IV SA/Wr 19/14

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, K. J. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi T. K. – S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 marca 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym. ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat D. T. (dalej: pierwszy pełnomocnik z urzędu). Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r. oddalił skargę i przyznał pierwszemu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł, która obejmuje również podatek VAT. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 lipca 2014 r. przyznano pierwszemu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Dnia 6 sierpnia 2014 r. Wiceprezes Sądu zarządził wypłatę kwoty 147,60 zł na rzecz pierwszego pełnomocnika z urzędu tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2014 r. umorzono postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem strony skarżącej o zmianę pełnomocnika z urzędu. Następnie dnia [...] sierpnia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła nowego pełnomocnika z urzędu adwokat K.J. (dalej: kolejny pełnomocnik z urzędu). Pismem z dnia 3 września 2014 r. kolejny pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu oddalającego skargę. Odrębnym pismem z dnia 8 września 2014 r. kolejny pełnomocnik z urzędu złożył również wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Po zakończeniu postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym wynagrodzenie może w związku z tym być przyznane m. in. za sporządzenie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/05, LEX nr 151472). Brak jest podstawy prawnej do przyznania na tym etapie postępowania sądowego kolejnemu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podzielić należy w tej kwestii pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 1287/07 (niepubl.), w który wskazano, iż wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu, który wydał tożsamą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Nieusprawiedliwione jest w tych okolicznościach przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie te same działania - oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.