IV SA/Wr 18/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-08-17
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego należy uwzględniać dochód brutto, czy netto?Ratio decidendi
Dochód do ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego stanowi wszelkie przychody uzyskane przez gospodarstwo domowe w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Powołany przepis nie pozwala na odliczenie od przychodu składki na ubezpieczenie zdrowotne ani zaliczki na podatek dochodowy, w związku z czym dla potrzeb ustalenia dochodu należy uwzględnić dochody brutto.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując najem jako tytuł prawny do lokalu o powierzchni 18,75m². Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że wydatki na mieszkanie w przeliczeniu na powierzchnię normatywną nie przekroczyły 15% dochodów miesięcznych. Skarżący zakwestionował wysokość przyjętych dochodów, twierdząc, że należy uwzględnić dochód netto, a nie brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 18/16 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 17 sierpnia 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , Sędziowie, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant, starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r., sprawy ze skargi K. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J., z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, , oddala skargę w całości., , ,
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 i 3, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (jt Dz.U. z 2013r., poz. 966 ze zm.) dalej: ustawa, § 2 - § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), dalej: rozporządzenie, - po rozpatrzeniu odwołania K. W. (dalej: skarżący) od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. Zastępcę Burmistrza, w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 18 września 2015 r. skarżący złożył w Urzędzie Miasta i Gminy w B. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W podaniu wskazano najem jako tytuł prawny zajmowanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 18,75m². Ponadto podano, że mieszkanie jest wyposażone w centralne ogrzewanie i centralnie ciepłą wodę, natomiast nie posiada instalacji gazu przewodowego. Wskazano jedną osobę w gospodarstwie domowym. Jak ustalił organ I instancji łączne dochody gospodarstwa domowego wyniosły 3.144zł (brutto) za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień 2015, zatem łączny dochód na 1 członka gospodarstwa domowego wynosił 3.144zł, czyli miesięcznie 1.048zł. Kwota ogółem wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc (tj. miesiąc, w którym składany jest wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego) wg ustaleń organu I instancji stanowiła wartość 126,19zł. Podane dane odnośnie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jego powierzchni użytkowej, posiadanych instalacji oraz łącznej kwoty wydatków na mieszkanie potwierdził na wniosku zarządca domu: Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w B.
W oparciu o tak zgromadzoną dokumentację, organ I instancji, działając na podstawie art. 7 ustawy, wydał w dniu [...] września 2015r. decyzję nr [...], mocą której odmówił przyznania skarżącemu prawa do dodatku mieszkaniowego, ponieważ wydatki na mieszkanie w przeliczeniu na powierzchnię normatywną wyniosły 131,90zł (łącznie z ryczałtem) i nie przekroczyły 15% dochodów miesięcznych, czyli kwoty 157,20zł.
Od decyzji tej w dniu 2 października 2015r. skarżący złożył odwołanie. W piśmie procesowym skarżący zakwestionował wysokość przyjętych przez organ I instancji dochodów. W ocenie skarżącego do obliczenia dodatku mieszkaniowego nie należy przyjmować dochodów brutto, lecz uwzględnić tzw. koszty uzyskania, składki na ZUS i składkę zdrowotną.
Organ I instancji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia swojej decyzji w trybie art. 132 kpa i przekazał odwołanie wraz z aktami.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, organ II instancji podkreślił, że problematyka dodatków mieszkaniowych uregulowana została przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustawa ta nie definiuje instytucji dodatku mieszkaniowego, ale w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i orzecznictwo sądowe przyjąć można, że dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (uchwała składu 5 sędziów NSA z 20 maja 2002r. sygn. akt OPK21/02, ONSA 2003/1/12).
Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
3. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych powyżej.
Z kolei z przepisów art. 6 ust. 1 ustawy i art. 6 ust. 3 ustawy wynika wprost, iż aby przyznać dodatek mieszkaniowy wnioskodawca musi ponosić wydatki na lokal, w którym zamieszkuje. Z kolei art. 4 ustawy definiuje gospodarstwo domowe jako gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby.
Dokonując analizy powyższych przepisów organ odwoławczy stwierdził, iż aby otrzymać dodatek mieszkaniowy należy spełnić jednocześnie trzy warunki związane z lokalem:
1. po pierwsze posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu bądź oczekiwać na lokal zamienny lub socjalny;
2. po drugie ponosić wydatki za zajmowany lokal;
3. po trzecie zajmować (zamieszkiwać) w lokalu, do którego posiada się tytuł prawny i ponosi na niego wydatki.
W niniejszej sprawie skarżący spełnia powyższe warunki.
Szczegółowe zasady ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych zawierają przepisy art. 6 ust. 1-11 ustawy. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi zatem, zgodnie z art. 6 ust. 1, różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek, z tym że kwota podlegająca odjęciu od wydatków stanowiących podstawę ustalenia wysokości dodatku ogranicza się do odpowiedniej części dochodów gospodarstwa domowego, ustalonej w ustawie procentowo w zależności od liczby osób należących do gospodarstwa domowego i wysokości ich dochodów. Art. 6 ust. 3 definiuje pojęcie wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy jako świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Art. 6 ust. 4-6 określają rodzajowo świadczenia kwalifikowane jako wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy.
Normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego określa art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z przepisu tego wynika, że normatywna powierzchnia nie może przekraczać 35m² dla jednoosobowej rodziny.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 18,75m². Jak stanowi przepis art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tą osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Suma miesięcznych wydatków na lokal poniesionych przez stronę w miesiącu wrześniu 2015r., tj. w miesiącu, w którym składany jest wniosek, wyniosła 126,19zł i została potwierdzona przez zarządcę budynku. Lokal jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania i centralnie ciepłej wody, nie posiada natomiast instalacji gazu przewodowego. Łączny dochód gospodarstwa domowego za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku wyniósł 3.144zł.
Organ podkreślił, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220) - zgodnie z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
Jak wynika z akt sprawy strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia emerytalno-rentowego, które od dnia 1 lipca 2015r. wynosi 1.048zł brutto miesięcznie. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego, iż nieprawidłowo przyjęto do ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego dochód brutto. Mając na uwadze treść przepisu art. 3 ust. 3 ustawy organ I instancji w sposób prawidłowy przyjął właśnie dochód w kwocie brutto. Dochodem w tym znaczeniu są wszelkie przychody uzyskane przez gospodarstwo domowe w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 1 ustawy), od których odlicza się, lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Powołany przepis nie pozwala przy określaniu wysokości dochodu dla potrzeb ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego na odliczenie od przychodu odprowadzanej składki na ubezpieczenie zdrowotne, ani zaliczki na podatek dochodowy. W związku z powyższym należy dla potrzeb ustalenia dochodu uwzględnić jej dochody brutto.
Zatem średni miesięczny dochód na 1 członka rodziny u skarżącego wynosi 1.048zł. Dochód ten nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury, czyli nie przekracza wartości 1.540,79zł (tj. 880,45złx 175%)..
Jak wspomniano wyżej normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w gospodarstwie jednoosobowym wynosi 35m² - art. 5 ust. 1 punkt 1 ustawy. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 5 ustawy).
W niniejszej sprawie powierzchnia lokalu skarżącego (18,75m²) nie jest większa od normatywnej powierzchni użytkowej (35m²) powiększonej o 30%, czyli łącznie 45,5m² (art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami na mieszkanie, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotę stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art. 6 ust. 3 ustawy). Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu za zakup opału. Dlatego w niniejszej sprawie wydatki strony wynoszą 126,19zł.
Zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 4 ustawy, wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnie użytkową i mnożąc w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1.
W przedmiotowej sprawie powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez stronę jest mniejsza od normatywnej powierzchni, w związku z czym dodatek mieszkaniowy ustala się na podstawie zasady określonej w przepisie art. 6 ust. 9, czyli jako różnicę miedzy wydatkami ponoszonymi za ten lokal, a kwotą wymienioną w cytowanym wyżej przepisie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Z danych zawartych we wniosku i potwierdzonych przez zarządcę budynku wynika, że łączna kwota wydatków na mieszkanie za miesiąc wrzesień 2015 wynosiła 126,19zł.
Ponadto z uwagi na fakt, że lokal mieszkalny zajmowany przez stronę nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, wnioskodawcy przysługuje prawo do ryczałtu na zakup opału, stanowiącego część dodatku mieszkaniowego (art. 6 ust. 7).
Zgodnie z przepisem § 3 cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego ryczałt na zakup opału ustala się następująco gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego: za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę; zatem ryczałt wynosi 5,71zł = 10 kWh x 0,5710zł. Wobec powyższego wydatki gospodarstwa domowego strony wynosiły łącznie:
131,90zł = 126,19zł + 5,71zł. Wydatki stanowiące 15% dochodów miesięcznych gospodarstwa domowego strony wynosiły 1.048zł x 15 % = 157,20zł
Wobec powyższego wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi: 131,90zł - 157,20zł = -25,30zł (wartość ujemna)
Ustawodawca w przepisie art. 7 ust. 6 ustawy, stwierdza, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Kwota 2% najniższej emerytury wynosi w przedmiotowej sprawie 880,45zł x 2%= 17,61 zł. Stosownie do powyższych wyliczeń kwota dodatku mieszkaniowego jest niższa od kwoty 17,61 zł stanowiącej 2% dodatku.
Po rozpatrzeniu całości sprawy organ odwoławczy nie dopatrzył się w decyzji Zastępcy Burmistrza B. z dnia [...] września 2015r. w sprawie odmowy przyznania stronie dodatku mieszkaniowego uchybień skutkujących koniecznością jej zmiany bądź uchylenia.
W skardze na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący podniósł, że nie zgadza się z nią gdyż jest osobą ubogą, do której winna być skierowana pomoc w opłatach mieszkaniowych niezależnie od wysokości opłat. Jego zdaniem nie może być tak, że odmawia się pomocy, ponieważ ktoś płaci za mało. Skarżący ponadto podniósł, że do obliczenia dodatku mieszkaniowego nie powinno się przyjmować dochodów brutto, lecz przyjmować dochód netto.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ocena sądu sprowadza się więc do tego, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.
Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: ppsa, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ppsa.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. Zastępcę Burmistrza, w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Zarzuty skarżącego sprowadzają się przede wszystkim do nieprawidłowego ustalenia jego dochodów przy dokonywaniu oceny spełnienia kryterium dochodowego, przez przyjęcie kwoty brutto jego dochodów.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała jednak, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, a zarzuty skarżącego nie mają wpływu na jej legalność.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w sprawie o przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wyjaśnione zostały wszystkie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności, a ich ocena dokonana została na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, przez właściwy organ w granicach jego ustawowego upoważnienia.
Ponadto, dokonując oceny Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odwoławcza odpowiada przepisom prawa materialnego.
Materialną podstawę prawną przyznania dodatku mieszkaniowego stanowią przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Stosownie do jej regulacji prawidłowo zatem, dokonując oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy uwzględnił: powierzchnię lokalu mieszkalnego wynajmowanego przez skarżącego, mając na uwadze określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wartość powierzchni normatywnej lokalu, dochody skarżącego z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku oraz wydatki na lokal mieszkalny, jak również wziął pod uwagę wysokość emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku oraz stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r . w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem - wartość jednej kilowatogodziny energii elektrycznej stanowiącej podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału oraz procentowo określony udział własny w dochodach gospodarstwa domowego, który powinien ponieść wnioskodawca ubiegający się o dodatek mieszkaniowy.
Odnosząc się do przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego zauważyć należy, że w myśl art. 3 ust.1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy tj. także najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy.
Przepis art. 6 ust. 8 ustawy stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30 % lub o więcej niż 50 % jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Jego wysokość obliczana jest z kolei według zasad wynikających z art. 6 ustawy przy uwzględnieniu regulacji rozporządzenia. W przypadku, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3.
Zaznaczyć należy, że przywołanie powyższych przepisów było konieczne dla oceny legalności kwestionowanej przez skarżącego decyzji. Przepisy te bowiem w sposób wyraźny określają kryteria uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego, uzależniając jego otrzymanie od łącznego spełnienia przesłanek w postaci: posiadania jednego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy tytułów do lokalu, osiągania określonego dochodu oraz zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej w ustawie powierzchni użytkowej. Ponadto, uzależniają wysokość dodatku od wysokości wydatków ponoszonych na lokal.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest najemcą lokalu mieszkalnego o powierzchni 18,75 m², a to oznacza, że spełnił on warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego określone w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 5 w zw. z art.. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy (określającym normatywną powierzchnię dla 1 osoby na 35 m²), co zostało stwierdzone w zaskarżonej decyzji. W deklaracji o dochodach skarżący podał jednak, że za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku osiągnął dochód w łącznej kwocie 3.144 zł. Stosownie do tego prawidłowo organ ustalił, że średni miesięczny dochód skarżącego wyniósł 1.048 zł miesięcznie. W konsekwencji też zasadnie przyjęto, że uzyskany przez skarżącego dochód przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania dodatku mieszkaniowego określone w art. 3 ust. 1 ustawy.
Sąd w pełni podzielił argumentację organu odwoławczego wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę wskazującą, że dodatki mieszkaniowe nie są przyznawane uznaniowo, ani w uznaniowej wysokości. Przysługujący dodatek i jego wysokość podlegają ścisłemu obliczeniu arytmetycznemu, według przepisów ustawy, zależnie od liczebności gospodarstwa domowego, wielkości powierzchni użytkowej mieszkania, wysokości wydatków mieszkaniowych w miesiącu, w którym składany był wniosek, i wysokości dochodów, jakie członkowie gospodarstwa domowego uzyskiwali w okresie trzech miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym został złożony wniosek. Zawarta w art. 3 ust. 3 ustawy, definicja dochodów dla obliczania, czy dodatek mieszkaniowy przysługuje, lub w jakiej przysługuje wysokości, jest klarowna i jednoznaczna. Dochodem w tym znaczeniu są wszelkie przychody uzyskane przez gospodarstwo domowe w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 1 ustawy), od których odlicza się, lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Powołany przepis nie pozwala przy określaniu wysokości dochodu dla potrzeb ustalania prawa do dodatku mieszkaniowego na odliczenie od przychodu odprowadzanej składki na ubezpieczenie zdrowotne, ani zaliczki na podatek dochodowy. W związku z powyższym należało dla potrzeb ustalenia dochodu skarżącej uwzględnić jej dochody brutto.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że postawą wyliczenia dodatku mieszkaniowego jest dochód netto. Pojęcie dochodu, dla potrzeb postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 3 ustawy, który stanowi podstawę do ustalenia jego wysokości. Zgodnie z tym przepisem, dochodem są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Pomimo ustalenia, że skarżący nie spełnił kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia, organ słusznie jednak dostrzegł potrzebę ustalanie wysokości dodatku mieszkaniowego, przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 8 ustawy w przypadku ustalenia, że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Jeżeli natomiast powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza od normatywnej powierzchni, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, w myśl art. 6 ust. 9 ustawy, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy, dokonał w tym zakresie prawidłowych i zgodnych z obowiązującymi przepisami obliczeń, a następnie na ich podstawie zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Dostrzec należy, że dodatek mieszkaniowy jest formą pomocy społecznej dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, która powoduje, że nie są one w stanie ponosić opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego zabezpieczającego ich potrzeby bytowe. Bynajmniej nie oznacza to jednak, w przypadku osób posiadających niskie dochody, przerzucenia całości ciężaru związanego z utrzymaniem lokalu mieszkalnego na gminę, która jest dysponentem środków przeznaczonych na dodatki mieszkaniowe. Z określonych w ustawie zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych wynika bowiem, że na osobie ubiegającej się o dodatek ciąży obowiązek ponoszenia wydatków na lokal mieszkalny w wysokości wynikającej z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a dodatek przysługuje jeśli ustalone na podstawie ustawy wydatki przewyższają wysokość wydatków, do uiszczenia których zobowiązany jest podmiot starający się o świadczenie. Jeśli natomiast wydatki na lokal mieszkalny są niższe od kwoty wydatków, które ponosi osoba ubiegająca się o świadczenie, pomoc nie przysługuje. Ustawa nie zobowiązuje bowiem gminy do partycypowania w wydatkach na lokal mieszkalny, osób posiadających niskie dochody. Dodatek mieszkaniowy może być przyznany jedynie w sytuacji, gdy w wyniku rachunkowych obliczeń ustalone zostanie, że kwota dodatku nie jest wartością ujemną, a więc wówczas, gdy wydatki, o których mowa w art. 6 ust. 3 – 6 ustawy są wyższe od kwoty wydatków jaką zobowiązana jest ponosić osoba ubiegająca się o dodatek. W przypadku skarżącego wydatki na lokal mieszkalny są niższe, niż 15 % dochodów jego gospodarstwa domowego, a więc niższe niż kwota jaką winien on przeznaczyć z uzyskiwanego dochodu na ich pokrycie. Z tego też powodu, słusznie zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego
Reasumując, w ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono brak podstaw prawnych do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja nie miała charakteru uznaniowego. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy oraz rozporządzenia, w których określone zostały zasady i tryb przyznawania oraz ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych. Jednocześnie też w postępowaniu wyjaśniającym zebrany został i oceniony kompletny materiał dowodowy niezbędny do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia, a organ dał wyraz poczynionym ustaleniom oraz dokonanej ocenie w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ppsa., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło