IV SA/Wr 174/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów: ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. nr 214, poz. 2416 ze zm.), kpa, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595 ze zm.), dalej: rozporządzenie, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. uznała J. F. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej przyznając mu kat. zdrowia "E". Komisja rozpoznała u poborowego: bliznę rozległą po plastyce prawej miedniczki nerkowej w przebiegu wodonercza (§ 3 pkt 4 i § 48 pkt 11 załącznika do rozporządzenia, zwanego dalej zał.), nieprawidłowe wskaźniki wydolności nerek (§ 48 pkt 12 zał.), wadę wzroku (§ 13 pkt 2 zał.), lewostronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1 zał.), przebyte stłuczenie lewego stawu biodrowego (§ 77 zał.), bliznę po appendectomii (§ 3 pkt 1 zał.), pyłkowicę w wywiadzie (§ 30 pkt 4 zał.). Wskazano jednocześnie, że rozpoznanie ustalono w oparciu o badania specjalistyczne i dokumentację medyczną poborowego. Stopień nasilenia wymienionych schorzeń czyni badanego trwale i całkowicie niezdolnym do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny. J. F. odwołał się od powyższego orzeczenia. Wskazał, że zabieg appendectomii przeszedł w wieku 4 lat, zaś plastykę nerki prawej w wieku 6 lat. Po przeprowadzonych zabiegach zostały tylko blizny, a sprawność nerki potwierdzają badania. Wskaźniki wydolności nerki zostały uznane przez lekarza specjalistę nefrologa za prawidłowe. Zdaniem odwołującego się wada wzroku (-0,5 D) oraz niedosłuch tonów wysokich ucha lewego nie są przeciwwskazaniami do służby wojskowej i nie wymagają korekcji. Odwołujący się wskazał ponadto, iż nigdy nie przebył stwierdzonego przez Komisję stłuczenia stawu biodrowego lewego. Podał, że nie ma objawów alergicznych i w związku z tym nie stosuje leków, a badanie spirometryczne nie wykazało żadnych zaburzeń gdyż przez okres 5 lat przeszedł immunoterapię z alergenami pyłków traw i zbóż, na które był uczulony. J. F. wskazał, że jest w posiadaniu wszystkich konsultacji i wyników badań potwierdzających jego dobry stan zdrowia, który jego zdaniem nie kwalifikuje do kategorii zdrowia "E". Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. Zdaniem Komisji w świetle zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych wynika, że charakter zmian ze strony układu moczowego kwalifikuje w grupie I osób badanych do kat. "E" - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny. Wskazano, że ustalona kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej z powodu zaburzeń ze strony układu moczowego została ustalona już wcześniej prawomocnym orzeczeniem Komisji Lekarskiej w Z. G. z dnia [...], a zgromadzony materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter schorzenia oraz właściwości i warunki służby wojskowej uzasadnia kwalifikacje stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej. W skardze na powyższą decyzję J. F. podniósł, że organ odwoławczy w wydanym orzeczeniu nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Podniósł, że Komisja Lekarska w Ż. zleciła mu badania wymagane dla kandydatów do zawodowej służby wojskowej, które przeszedł pozytywnie. Wykazały jedynie lekką wadę wzroku (-0,5 D) oraz słuchu (upośledzenie w zakresie tonów wysokich). Wyniki badań oraz zaświadczenia, które skarżący przedstawił wskazują na znaczną poprawę stanu jego zdrowia od dnia 26 kwietnia 2001 r. (dzień orzekania przez Komisję Lekarską w Z. G.). Podał, że od 10 lat uprawia zawodowo sporty walki - sport tajski, MMA). Bierze udział w zawodach rangi ogólnopolskiej i międzynarodowej z licznymi sukcesami. Ponadto trenuje intensywnie 7-8 razy w tygodniu. Uczestniczy w rajdach terenowych. Zdaniem skarżącego jego aktywność potwierdza jego sprawność oraz dobry stan zdrowia. Przyznana mu kategoria zdrowia "E" jest dla niego krzywdząca. W świetle przedstawionych wyników badań wniósł o zmianę kategorii z "E" na "A". Skarżący jednocześnie podniósł, że po ukończeniu studiów magisterskich w lipcu 2009 r. ma zamiar podjąć służbę w Agencji wywiadu cywilnego, którego jednym z kryteriów przyjęcia jest posiadanie kat. "A" lub ewentualnie "D". Zdaniem skarżącego kat. zdrowia "E" nie odzwierciedla faktycznego stanu jego zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie z powodu złożenia skargi po terminie. Zdaniem RWKL we W. zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. nr 151, poz. 1595), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6. Z przepisu § 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Obowiązkiem organu administracyjnego jest zatem staranne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). W związku z tym warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zgodnie z wymogami przepisów procedury administracyjnej. Na komisji rozpatrującej odwołanie od orzeczenia w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przez wskazanie faktów, które uznała za udowodnione, dowodów, na których się oparła oraz przyczyn, dla których odmówiła innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadziła i nie uznała zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98, Lex nr 34147 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 225/97, Biul. Skarb. z 1999 r. nr 1, str. 20). W omawianej sprawie organ odwoławczy odniósł się jedynie do schorzenia ze strony układu moczowego i w żaden sposób nie ustosunkował się do pozostałych argumentów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu dotyczących pozostałych dolegliwości. A zwrócić należało uwagę, iż skarżący szczegółowo odniósł się w swoim odwołaniu do poszczególnych rozpoznań stwierdzając, że " Ad. 1 i Ad. 6 blizny nie są chorobą. Zabieg appendectomii przeszedłem w wieku lat 4 pomyślnie bez żadnych skutków ubocznych. Plastykę nerki prawej w wieku lat 6. Jej sprawność potwierdzają badania USG, scyntygrafia oraz badania laboratoryjne oraz orzeczenie wydane przez specjalistę chirurga - urologa prowadzącego moje leczenie dr A. Ch. Ad. 2 - wskaźniki wydolności nerki zostały uznane przez lekarza specjalistę nefrologa za prawidłowe. Ad. 3 i Ad. 4 - wada wzroku -0,5 D i niedosłuch tonów wysokich ucha lewego nie są przeciwwskazaniami do służby wojskowej. Nie wymagają korekcji. Ad. 5 przebyte stłuczenie stawu biodrowego lewego - nigdy nie przeszedłem takiego stłuczenia. Ad. 6 pyłkowica w wywiadzie - przez okres 5 lat przeszedłem immunoterapię z alergenami pyłków traw i zbóż, na które byłem uczulony. W chwili obecnej jestem uznany za zdrowego w tym zakresie, nie ma objawów w sezonie alergicznych w sezonie pylenia i nie wymagam stosowania leków, badanie spirometryczne nie wykazało żadnych zaburzeń wentylacyjnych". Natomiast w uzasadnieniu decyzji i ostatecznej organ odwoławczy stwierdził jedynie ogólnie, że "charakter zmian ze strony układu moczowego kwalifikuje w Grupie I osób badanych do kategorii "E". Ponadto wskazać należy, że obowiązek organów administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania sprawy, jest jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - w ocenie Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale także pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94, Lex nr 27106). Dodać należy, że strona składająca odwołanie od wydanej przez organ I instancji decyzji, z której treścią się nie zgadza, ma prawo dowiedzieć się z uzasadnienia decyzji wydanej przez organ odwoławczy, jaka jest jej sytuacja prawna oraz z jakich przyczyn podniesione przez nią w odwołaniu twierdzenia i zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Tych elementów w decyzji drugoinstancyjnej brak. Odnosząc się do zarzutu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, w której organ odwoławczy wnosi o jej odrzucenie z powodu przekroczenia przez skarżącego terminu do jej wniesienia wskazać należy, że zarzut ten jest chybiony. J. F. decyzję II instancji otrzymał 27 lutego 2009 r. Skargę na tę decyzję wniósł bezpośrednio do tut. Sądu. Sąd ten przekazał skargę RWKL we W. w dniu 20 marca 2009 r. czyli przed upływem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Z powyższych przyczyn zaskarżone orzeczenie nie mogło się ostać, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.