IV SA/Wr 170/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi M. N. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 17 grudnia 2025 r. nr DN.538.60.1.2025.KS-Ż w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odrzucić skargę. M. N. (dalej: skarżąca) pismem z dnia 3 lutego 2026 r. wniosła skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego (dalej: organ) z dnia 17 grudnia 2025 r. nr DN.538.60.1.2025.KS-Ż. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy, wydaną z upoważnienia organu, decyzję Prodziekana ds. Studenckich i Ogólnych Wydziału P. Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 30 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów [...] roku niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku P. na Wydziale P. Uniwersytetu Wrocławskiego z powodu braku stwierdzenia postępów w nauce. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 2 stycznia 2026 r. Skargę nadano w placówce pocztowej wyznaczonego operatora w dniu 4 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano skargę - k.10). Z kolei w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 11 marca 2026 r., skarżąca, pismem Sądu z dnia 12 marca 2026 r., została wezwana do podania numeru PESEL skarżącej. Na uzupełnienie wskazanego wyżej braku zakreślono skarżącej termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została, po dwukrotnym awizowaniu - w dniach 18 marca oraz 26 marca 2026 r. - zwrócona do nadawcy (Sądu) z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie w dniu 8 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wnosi się ją za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Terminy, stosownie do art. 83 § 1 p.p.s.a., oblicza się według przepisów prawa cywilnego. W myśl art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stosowanie zaś do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Podkreślić należy, że termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym (nie jest możliwe jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd), procesowym (w razie jego uchybienia istnieje możliwość jego przywrócenia) oraz prekluzyjnym (upływ terminu sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca skargę). W sprawie zaskarżoną decyzję organu skutecznie doręczono skarżącej, wbrew jej twierdzeniu, w dniu 2 stycznia 2026 r., o czym świadczy treść zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Okoliczność tę potwierdzają dane zawarte w systemie e-monitoring P. S.A. dotyczące przesyłki o numerze [...], którą przesłano do skarżącej zaskarżoną decyzję. Zatem termin do wniesienia środka zaskarżenia rozpoczynał bieg w dniu 3 stycznia 2026 r. i kończył się z upływem dnia 2 lutego 2026 r. (dzień 1 lutego 2026 r. przypadał w dniu wolnym od pracy). Tymczasem skarga na decyzję została wniesiona przez skarżącą w dniu 4 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której nadano skargę), a więc 2 dni po upływie ustawowo wymaganego terminu. W kontekście twierdzenia skarżącej, iż zaskarżoną decyzję organu otrzymała dnia 5 stycznia 2026 r. oraz wobec treści znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji zawierającego podpis skarżącej i datę 2 stycznia 2026 r. jako dzień doręczenia jej decyzji, należy zwrócić uwagę, że według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie sądowym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 449/16; wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 1029/14; wyrok z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1493/10; postanowienie NSA z 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12). Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa zatem na zainteresowanym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie obaliła tego domniemania. Wobec powyższego, mając na względzie fakt, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a), Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Osobną podstawą do odrzucenia skargi jest również okoliczność nieuzupełnienia przez skarżącą, w wyznaczonym jej terminie, braku formalnego skargi w postaci podania prawidłowego numeru PESEL skarżącej. Wprawdzie w treści skargi wskazany jest numer PESEL: [...], jednakże nie jest to numer PESEL skarżącej a numer PESEL małżonka skarżącej – M. N., którego skarga na decyzję organu w przedmiocie skreślenia M. N. z listy studentów [...] roku niestacjonarnych studiów jednolitych magisterskich na kierunku P. na Wydziale P. Uniwersytetu Wrocławskiego została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygnaturą akt IV SA/Wr 171/25. Skarżąca nie może zatem posiadać identycznego z inną osobą numeru PESEL, co wynika z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2026 r. poz. 384), zgodnie z którym raz nadany numer PESEL nie może być ponownie nadany innej osobie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (uchwała Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Powodem wprowadzenia wymogu formalnego wskazania numeru PESEL w skardze do sądu administracyjnego była elektronizacja postępowania przed sądami administracyjnymi i potrzeba identyfikacji strony będącej osobą fizyczną w systemie teleinformatycznym. Warto zwrócić uwagę, że numer PESEL należy do takich danych osobowych, które najbardziej indywidualizują osobę fizyczną, a tym samym umożliwiają jej identyfikację z uwagi na swoją niepowtarzalność. Może on być więc użyteczny nie tylko w sprawie toczącej się z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, lecz także ogólnie w każdym postępowaniu do identyfikacji strony w celu ustalenia, czy w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte albo czy sprawa została już prawomocnie osądzona, jak również czy dana osoba fizyczna jest lub była stroną w jakiejś innej sprawie przed sądem administracyjnym. Inne dane osobowe są powtarzalne, np. imię i nazwisko, lub zmienne, np. adres zamieszkania. Natomiast numer PESEL jest niepowtarzalny i co do zasady niezmienny. Z uwagi na szeroką kognicję sądów administracyjnych, a zwłaszcza charakter niektórych spraw, zachodzi konieczność szczegółowej identyfikacji uczestników postępowania, aby zminimalizować ryzyko dostępu do dokumentów zgromadzonych w aktach przez osoby nieuprawnione, stąd też wprowadzono obowiązek podania numeru PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (Kurzawa A., Numer PESEL a wymóg formalny skargi - uwagi na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2022/1/98-110). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z uwagi na podanie nieprawidłowego numeru PESEL skarżącej została ona wezwana, pismem Sądu z dnia 12 marca 2026 r., do uzupełnienia tego braku formalnego i podanie swojego prawidłowego numeru PESEL. Pismo wzywające skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącej w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a., tj. w drodze tzw. fikcji prawnej doręczenia. Wskazaną fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej. Stosownie bowiem do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Wedle § 2 tego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w przytoczonym powyżej art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Jak wynika z adnotacji zawartych na zwróconej Sądowi, niepodjętej przez skarżącą przesyłce, pierwsze zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej nastąpiło w dniu 18 marca 2026 r., drugie zaś - 26 marca 2026 r. Nieodebranie przez skarżącą przesyłki w terminie 14 dni od dnia pierwszego awizo skutkowało zatem, na mocy art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjęciem fikcji doręczenia w ostatnim dniu tego terminu, tj. 1 kwietnia 2026 r. Od tego dnia rozpoczął bieg siedmiodniowego terminu na wykonanie wezwania Sądu. W zakreślonym terminie, który zgodnie powyższym upłynął w dniu 8 kwietnia 2026 r. (środa) skarżąca nie usunęła wskazanego braku formalnego skargi poprzez podanie swojego prawidłowego numeru PESEL, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyjaśnić trzeba, że wywołuje on skutek i podlega rozpatrzeniu dopiero wówczas, gdy skarga jest skutecznie wniesiona, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.