IV SA/Wr 172/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-06-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych, uzyskany w związku ze skorzystaniem z ulgi budowlanej, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego jako dochód rodziny?
Ratio decidendi
Zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych, uzyskany w związku ze skorzystaniem z ulgi budowlanej, nie powinien być pomniejszany z tytułu należnego podatku, który nie został odprowadzony do budżetu państwa, a tym samym powiększa dochód rodziny. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, odmowa przyznania zasiłku rodzinnego jest prawidłowa.
Stan faktyczny
B. Ł. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego dla swoich dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, wskazując, że zwrot podatku z tytułu ulgi budowlanej powiększył dochód rodziny. Skarżąca podniosła, że zwrot podatku nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego. oddala skargę Uzasadnienie: Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. , po rozpatrzeniu odwołania B. Ł. od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Specjalisty Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego na A. Ł. i M. Ł. oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla A. Ł. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, że B. Ł. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego dla dzieci: A. i M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla A. . Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z zaświadczenia wynikało, że dochód brutto rodziny w[...] r. wynosił [...] zł. Organ pierwszej instancji, powołaną decyzją, odmówił odwołującej się przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku, uzasadniając odmowę przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczeń rodzinnych. B. Ł. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że jest ona krzywdząca. Wskazała, że przekroczenie kryterium dochodowego zostało spowodowane otrzymaniem zwrotu podatku w związku ze skorzystaniem przez nią i jej męża z ulgi budowlanej. Zdaniem odwołującej się zwrot podatku nie powinien mieć wpływu na ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w przypadku przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, są przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podstawą wyliczenia dochodu były kwoty wykazane w zaświadczeniu wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – F. o wysokości dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. W zaświadczeniu tym, w związku ze skorzystaniem z ulgi budowlanej, prawidłowo zdaniem organu nie wykazano podatku należnego, którego skarżąca nie rozliczała na podstawie przepisu art. 27a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W świetle powołanego przepisu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykazany w zaświadczeniu dochód nie mógł być pomniejszony o podatek należny, który nie był odprowadzony do budżetu państwa, a tym samym powiększył dochód rodziny. Organ odwoławczy wskazał, że prawo rodziców dziecka do uzyskania zasiłku rodzinnego określa się obliczając przeciętny miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie. Sposób obliczenia tego dochodu uregulowany jest w § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Obliczony zgodnie z powołanym przepisem dochód przypadający na osobę w czteroosobowej rodzinie B. Ł. wynosił [...] zł i przekraczał kryterium ustawowe uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego. Organ podał, że ze względu na to, że strona nie spełnia warunku przyznania zasiłku rodzinnego, również dodatek wymieniony w art. 8 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być przyznany. Podkreślił, że przepisy art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych określające kryteria dochodowe w przeliczeniu na osobą w rodzinie, nie mają charakteru uznaniowego i wiążą organ orzekający o prawie do zasiłku rodzinnego. Z tego względu organ, w przypadku stwierdzenia przekroczenia określonego w tych przepisach kryterium dochodowego, nie może orzec o przyznaniu zasiłku. B. Ł. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagała się jej uchylenia z uwagi na jej krzywdzący charakter. W uzasadnieniu podała, że w związku ze skorzystaniem z ulgi budowlanej, dochód jej rodziny nie został pomniejszony o podatek należny, co w konsekwencji spowodowało powiększenie dochodu w jej rodzinie. Wyjaśniła, że ulga budowlana obejmowała lata 1999- 2004, a podatek zostanie zwrócony około 2006r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wydane w sprawie decyzje w niczym w ocenie Sądu nie naruszają prawa. Skargę zatem należało oddalić. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego na synów A. i M. oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla syna A. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 ust. 2 tej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Najniższy zasiłek rodzinny na datę decyzji ostatecznej wynosił 48 zł. W przepisie art. 3 pkt 1 lit. a w/w ustawy ustawodawca zawarł definicję dochodu. Dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w przypadku przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, są przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jak to trafnie zauważa organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, prawo rodziców dziecka do zasiłku rodzinnego określa się, obliczając przeciętny miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie. Sposób obliczenia tego dochodu reguluje § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że dochód czteroosobowej rodziny skarżącej B. Ł. w [...] r. wyniósł [...] zł brutto, a po odliczeniu zobowiązań: z tytułu podatku dochodowego – 0 zł, składki na ubezpieczenie społeczne – [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne – [...] zł, dochód ten wyniósł [...] zł netto. Kwota ta w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Podstawą wyliczenia dochodu rodziny skarżącej były kwoty wykazane w zaświadczeniu wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – F. o wysokości dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. W zaświadczeniu tym, w związku ze skorzystaniem z ulgi budowlanej, nie wykazano podatku należnego, którego skarżąca nie rozliczała na podstawie przepisu art. 27a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącej zgodzić się należy ze stanowiskiem organów decyzyjnych, zgodnie z którym w świetle przepisu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykazany w w/w zaświadczeniu dochód nie mógł być pomniejszony o podatek należny, który nie był odprowadzony do budżetu państwa, a tym samym powiększył dochód rodziny. Obliczony zgodnie z powołanymi wyżej przepisami dochód przypadający na osobę w czteroosobowej rodzinie skarżącej wynosił [...] zł i przekraczał określone w art. 5 ust. 1 ustawy kryterium dochodowe, które dla rodziny skarżącej wynosi 504,00 zł. Dochód ten przekracza kwotę uprawniającą do otrzymania zasiłku rodzinnego o kwotę [...] zł, czyli o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, który wynosił na datę orzekania w sprawie przez organ 48 zł. Z uwagi na to, że skarżąca nie spełnia w/w przesłanek do przyznania zasiłku rodzinnego, nie mógł być jej przyznany również wskazany w art. 8 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna A. W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają prawa. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło