IV SA/Wr 162/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-13
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie umowy o pracę z likwidatorem spółdzielni, który został powołany w celu przeprowadzenia likwidacji, może być uznane za rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach przedemerytalnych?Ratio decidendi
Rozwiązanie umowy o pracę z likwidatorem spółdzielni, zatrudnionym w celu zakończenia likwidacji, nie spełnia warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, o którym mowa w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Umowa taka jest zawierana na czas wykonania określonej pracy, jakim jest przeprowadzenie likwidacji, i wygasa z chwilą wykreślenia spółdzielni z rejestru.Stan faktyczny
Skarżący J. I. ubiegał się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że rozwiązanie jego umowy o pracę na stanowisku likwidatora spółdzielni nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na ciągłość zatrudnienia i wiarygodność świadectwa pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę
Wojewoda D. po rozpatrzeniu odwołania J. I. od decyzji Starosty L. z dnia [...]r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]r., na podstawie art. 37 k, art. 6 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /tj. Dz.U. z 2001r. z 2003r. Nr 58, poz. 514 zm. Dz.U. Nr 90, poz. 844, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 142, poz. 1380, Nr 166, poz. 1608, Nr 203, poz. 1966, nr 210, poz. 2036 i 2037, Nr 228, poz. 2255/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż J. I. zarejestrował się w dniu [...]r. wnioskując o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Starosta L., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, m.in. przesłuchania członków rady nadzorczej na okoliczność rzeczywistego zamiaru stron umowy zawartej z likwidatorem, decyzją z dnia [...]r. orzekł o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Uzasadniając decyzję wskazał, że powołanie strony na stanowisko likwidatora spółdzielni odbyło się na czas prowadzenia procesu likwidacyjnego i nie może zachodzić rozwiązanie stosunku pracy ze wskazanych na świadectwie pracy z dnia [...]r. przyczyn.
Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami umowa o pracę zawarta z likwidatorem wygasa w momencie zakończenia procesu likwidacyjnego i wykreślenia spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego.
J. I. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem. Zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 118 i 119 prawa spółdzielczego) oraz art. 10 kpa.
Podniósł, że:
od dnia [...] pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółdzielni do daty wyboru go na likwidatora,
w dniu [...] został wybrany (a nie powołany) przez Zebranie Przedstawicieli na st. Likwidatora spółdzielni - zgodnie z art. 118 prawa spółdzielczego,
po wybraniu na st. Likwidatora, nie został odwołany uchwałą ze st. Prezesa Spółdzielni, a tym samym nie została z nim rozwiązana umowa o pracę, pozostawał zatem w jednym ciągu zatrudnienia,
po wyborze na Likwidatora nie zawarta została nowa umowa o pracę na to stanowisko,
rozpoczęcie procesu likwidacji mogło być przed upływem roku przerwane (art. 116 § 1 prawa spółdzielczego) i mogła być przywrócona działalność spółdzielni i wówczas likwidator pozostałby bez żadnych wyborów Prezesem Zarządu, ponieważ nie był odwołany z funkcji Prezesa,
jedynym dokumentem stanowiącym wiarygodny dowód na przyznanie świadczenia przedemerytalnego jest świadectwo pracy z dnia [...], które obejmuje okres zatrudnienia od [...] do [...]. Świadectwo to zostało sporządzone przez Radę Nadzorczą Spółdzielni w wyniku sprostowania, na jego wniosek, na podstawie rzeczywistego stanu faktycznego, zgodnie z prawdą i zgodnie z prawem. Poprzednie świadectwa pracy z dnia [...] i z dnia [...] są nieaktualne.
złożył w PUP pismo wycofujące świadectwa pracy z dnia [...] i z dnia [...], jako błędnie sporządzone. Uważa, że urząd pracy bezprawnie je zatrzymał i użył jako dokumenty, na podstawie których odmówił przyznania prawa do świadczeń przedemerytalnych.
Organ odwoławczy, po uzupełnieniu materiału dowodowego, jego analizie i ocenie, zważył co następuje:
Art. 37 k ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkuje przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego m.in. od trybu rozwiązania stosunku pracy, a mianowicie rozwiązanie stosunku pracy winno nastąpić z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
W sprawie poza sporem jest, że J. I. został zatrudniony z dniem [...]r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisko Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni. Spółdzielnia została postawiona w stan likwidacji i w dniu [...]r. uchwałą Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli J. I. został wybrany na stanowisko likwidatora, w celu prawidłowej likwidacji spółdzielni. Pismem z dnia [...]r. ustalono od dnia [...]r. nowe wynagrodzenie dla likwidatora, gdzie jednocześnie zapisano, że pozostałe warunki umowy z dnia [...]r. pozostają bez zmian.
W sprawie spornym jest, czy umowa o pracę z Prezesem Zarządu została rozwiązana z dniem [...]r. i czy w dniu [...]r. została zawarta nowa umowa z likwidatorem na czas wykonania czynności likwidacyjnych, tj. na czas wykonania określonej pracy oraz czy w związku z tym stosunek pracy z likwidatorem mógł zostać rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tak jak to zostało zapisane w świadectwie pracy.
Zgodnie z art. 118 i 119 prawa spółdzielczego Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także osoba prawna.
Umowę z likwidatorem o wykonanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni. (...)
Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 120 prawa spółdzielczego z dniem wpisania otwarcia likwidacji do Krajowego Rejestru Sądowego wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Uwzględniając powyższe, po analizie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznano za udowodnione, że z dniem [...]r. z mocy prawa została rozwiązana umowa o pracę z Prezesem Zarządu z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy (likwidacja stanowiska pracy), co wynika ze świadectwa pracy z dnia [...]r.
Przysługująca z tego tytułu odprawa została wypłacona [...]r.
Wyjaśnienia J. I. (oświadczenie z dnia [...]r.), iż odprawa została wypłacona mu jako likwidatorowi, w związku z przyjętym harmonogramem zakończenia likwidacji na dzień [...]r., w ocenie organu nie zmienia stanu faktycznego, bowiem odprawa zgodnie z art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przysługuje pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek pracy.
Nie mogła zatem dotyczyć okresu pracy na st. Likwidatora, skoro proces likwidacji, bez względu na przyczyny, nie został zakończony.
Twierdzenia zatem strony (protokół przesłuchania z dnia [...]r.), co do okoliczności wystawienia przez uprawniony organ świadectwa pracy z dnia [...]r. są mało przekonujące.
W tak opisanym stanie prawnym J. I. w dniu [...]r. objął stanowisko likwidatora spółdzielni. Wykonywanie obowiązków likwidatora powinno być realizowane na podstawie umowy o pracę zawartej na czas trwania postępowania likwidacyjnego, tj. na czas wykonania określonej pracy.
Umowa taka nie może trwać dłużej niż proces likwidacji spółdzielni i wygasa z chwilą wykreślenia jej z rejestru i utraty przez spółdzielnię bytu prawnego.
Celem likwidacji jest zakończenie działalności spółdzielni. Wszystkie zatem czynności podejmowane przez likwidatora powinny mieć na celu realizację zadania, jakim jest likwidacja.
Zgodnie z art. 126 § 3 prawa spółdzielczego po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza do KRS wniosek o wykreślenie spółdzielni z rejestru oraz przekazuje księgi i dokumenty zlikwidowanej spółdzielni do przechowania.
Wykreślenie spółdzielni powinno być ogłoszone przez sąd. Zakończeniem procesu likwidacyjnego jest wykreślenie spółdzielni z rejestru.
Jak wynika z cyt. przepisów, wykreślenie spółdzielni z rejestru i tym samym utrata przez nią bytu prawnego, sposób i czas definitywnego zakończenia postępowania likwidacyjnego zależy od samodzielnej decyzji likwidatora spółdzielni.
Nie może mieć zatem znaczenia w sprawie wystawienie przez radę nadzorczą w dniu [...]r. innego świadectwa pracy z podaniem trwania stosunku pracy nieprzerwanie od [...]r. do [...]r. Jest to świadectwo pracy niewiarygodne w świetle obowiązujących przepisów oraz innych, wcześniejszych dokumentów znajdujących się w aktach.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy przyjąć, że z J. I. została zawarta z dniem [...]r. umowa o pracę na st. Likwidatora, która określiła cel umowy - prawidłową likwidację spółdzielni.
Cel ten został osiągnięty z chwilą wykreślenia Spółdzielni z Krajowego rejestru Sądowego.
Jest to jednocześnie data zakończenia umowy o pracę z likwidatorem, wskutek spełnienia celu zawarcia umowy.
Rozwiązanie zatem umowy o pracę z likwidatorem zatrudnionym w celu zakończenia likwidacji spółdzielni nie spełnia warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, o którym mowa w art. 37 k ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
J. I. nie spełnia również warunków art. 37 k ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy, bowiem nie ukończył wymaganego przez ustawodawcę wieku [...] lat (pkt 1), stosunek pracy nie został rozwiązany w związku z niewypłacalnością pracodawcy (pkt 4).
Uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne zadecydowano jak w sentencji.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 118 § 1, art. 119 § 1 Prawa Spółdzielczego oraz art. 97 § 2 Kodeksu Pracy. Wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie roszczenia w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Skarżący podniósł, iż podstawę do wydania decyzji stanowić mógł jedynie wiarygodny dokument jakim jest świadectwo pracy z dnia [...] roku, stwierdzające ciągłość pracy skarżącego od dnia [...] roku do dnia [...] roku i wskazujące tryb rozwiązania umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych.
Świadectwo pracy, jedno z dnia [...] roku i drugie z dnia [...] roku na wniosek skarżącego zostały sprostowane w trybie art. 97 §2 Kodeksu Pracy przez Radę Nadzorczą i z mocy prawa utraciły aktualność. Wbrew tym dowodom nadal bezpodstawnie wykorzystuje się te świadectwa pracy jako dowód, że ze skarżącym wcześniej tj. [...] roku rozwiązana została umowa o pracę przez odwołanie skarżącego z funkcji Prezesa Zarządu.
Skarżący wskazuje, że w dniu [...] roku wybrany został przez Zebranie Przedstawicieli Gminnej Spółdzielni "A" w J. na Likwidatora tejże Spółdzielni przy czym nie było żadnej uchwały tak Zebrania Przedstawicieli jak i Rady Nadzorczej o odwołaniu skarżącego z funkcji Prezesa. Skarżący był członkiem Spółdzielni przez cały okres zatrudnienia do czasu zakończenia likwidacji.
Twierdzenie, że ze skarżącym zawarta została w dniu [...] roku umowa o pracę na stanowisku likwidatora, która określiła cel umowy -prawidłową likwidację Spółdzielni jest gołosłowne a "pozwana" nie przedstawiła dowodu z takiej umowy, albowiem takiej umowy nie zawarto.
Obowiązywała nadal umowa z Prezesem Zarządu z dnia [...] roku a tylko decyzją Rady Nadzorczej z dnia [...] roku określono nowe warunki pracy a pozostałe warunki umowy o pracę pozostały bez zmian.
Stosownie do art. 119 §1 Prawa Spółdzielczego sytuacja prawna Likwidatora jest taka sama jak członków Zarządu. Mają do niego zastosowanie odpowiednie przepisy Prawa Spółdzielczego a w szczególności art. 48, 51 §2 i art. 55 - 58 Prawa Spółdzielczego.
Stosownie do art. 119 §1 Prawa Spółdzielczego organ, który ustanowił Likwidatora może go w każdej chwili odwołać. Odwołanie to podobnie jak odwołanie członka Zarządu zależy od swobodnej, nie podlegającej kontroli sądu oceny a odwołany w takim trybie likwidator nie jest pozbawiony żadnych praw pracowniczych i służy mu prawo do zatrudnienia.
Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji jest nadal tą samą spółdzielnią, tą samą osobą prawną z tą tylko różnicą, że nie prowadzi nowej działalności gospodarczej a zamiast Zarządu działa Likwidator.
Zgodnie z Prawem Spółdzielczym każda zmiana na stanowiskach członków Zarządu oraz otwarcia likwidacji wymaga odpowiednich wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, ale nie stanowi to żadnego dowodu w zakresie trybu rozwiązywania stosunku pracy.
Pogląd, że ze skarżącym z dniem [...] roku z mocy prawa została rozwiązana umowa o pracę jako z prezesem Zarządu z przyczyn ekonomicznych jest całkowicie błędny i wskazuje na nieznajomość prawa Spółdzielczego i dowolną jednostronną interpretację przepisów.
Prawo Spółdzielcze nie przewiduje bowiem, że z chwilą wyboru członka zarządu - Prezesa na Likwidatora dotychczasowa umowa o pracę wygasa z mocy prawa.
Zarzut, że świadectwo pracy sprostowane przez Radę Nadzorczą obejmujące nieprzerwany okres pracy od [...] roku do [...] roku jest świadectwem pracy niewiarygodnym w świetle obowiązujących przepisów jest bezpodstawny i nie podał przepisów prawnych, na podstawie których stwierdzono niewiarygodność świadectwa.
Odprawę jaką pobrał Likwidator w dniu [...] roku przysługującą w razie rozwiązania umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych nie można łączyć z rozwiązaniem umowy o pracę z Prezesem z dniem [...] roku, gdyż rozwiązania umowy o pracę w tej dacie nie było.
Pobrana odprawa w dniu [...] roku przed zakończeniem likwidacji była zgodna z harmonogramem prac likwidatora zatwierdzonym odpowiednią uchwała Zebrania Przedstawicieli.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzono, iż J. I. rejestrując się dnia [...] roku w PUP w L. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W dniu [...] roku wypełnił kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych, gdzie wpisał przebieg swojego zatrudnienia.
Na powyższe dołączył świadectwa pracy, w tym dwa świadectwa z okresów zatrudnienia w Gminnej Spółdzielni "A" w J.:
z dnia [...] wskazujące na okres zatrudnienia od [...] do [...] na st. Prezesa Zarządu, gdzie podano informację, iż stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych w związku z likwidacją zakładu pracy,
z dnia [...] wskazujące na okres zatrudnienia od [...] do [...] na st. Likwidatora, gdzie zapisano, iż stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych dot. zakładu pracy.
Skarżący w dniu [...] roku, a więc już po zakończeniu procesu likwidacji spółdzielni, wystąpił z pismem do Rady Nadzorczej Spółdzielni o sprostowanie świadectwa pracy. W dniu [...] roku w PUP w L. złożył wniosek w sprawie wycofania złożonych poprzednio dwóch świadectw pracy, jako mylnie wystawionych.
Do wniosku dołączył nowe świadectwo pracy datowane na dzień [...] roku, gdzie zgodnie z sugestią strony w pkt 2, tj. w okresie zatrudnienia pracownik wykonywał pracę, dokonano wpisu Prezes Zarządu od [...] do [...] roku i nadal do [...] roku Likwidator. Stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych dot. zakładu pracy.
W ocenie organu jest to świadectwo niewiarygodne w świetle obowiązujących przepisów oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach, antydatowane i sprostowane niezgodnie z przepisami prawa pracy.
Twierdzenia skarżącego, iż:
- nie było uchwały o odwołaniu go z funkcji Prezesa,
- nie zawarto z nim nowej umowy na st. Likwidatora,
- do dnia przedłożenia dokumentów w urzędzie pracy, nie wiedział o świadectwie pracy z dnia [...] i do tego dnia ([...]) nie zorientował się, iż świadectwo pracy z dnia [...] nie obejmuje całego okres zatrudnienia w spółdzielni, nie mogą wpływać na zmianę stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W interesie skarżącego jako Prezesa a następnie Likwidatora, należało dopilnowanie tych spraw.
Poza tym, organy orzekające w sprawie nie negują ciągłości zatrudnienia strony w GS "A" w J. Faktem bowiem jest, że J. I. był zatrudniony w spółdzielni od [...] do [...], lecz pracę wykonywał na podstawie dwóch odrębnych stosunków pracy:
od [...] do [...] na st. Prezesa Zarządu ; stosunek pracy ustał w związku z likwidacją stanowiska pracy (likwidacja zakładu),
od [...] do [...] jako Likwidator ; stosunek pracy ustał z dniem zakończenia likwidacji.
Wskazać należy, że z dniem wpisania otwarcia likwidacji do Krajowego Rejestru Sądowego wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa podlegające wpisowi do KRS (art. 120 prawa spółdzielczego). Z chwilą otwarcia likwidacji przestaje funkcjonować zarząd spółdzielni. Oznacza to, że nie można mówić o kontynuowaniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na st. Prezesa Zarządu, która rozwiązana została z dniem [...] roku z przyczyn ekonomicznych, w związku z likwidacją stanowiska pracy. Przysługująca z tego tytułu odprawa została wypłacona [...]roku.
Odprawa zgodnie z art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, przysługuje pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek pracy.
Nie mogła zatem, tak jak twierdzi skarżący, dotyczyć okresu pracy na st. Likwidatora, skoro proces likwidacji w dniu [...] roku, bez względu na przyczyny, nie został zakończony.
W sprawie niespornym jest, że w dniu [...] uchwałą Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli J. I. został wybrany na stanowisko likwidatora, w celu prawidłowej likwidacji spółdzielni. W dniu [...] roku objął stanowisko likwidatora spółdzielni. Oczywistym zatem jest, iż st. Prezesa Zarządu uległo likwidacji i stosunek pracy został rozwiązany z dniem [...] roku.
Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej. Likwidator nie może zawierać nowych umów, chyba że jest to konieczne do przeprowadzenia likwidacji spółdzielni.
Wykonywanie zatem obowiązków likwidatora powinno być realizowane na podstawie umowy o pracę zawartej na czas trwania postępowania likwidacyjnego, tj. na czas wykonania określonej pracy.
Umowa taka nie może trwać dłużej niż proces likwidacji spółdzielni i wygasa z chwilą wykreślenia jej z rejestru i utraty przez spółdzielnię bytu prawnego.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, obowiązujące w tym przedmiocie przepisy prawa oraz zebrane w sprawie materiały dowodowe należy przyjąć, że z J. I. została zawarta z dniem [...] roku umowa o pracę na st. likwidatora, która określiła cel umowy - prawidłową likwidację spółdzielni.
Faktem jest, że zgodnie z kodeksem pracy nawiązanie stosunku pracy wymaga zgodnego oświadczenia woli pracownika i zakładu pracy.
Oświadczenie woli może być wyraźne i ujęte w formie pisemnej, jak tego wymagają przepisy kodeksu pracy, bądź też dorozumiane, wynikające z zachowania się stron, jak w przedmiotowej sprawie.
To, iż jak twierdzi skarżący, brak jest zawartej pisemnej umowy na st. likwidatora nie zmienia faktu, że umowa taka została zawarta, co wynika z woli stron:
powierzenie stronie funkcji likwidatora , gdzie uchwałą Nr [...] z dnia [...] zobowiązano skarżącego do podjęcia wszelkich działań w celu prawidłowej likwidacji spółdzielni,
wykonywanie przez zainteresowanego czynności likwidacyjnych i pobieranie z tego tytułu wynagrodzenia.
Cel ten został osiągnięty z chwilą wykreślenia Spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego. Jest to jednocześnie data zakończenia umowy o pracę z likwidatorem, wskutek spełnienia się celu zawarcia umowy.
Rozwiązanie zatem umowy o pracę z likwidatorem zatrudnionym w celu wykonania określonej pracy, tj. zakończenia likwidacji spółdzielni, w ocenie organu nie jest rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, o którym mowa w art. 37 k ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skoro J. I. nie spełnia warunków art. 37 k ustawy o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu wniosek strony przeciwnej o oddalenie skargi zasługuje na uwzględnienie.
Na marginesie należy dodać, że J. R.-Przewodniczący Rady Nadzorczej przesłuchany jako świadek w dniu [...] roku podpisał protokół po jego odczytaniu, nie wnosząc żadnych uzupełnień czy sprostowań co do jego treści.
Dołączone zatem do skargi sprostowanie sporządzone bez udziału organu pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Zgodnie z art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. 2002r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287).
Według art. 37 l cyt. ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy spełniła warunki do jego nabycia.
W rozważanej sprawie organ zatrudnienia odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego bowiem nie został spełniony jeden z wymogów określonych w art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy.
Organ orzekający stwierdził, iż rozwiązanie umowy o pracę z likwidatorem zatrudnionym w celu zakończenia likwidacji spółdzielni nie spełnia warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Skład orzekający w sprawie podziela w tym względzie stanowisko organu administracyjnego.
Jak wynika z materiału akt sprawy skarżący został zatrudniony z dniem [...]r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku prezesa zarządu Gminnej Spółdzielni "A" w J. Spółdzielnia została postawiona w stan likwidacji (uchwała Nr [...]).
Uchwałą Nr [...] Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli Gminnej Spółdzielni "A" powołano skarżącego na stanowisko likwidatora w celu prawidłowej likwidacji spółdzielni.
W piśmie z dnia [...]r. Przewodniczący Rady Nadzorczej ustalił J. I. - Prezesowi Gminnej Spółdzielni "A" nowe wynagrodzenie z dniem [...]r., w związku z wyborem na likwidatora spółdzielni. Jednocześnie podano, iż pozostałe warunki umowy o pracę pozostają bez zmian.
W dniu [...]r. została rozwiązana ze skarżącym umowa o pracę, którą wykonywał na stanowisku Prezesa Zarządu, w okresie od [...]r. do [...]r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych w związku z likwidacją zakładu pracy - art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. (Dz.U. Nr 4/90). Z tego tytułu została wypłacona skarżącemu odprawa w dniu [...]r. Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy przysługuje pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek pracy.
W tym stanie rzeczy prawidłowo organ orzekający uznał, iż z J. I. została zawarta z dniem [...]r. umowa o pracę na stanowisku likwidatora, która określiła cel umowy - prawidłową likwidację spółdzielni.
Wypada zauważyć, iż rozwiązanie stosunku pracy może być dorozumiane - wynikające z zachowania się stron.
Właściwie organ zatrudnienia wskazał, na przepisy ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze.
Zgodnie z art. 118 § 1 cyt. ustawy "Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej (art. 119 § 1 powołanej ustawy).
Stosownie do przepisu art. 120 powyższej ustawy, z dniem wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielane pełnomocnictwa podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.
Stosownie do art. 126 § 3 wskazanej ustawy "Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wykreślenie spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego oraz przekazuje księgi i dokumenty zlikwidowanej spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być ogłoszone przez sąd."
W świetle przywołanych unormowań trafnie organ administracyjny wywiódł, iż wykonanie obowiązków likwidatora powinno być realizowane na podstawie umowy o pracę zawartej na czas trwania postępowania likwidacyjnego tj. na czas wykonania określonej pracy. Umowa nie może trwać dłużej niż proces likwidacji spółdzielni i wygasa z chwilą jej wykreślenia z rejestru i utratę przez Spółdzielnię bytu prawnego. Sposób i czas definitywnego zakończenia postępowania likwidacyjnego zależy od samodzielnej decyzji likwidatora spółdzielni.
Cel ten został osiągnięty z chwilą wykreślenia spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego.
Jest to jednocześnie data zakończenia umowy o pracę z likwidatorem, wskutek spełnienia celu zawarcia umowy.
Organ zatrudnienia, w niniejszej sprawie, przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i 77 § 1 kpa) oraz dokonał należytej oceny przedstawionych przez skarżącego świadectw pracy (art. 80 kpa).
Można zatem zgodzić się z twierdzeniem organu decyzyjnego, iż rozwiązanie umowy o pracę z likwidatorem zatrudnionym w celu zakończenia likwidacji spółdzielni nie spełnia warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w ustawie z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Skarga okazała się w zupełności chybiona, nie zachodzą bowiem jakiekolwiek podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Stąd też, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło