący do wyprodukowania dowodu osobistego z brakiem adresu.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - dowód osobisty zawiera wizerunek twarzy i podpis posiadacza (o ile złożenie podpisu przez posiadacza dokumentu jest możliwe), które są skanowane z formularza. Wnioskodawca odmówił podpisania formularza, a ponieważ w przedmiotowej sprawie nie można było wyprodukować dokumentu tożsamości bez podpisu posiadacza, zatem należało wydać decyzję odmawiającą wydania dowodu osobistego.
Zauważyć wprawdzie należy, że przedmiotowa decyzja została wydana z niepełną podstawą prawną, bowiem oparto ją na zapisach ww. rozporządzenia z pominięciem treści art. 37 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a ponadto postępowanie w sprawie wydania dowodu osobistego prowadzi się na wniosek strony, a nie z urzędu, jednakże uchybienia te nie wpłynęły na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Niezgadzając się z tą decyzją B.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Podniósł, że w dowodzie osobistym wydanym mu w 1998 r. zawarty jest wpis: "zameldowany na pobyt stały J.-L. ul. O. [...]" dlatego nie rozumie powstałych rozbieżności. Uważa, że zmiany we wniosku o wydanie dowodu osobistego zostały wprowadzone z naruszeniem prawa w późniejszym terminie, a nie jak twierdzi Wojewoda w trakcie przyjmowania wniosku.
Wskazał, że skoro nie został wymeldowany spod tego adresu, to nie ma powodu, dla którego nie miałby on zostać wpisany do dowodu osobistego. Z tej przyczyny nie podpisał formularza.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).
Po myśli art. 37 ust. 2 tej ustawy dowód osobisty zawiera również wizerunek twarzy oraz podpis jego posiadacza. W przypadku gdy złożenie podpisu przez posiadacza dowodu osobistego nie jest możliwe, podpisu nie zamieszcza się.
Na wstępie podkreślić należy, że wpisy dokonywane w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, winny zatem być, także przy wymianie dowodu osobistego, zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane osoby - § 8 i § 9 w związku z § 23 wydanego w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 44 powołanej wyżej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. nr 47, poz. 384).
Stosownie do § 10 ust. 1 tego rozporządzenia na formularzu, przez który zgodnie z § 2 pkt 2 rozumie się sporządzony przy użyciu środków informatycznych formularz, będący drukiem ścisłego zarachowania, składający się z części A i B, z których każda posiada numer, nazwę organu wydającego dowód osobisty i jego identyfikator terytorialny, osoba, której dotyczy wniosek, w miejscu przeznaczonym na własnoręczny podpis wnioskodawcy składa wzór podpisu zamieszczanego w dowodzie osobistym. Wymóg taki przewidziany był również w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz.U. nr 112, poz. 1182 ze zm.).
W niniejszej sprawie odmówiono wydania skarżącemu dowodu osobistego z tego powodu, że mimo niezaistnienia okoliczności wykluczających własnoręczne złożenie przez niego podpisu, nie podpisał formularza. Przyczyną jego niepodpisania było to, że organy orzekające, w odrębnym postępowaniu, odmówiły zamieszczenia w dowodzie osobistym zapisu określonej treści, spornej co do adresu zameldowania skarżącego. Skarżący, we wniosku o wydanie dowodu osobistego, zażądał zawarcia w nim wpisu dotyczącego miejsca zamieszkania, niezgodnego z materiałami rejestracyjnymi, ewidencyjnymi prowadzonymi przez organy właściwe, gromadzącymi dane skarżącego.
Otóż, decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy J.-L. stwierdzając, że skarżący przybywa pod adresem J.-L. ulica O. [...], orzekł o wymeldowaniu go z pobytu stałego w lokalu przy ulicy O. [...]. Decyzji tej skarżący w żaden sposób nie zakwestionował. Przy czym, niezmiernie istotnym jest, że stwierdzenie przez organ administracyjny w decyzji o wymeldowaniu, że strona de facto przebywa pod innym adresem, nie zastępuje automatycznie czynności zameldowania w nowym miejscu. Tymczasem, z akt sprawy nie wynika aby skarżący podjął jakiekolwiek próby zameldowania się pod innym adresem, w szczególności zaś przy ulicy O. [...] w J.-L.
Składając w dniu 11 sierpnia 2008 r. wniosek o wymianę dowodu osobistego w rubryce dotyczącej miejsca zamieszkania skarżący wskazał powyższy adres, jednakże po przeprowadzeniu, zgodnie z regułami prawa procesowego, postępowania wyjaśniającego w tej sprawie organy orzekające stwierdziły, że w żadnych rejestrach nie widnieje zapis o zameldowaniu skarżącego pod tym adresem. Co prawda skarżący, w dniu 21 października 2008 r., zameldował się na pobyt czasowy w lokalu przy ulicy L. H. [...] w J.-L. niemniej jednak, w chwili złożenia wniosku oraz wydania decyzji I II instancji w sprawie odmowy wpisania do dowodu osobistego skarżącego adresu zameldowania niezgodnego ze stanem faktycznym, skarżący nie posiadał żadnego miejsca zameldowania, ani na pobyt stały, ani czasowy.
Przy czym, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia powyższej sprawy były ewentualne poprawki dotyczące adresu skarżącego naniesione na wniosku o wydanie dowodu osobistego z roku 1998 r. lub też pomyłki, gdyż każdorazowo, dane wskazane we wniosku o wydanie/wymianę dowodu osobistego podlegają kontroli zgodności ze stosownymi materiałami źródłowymi i ich prawdziwość jest przez organ administracyjny sprawdzana.
W związku z takim stanowiskiem organu administracyjnego skarżący odmówił złożenia podpisu na formularzu, który następnie miał zostać zamieszczony w dokumencie tożsamości, co uniemożliwiło jego wytworzenie i spowodowało odmowę jego wydania.
Na marginesie tylko dodać można, że podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy w pełni zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 55/09.
Z podanych wyżej względów - skoro podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu – skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło