IV SA/Wr 195/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu P. M. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania dokumentów związanych z opróżnieniem lokalu postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi P. M. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmującej udział w postępowaniu przed sądem I instancji w kwocie 240 zł powiększonej o stawkę podatku VAT w wysokości 52,80 zł (łącznie 292,80 zł) oraz przyznać kwotę 10,95 zł tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania T. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt I) i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt II). Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej powyższe postanowienie, skarżący nie podjął jej w terminie. Pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. Nr [...] Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata P.M. Po zapoznaniu się w dniu 30 czerwca 2008 r. w tutejszym Sądzie z aktami sprawy, wyznaczony adwokat wniósł sprzeciw od wskazanego powyżej postanowienia referendarza sądowego. Jednocześnie, na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony pełnomocnik wniósł o tymczasowe dopuszczenie do złożenia sprzeciwu z uwagi na trudności w kontakcie ze skarżącym. Pismem z dnia 14 sierpnia 2008 r. Sąd wezwał pełnomocnika z urzędu do nadesłania, w terminie 7 dni, pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W odpowiedzi adwokat P. M. wyjaśnił, że pismem z dnia 30 czerwca 2008 r. zwrócił się do skarżącego przebywającego w Areszcie Śledczym w Ś. o podpisanie pełnomocnictwa. Jednakże zostało mu ono zwrócone z adnotacją, że skarżący został zwolniony z Aresztu dnia 10 czerwca 2008 r. W Areszcie Śledczym uzyskał informację o adresie skarżącego w J. G. lecz jego pismo z dnia 9 lipca 2008 r. skierowane na ten adres zostało zwrócone dnia 30 lipca 2008 r., jako niepodjęte w terminie. Nadto oświadczył, że T. M. nie kontaktował się z nim prawdopodobnie z tej przyczyny, iż nie posiada wiedzy o wyznaczeniu mu pełnomocnika z urzędu. Pismem Sądu z dnia 17 września 2008 r., wysłanym na nowy adres w J. G., poinformowano skarżącego, że nie udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi spowoduje, iż Sąd nie dopuści go do udziału w sprawie i odrzuci sprzeciw wniesiony przez tego pełnomocnika. Wraz z tym pismem wysłano skarżącemu także wcześniej wskazane postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. Przesyłka nie została podjęta przez skarżącego, mimo dwukrotnego jej awizowania. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił sprzeciw. Postanowienie doręczono adwokatowi w dniu 26 listopada 2008 r. Skarżący natomiast nie podjął dwukrotnie awizowanej przesyłki. W dniu 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, ponieważ w zakresie w jakim było to możliwe dokonał czynności w celu zabezpieczenia interesów skarżącego i poniósł w związku z tym stosowne nakłady. Zarządzeniem Sądu z dnia 15 grudnia 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, które nie zostało przez niego podjęte w terminie, w związku z czym pozostawione zostało w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2008 r. Sąd odrzucił skargę T. M. z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to zostało doręczone wyznaczonemu adwokatowi w dniu 11 lutego 2009 r. Natomiast przesyłkę adresowaną do skarżącego pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, gdyż nie została podjęta w terminie, pomimo dwukrotnego jej awizowania. Odrębnym postanowieniem, opatrzonym tą samą datą, Sąd odmówił dopuszczenia tymczasowo adwokata z urzędu do podjęcia naglącej czynności. Z kolei, w dniu 2 marca 2009 r. adwokat P. M., w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2008 r., oświadczył, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 20 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania adwokatowi z urzędu wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym w I instancji, ponieważ postanowieniem Sądu z dnia 28 stycznia 2009 r. odmówiono dopuszczenia tymczasowo adwokata z urzędu do podjęcia naglącej czynności polegającej na wniesieniu sprzeciwu. Pełnomocnik z urzędu nie był zatem uprawniony do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądem I instancji i nie przysługuje mu z tego tytułu wynagrodzenie. Od powyższego postanowienia adwokat P. M. złożył sprzeciw. W sprzeciwie podniósł, że dwukrotnie zapoznał się z aktami sprawy (dnia 30 czerwca 2008 r. oraz dnia 14 sierpnia 2008 r.), sporządził i wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 4 czerwca 2008 r., sporządził i wysłał dwa pisma do T. M. oraz jedno pismo do Dyrektora Aresztu Śledczego w Ś. W przekonaniu pełnomocnika z urzędu, nie ulega wątpliwości, iż został wyznaczony jako adwokat w ramach prawa pomocy dla T. M. i dokonał wszelkich koniecznych i możliwych czynności - w ramach istniejącego stanu faktycznego - w celu udzielenia pomocy prawnej skarżącemu, zachowując przy tym należytą staranność. Był też uprawniony do podjęcia tych działań, ponieważ sam fakt wyznaczenia go pełnomocnikiem uprawnia go do wglądu w akta oraz podjęcia niezwłocznych działań, nawet bez pełnomocnictwa, ponieważ w chwili podejmowania tych działań nie można było przewidzieć, iż skontaktowanie się ze skarżącym nie będzie możliwe. Potwierdza to treść art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi gdzie stwierdza się, iż uprawnionym do wynagrodzenie i zwrotu kosztów jest wyznaczony adwokat, a nie adwokat, który otrzymał pełnomocnictwo strony. W trybie tych działań poniesiono też koszty na korespondencję (sprzeciw, 2 pisma do T. M., koszty dwóch zwrotów pism do T. M., pismo do Dyrektora Aresztu Śledczego w Ś.) w postaci 4 pism i 2 zwrotów pism, z których każde powodowało wydatek w kwocie 3,65 zł, czyli łącznie 21,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Po myśli art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 19 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei, według § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wynika, że w niniejszej sprawie stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi 240 zł. Natomiast § 2 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka ta, w myśl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), wynosi 22%. Nadto, § 19 pkt 2 rozporządzenia mówi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Wyznaczony skarżącemu z urzędu pełnomocnik, dwukrotnie, zapoznał się w siedzibie tutejszego Sądu z aktami sprawy i wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. Z powodu nieprzedstawienia pełnomocnictwa procesowego, udzielonego przez skarżącego, po uprzednim wezwaniu adwokata, sprzeciw został odrzucony postanowieniem Sądu z dnia 6 listopada 2008 r. Podkreślenia jednak wymaga, że adwokat P.M. wykazał, iż podejmował próby nawiązania kontaktu ze skarżącym celem uzyskania umocowania do prowadzenia w jego imieniu niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu, nawet pomimo braku udzielenia wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa procesowego, należy mu się wynagrodzenie od Skarbu Państwa w związku z faktycznym i niezaprzeczalnym udzieleniem skarżącemu pomocy prawnej. W przekonaniu Sądu, biorąc pod uwagę wykonane przez wyznaczonego adwokata czynności mające na celu zabezpieczenie interesów skarżącego, nie może przesądzać o odmowie przyznania wynagrodzenia postanowienie niedopuszczające tymczasowo adwokata do podjęcia naglącej czynności, gdyż mogłoby to prowadzić do sytuacji, że wyznaczeni z urzędu pełnomocnicy, z obawy o negatywne skutki finansowe, w oczekiwaniu na udzielenie pełnomocnictwa procesowego, nie podejmowaliby żadnych czynności w sprawie. Zatem, biorąc pod uwagę wykonane przez pełnomocnika z urzędu czynności, a także złożenie stosownego oświadczenia, Sąd postanowił przyznać należne mu wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym w I instancji w kwocie 240 zł podwyższone o stawkę podatku VAT, tj. 52,80 zł, co łącznie daje kwotę 292,80 zł. Odnośnie zaś wniosku o zwrot poniesionych przez adwokata wydatków, Sąd postanowił uznać za niezbędne i konieczne do poniesienia jedynie koszty związane ze skierowaniem dwóch listów poleconych do skarżącego oraz listu poleconego do Dyrektora Aresztu Śledczego w Ś. w kwocie łącznej 10,95 zł. Przy czym, na marginesie wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 111159 ze zm.) przesyłkę, której nie można doręczyć adresatowi, operator zwraca nadawcy. Za czynności związane ze zwrotem przesyłki operator może żądać uiszczenia opłaty. Tymczasem, wyznaczony adwokat, poniesienia takiej opłaty nie wykazał. Z tych względów, na podstawie wyżej cytowanych przepisów prawa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.