IV SA/Wr 202/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-11-17
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wielokrotnie nadużywał prawa do sądu poprzez wnoszenie licznych skarg i wniosków, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, który wielokrotnie nadużywał prawa do sądu poprzez wnoszenie licznych skarg i wniosków, nie może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli wykazał przesłanki materialne. Nadużycie prawa do sądu wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, gdyż stanowi ono formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone jako zbędne, gdyż skarżący był zwolniony z kosztów na mocy ustawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na trudną sytuację materialną i zarzucając sędziom stronniczość. Wcześniej referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów. Sąd analizując wniosek stwierdził, że skarżący wielokrotnie nadużywał prawa do sądu poprzez wnoszenie licznych skarg i wniosków, co wyklucza przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący był już zwolniony z mocy ustawy.Rozstrzygnięcie
I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany postanowienia SKO we W. z dnia [..], nr [...], odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...]., nr [...] postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2015 r. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata ze względu na nowe okoliczności.
W uzasadnieniu tego pisma podał, że domaga się ustanowienia adwokata z uwagi na ciężką sytuację materialną spowodowaną brakiem pracy i dochodów oraz jakiejkolwiek pomocy ze strony MOPS i innych osób. Jest zmuszony głodować, gdyż ostatni dochód jaki otrzymał to było jednorazowe stypendium szkoleniowe z PUP w [...] r. w wysokości [..] zł brutto. Toczą się postępowania sądowe o zapłatę za czynsz i energię i grozi mu eksmisja na bruk i śmierć z głodu. Decyzją PUP z dnia [...] r. pozbawiono go statusu osoby bezrobotnej bez możliwości ponownej rejestracji mimo, że nigdzie nie pracuje i nie otrzymuje dochodów. Pozbawiono go zatem ewentualnej pomocy ze strony służby zdrowia. Domaga się ustanowienia adwokata, ponieważ sędziowie WSA we Wrocławiu orzekają w sposób stronniczy i znieważają w ten sposób jego osobę oraz naruszają jego wizerunek, godność, autonomiczność i bezpieczeństwo. Dążą do ludobójstwa i eksterminacji jego osoby na tle rasistowskim i korupcyjnym. Pozbawiają go możliwości pozyskania zatrudnienia i pomocy na życie w postaci zasiłku celowego lub okresowego. Skazują go na bezdomność. Wskazał, że wyroki zapadłe w sprawach o sygn. akt IV SA/Wr 254/13 i IV SA/Wr 560/13 i IV SAB/Wr 35/13 wiążą Sąd i w pozostałych sprawach. Dochodzi więc do tego, że Sąd odmawia mu pomocy i ustanowienia adwokata zarówno w sprawach, w których Sąd wydał wyrok lub postanowienie kończące sprawę oraz do innych postępowań, w których skarga nie została jeszcze załatwiona.
Sprawy wszczęte jedną skargą powinny być rozpoznane łącznie Nie jest jego winą, że organy administracji wydały wiele rozstrzygnięć, aby zmanipulować sprawę i utrudnić postępowanie. Przewodniczący Wydziału w sposób stronniczy manipuluje w sprawach i odmawia mu prawa pomocy, co prowadzi jedynie do przewlekłości w zakończeniu sprawy i zamyka mu drogę do Sądu. Agresja oraz bezczynność w sprawie, z jaką spotyka się w WSA we Wrocławiu narusza jego dobra osobiste i również zamyka drogę do Sądu i do sprawiedliwego wyroku.
W uzasadnieniu tego pisma podał również, że Sąd odmawiając mu prawa pomocy nie wypowiedział się merytorycznie w żadnej sprawie z góry przesądzając o oczywistej bezzasadności wniosku o przyznanie tego prawa, co zamyka mu drogę do Sądu. Dodał, że Sąd nie kwestionuje jego sytuacji materialnej a jedynie skupia się na obciążeniu Sądu i jego postawie w innych zakończonych sprawach. Jest to stronniczość i matactwo procesowe. Udział adwokata jest niezbędny, gdyż Sąd w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 560/13 i IV SA/Wr 254/13 oddalając skargę wydał wyrok częściowy wbrew słusznemu interesowi strony, ponieważ odmówił połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Odmowa uzasadnienia wyroku i ustanowienia adwokata jest oczywistym ludobójstwem w rozumieniu art. 5 i art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd pozbawia go praw obywatelskich, narusza jego godność i wizerunek oraz bezpieczeństwo.
W piśmie tym powołał się na postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 852/15 uchylające postanowienie tutejszego Sądu z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 254/13 umarzające postępowanie wszczęte jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata, gdyż przedstawione okoliczności nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Okoliczność, że referendarz sądowy odmówił uprzednio przyznania prawa pomocy obliguje Sąd I instancji do merytorycznej oceny wniosku.
Każdy wniosek wszczyna odrębne postępowanie i Sąd w swym rozstrzygnięciu nie może powoływać się na inne oddalone sprawy ani też nie może kilku wniosków wniesionych oddzielnie rozpoznać jednym postanowieniem. Jest to matactwo procesowe, gdyż ocena przedstawionych okoliczności w danej sprawie decyduje o zasadności każdego wniosku z osobna i tylko te okoliczności powinny znaleźć się w orzeczeniu sądu. Skarżący zgodnie z art. 134 p.p.s.a. nie musi szczegółowo uzasadniać swojej skargi ani wniosku o ustanowienie adwokata, jednak sąd już takich ulg nie posiada, gdyż zgodnie z art. 258 p.p.s.a referendarz sądowy w swoim rozstrzygnięciu może jedynie oceniać spełnienie wymogów formalnych lub materialnych uzasadniających przyznanie lub odmowę przyznania prawa pomocy, a w razie oczywistej bezzasadności skargi powinien przedłożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy sądowi zgodnie z art. 247 p.p.s.a.
Nowe okoliczności wskazują więc na stronniczość sędziów WSA we Wrocławiu, którzy dążą do jego ludobójstwa i twierdzą, że zagraża on im osobiście i porządkowi prawnemu składając odwołania do SKO i skargi do WSA.
Dodał, że stronniczość sędziów potwierdzają dokumenty np. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1214/14 uchylające postanowienie WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 209/13, w którym stwierdzono, że Przewodniczący Wydziału naruszył dyrektywę nakazującą sędziemu zachowanie szczególnej dbałości o przewidziane prawem wymogi formalne skargi, które zobowiązują Sąd do jej odrzucenie, tylko gdy strona na wezwanie nie usunie braków tej skargi. Takim dokumentem jest tez w ocenie skarżącego np. pismo Prezesa WSA we Wrocławiu z dnia 9 października 2015 r., w którym poinformowano skarżącego, że zwrócono uwagę Przewodniczącej I Wydział, aby jego pisma o prawo pomocy były kierowane do właściwego sądu a nie zwracane na adres domowy. Pismem tym jest również powołane wyżej postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 852/15.
Wraz z tym pismem skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W przedmiocie zaskarżenia (rubryka nr 3) wskazał bezczynność SKO.
W jego uzasadnieniu skarżący ponownie podał, że domaga się ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i bytową, brak pracy i dochodów i pomocy z MOPS i ze strony innych osób. Jest osobą bezrobotną, zmuszoną głodować. Ostatni dochód jaki otrzymał to stypendium szkoleniowe z PUP w kwocie [...] zł Czynsz wynosi 500 zł miesięcznie i toczy się postępowanie sądowe o jego zapłatę i zapłatę za zużycie energii. Nie osiąga dochodów więc nie może przedstawić żadnych dokumentów to potwierdzających. Posiada mieszkanie kwaterunkowe i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych. Dodał, że domaga się ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż Sąd jest do niego uprzedzony i stronniczy i dąży do zniesławienia i ludobójstwa jego osoby.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje z mocy art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym, a przyznanie tego prawa następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Rozpoznając niniejszy wniosek stwierdzić więc należy, że skarżący w okresie od 2009 r. do 2014 r. wniósł 456 skarg i wniosków wszczynających postępowanie sądowe.
W tym okresie większość skarg została odrzucona, a więc nie doszło do ich merytorycznego rozpoznania.
Skarżący złożył również w ponad 140 sprawach wnioski o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe, a także wnioski o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania. Skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia kończącego postępowanie zostały odrzucone, ponieważ nie zostały sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioski o wykładnię orzeczeń zostały załatwione odmownie lub też dodatkowo umorzono postępowanie wszczęte kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie. We wszystkich sprawach odmówiono wstrzymania wykonania orzeczenia.
Ponadto skarżący wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przy czym po wyznaczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny innego Sądu, np. w G. , w O., skarżący złożył kolejny wniosek o wyłączenie składu tego innego Sądu.
Skarżący wniósł również szereg skarg o wznowienie postępowania sądowego.
W okresie od 2009 r. do listopada 2014 r. zarejestrowano 240 wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika.
W 2014 r. 106 wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawiono bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków poprzez złożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu lub niesprecyzowania w jakiej sprawie żądane jest prawo pomocy. Natomiast 45 wniosków o przyznanie prawa pomocy zostało oddalonych postanowieniami Sądu z uwagi na nadużycie prawa pomocy, a w 37 sprawach odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza z uwagi na nadużycie tego prawa. Ponadto w 2014 r. w 40 sprawach poinformowano skarżącego pismem referendarza sądowego, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a w 39 sprawach umorzono postepowanie wszczęte takim wnioskiem.
W okresie od 2009 r. do 2013 r. m. in. w 27 sprawach przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W większości spraw wyznaczony z urzędu adwokat składał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wypowiadał również pełnomocnictwa wyznaczonym z urzędu pełnomocnikom.
Istotne jest, że liczba skarg wniesionych przez skarżącego stale wzrasta; w marcu 2015 r. bowiem zarejestrowano ponad 500 spraw i wniosków skarżącego, w maju 2015 r. ponad 600 spraw, a w listopadzie 2015 r. liczba ta wyniosła 633 sprawy.
Charakter rozstrzygnięć poddanych kontroli sądowej i liczba wniesionych spraw oraz liczba wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń kończących postępowanie sądowe (zakończonych postanowieniami o odrzuceniu tych skarg), a także liczba wniosków o dokonanie wykładni tych orzeczeń i wstrzymanie ich wykonania oraz systematyczny wzrost liczby skarg wniesionych przez skarżącego, a przy tym i wniosków o przyznanie prawa pomocy do tych skarg dowodzą, że celem skarżącego nie jest faktyczna obrona swych praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym lecz inicjowanie postępowań sądowych, stanowiące cel sam w sobie.
Poza tym znane są Sądowi z urzędu okoliczności, że w wielu sprawach skarżący składał wniosek o przyznanie prawa pomocy i towarzyszący mu wniosek o odroczenie rozprawy zmierzając w ten sposób do spowodowania przewlekłego prowadzenia postępowania
Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące stronniczości sędziów przejawiającej się w uchyleniu przez NSA np. postanowień tutejszego Sądu umarzających postępowanie wszczęte wnioskiem o ustanowienie adwokata w sytuacji, gdy WSA w ocenie NSA powinien był merytorycznie rozpoznać ten wniosek (np. post. NSA z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. Akt I OZ 852/15), nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Ponadto merytoryczna ocena wniosku nie jest równoznaczna z przyznaniem prawa pomocy, gdyż może ona polegać także na odmowie przyznania tego prawa. Poza tym w powołanym postanowieniu NSA stwierdził, że przedstawione przez Sąd I instancji okoliczności mogłyby ewentualnie wskazywać na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Niezasadne jest przy tym twierdzenie skarżącego, że Sąd w innych sprawach nie oceniał jego sytuacji materialnej, a jedynie skupił się na obciążeniu sprawami wszczętymi jego skargami i postawą w tych sprawach.
Referendarz sądowy odmówił bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy w innych sprawach skarżącego właśnie z uwagi na nadużycie tego prawa, a na poparcie tego stanowiska referendarz dokonał analizy liczby spraw wszczętych skargami i wnioskami skarżącego i charakteru rozstrzygnięć wydanych przez Sąd.
Na nadużycie tego prawa składa się więc szereg działań skarżącego podejmowanych w jego sprawach zawisłych przed sądem.
Ocena, iż strona postępowania sądowego nadużywa prawa do sądu wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy nawet w sytuacji, gdy strona ta wykazała, że spełnia przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy uregulowane w art. 246 p.p.s.a
Powołane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej w tym zaległości czynszowych, braku dochodu, pomocy z MOPOS, utraty statusu osoby bezrobotnej i postępowań sądowych o zapłatę czynszu, gazu i prądu nie zmieniają więc oceny, że skarżący nadużywa prawa do sądu.
Przedstawione okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że domaganie się przez skarżącego prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu również w tej sprawie stanowi nadużycie tego prawa.
Prawo pomocy stanowi formę realizacji prawa do sądu i nie może być przyznane podmiotowi, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek.
Niezasadne okazały się tym samym argumenty, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza prawa obywatelskie skarżącego, jego wizerunek, godność i bezpieczeństwo, jak również to, że Sąd powinien oceniać jedynie okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie okoliczności wynikające z innych spraw sądowych ani też, że wniosek o prawo pomocy nie musi zawierać uzasadnienia.
Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługiwał na uwzględnienie (pkt I sentencji).
Natomiast odnośnie wniosku w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte tym wnioskiem należało w pkt II sentencji umorzyć jako zbędne, na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3, art. 249a i art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło