IV SA/Wr 203/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...], nr [...] na podstawie na podstawie art. 175 ust. 3 w związku z art. 173 ust. 1 pkt 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej: p.s.w., § 38 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 44/2012 Rektora Uniwersytetu W. z dnia 14 maja 2012 r., dalej: regulamin, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. S., dalej: skarżący, z dnia 9 lutego 2013 r., od decyzji Dziekana Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych z dnia [...] w sprawie nieprzyznania stypendium socjalnego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia podano, że decyzją organu I instancji odmówiono skarżącemu przyznania stypendium socjalnego. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy dokonał analizy dokumentów złożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia, jak i treść odwołania. Organ odwoławczy ustalił, że na podstawie § 6 ust. 1 regulaminu - brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Stypendium socjalne może bowiem otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, w którego rodzinie dochód na osobę nie przekracza kwoty 782 zł. W przypadku skarżącego, dochód przekracza wymienioną kwotę, ponieważ wynosi 889,19 zł. W złożonym odwołaniu skarżący kwestionuje wysokość obliczonego dochodu na osobę w rodzinie, twierdząc, że dochody uzyskane z tytułu umowy o dzieło nie powinny być uwzględnione jako źródło dochodu. Zgodnie z art. 179 ust. 5 ustawy oraz z § 10 regulaminu miesięczną wysokość dochodu na jedną osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), dalej: ustawa. Art. 3 pkt 1 a) ustawy definiuje dochód jako przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30 c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawą obliczenia dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013 jest rok 2011 (art. 3 ust. 2 ustawy). A zatem wszystkie dochody wykazane w przedłożonych przez skarżącego zaświadczeniach z Urzędu Skarbowego za 2011 r. stanowią dochody, które należy brać pod uwagę obliczając dochody rodziny studenta. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. W tym celu ustawodawca określił - w art. 3 ust. 23 ustawy - katalog dochodów utraconych. A zatem enumeratywnie zostały wymienione źródła dochodu, które mają być uznane za utracone, a ich wysokość odliczona od dochodu osiągniętego w 2011 r. Dochód z tytułu umowy o dzieło nie znajduje się w katalogu dochodów utraconych, co jednoznacznie stwierdza art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy. W skardze od wydanej decyzji skarżący zarzucił, że na jej podstawie został pozbawiony prawa do stypendium socjalnego. Decyzja została oparta na błędnych przesłankach. Nie tylko błędnie zinterpretowano ustawę, ale nie odniesiono się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, co zdaniem skarżącego, narusza zasadę przekonywania. Dochód skarżącego będący podstawą odmowy przyznania stypendium został wyliczony niezgodnie z ustawą. Do wyliczenia dochodu rodziny został wliczony dochód jego mamy otrzymany z tytułu umowy o dzieło. Tymczasem zgodnie z ustawą (art. 3 pkt 24 lit. c) przychód z tytułu umowy o dzieło nie powoduje uzyskania dochodu. Z samej swej istoty umowa o dzieło wygasa z chwilą odbioru przez zleceniodawcę wykonanego dzieła. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, dokonywaną pod kątem zgodności zarówno w zakresie zastosowania w danej sprawie przepisów procedury administracyjnej, jak również zastosowanych przepisów prawa materialnego. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według zakresu i kryterium wyżej określonego, nie potwierdziła zarzutów naruszenia prawa, jakie miałyby wynikać z wydania zaskarżonej decyzji, co uzasadnia stwierdzenie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot niniejszej skargi obejmuje problematykę pomocy socjalnej dla studentów, pochodzącej ze środków publicznych, której zakres określa art. 173 p.s.w. Stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 1- 4 i 8 tej ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: stypendium socjalnego, stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych, stypendium rektora dla najlepszych studentów, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, zapomogi. Jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięciem organu objęta była sprawa wywołana wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego (art. 173 ust. 1 pkt 1 p.s.w.). W art. 179 p.s.w. określone zostały zasady i warunki przyznania stypendium socjalnego dla studentów. Zauważyć należy, że w ust. 1 powołanego artykułu, określony został podstawowy warunek przyznania przedmiotowej pomocy, który wyznacza trudna sytuacja materialna studenta. Doprecyzowanie tego warunku jest zadaniem uczelni, stosownie bowiem do ust. 2 art. 179, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne (próg dochodu). Stosownie do art. 179 ust. 3 p.s.w., minimalna wysokość dochodu na osobę w rodzinie, przy której uczelnie gwarantują otrzymanie stypendium socjalnego jest ustalona jako 1,30 określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182) kwoty kryterium dla osoby w rodzinie. Maksymalna wysokość dochodu na osobę w rodzinie, przy której uczelnie, co należy podkreślić, mogą przyznawać stypendium socjalne, jest ustalona w 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy, tj. kwoty kryterium dochodowego dla zasiłku rodzinnego oraz kwoty zasiłku rodzinnego na dziecko powyżej 18 roku życia. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w przepisach regulaminu - stypendium socjalne może zostać udzielone studentowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej, w którego rodzinie dochód na osobę nie przekracza kwoty 782 zł. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 889, 19 zł a zatem przekracza kwotę ustalonego kryterium dochodowego. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dochody uzyskane z tytułu umowy o dzieło podlegają uwzględnieniu jako źródło dochodu. Zgodnie z art. 179 ust. 5 u.s.w. oraz z § 10 regulaminu miesięczną wysokość dochodu na jedną osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie. Art. 3 pkt 1 a) ustawy definiuje dochód jako przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30 c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Podstawą obliczenia dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie skarżącego ubiegającego się o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013 był rok 2011 r. (zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy). Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. W tym celu ustawodawca określił - w art. 3 pkt 23 tej ustawy - katalog dochodów utraconych. Zgodnie z treścią wymienionego art. 3 pkt 23 ustawy przez utratę dochodów należy rozumieć utratę spowodowaną: - uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, - utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, - utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, - utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, - wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, - utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, - utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki kiedy w rozumieniu ustawy następuje utrata dochodu. W świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do uwzględnienia przy obliczeniu dochodu rodziny skarżącego utraty dochodu z tytułu umowy o dzieło w 2011 r. na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Z tej przyczyny uznać należy, iż organy obu instancji słusznie odmówiły skarżącemu stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013. Mając na uwadze powyższe, Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.