IV SA/Wr 203/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-11-07

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) podlega umorzeniu, jeżeli postępowanie, w którym został złożony, zostało prawomocnie zakończone postanowieniem NSA oddalającym zażalenie na postanowienie odrzucające skargę?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. W sytuacji, gdy postępowanie sądowoadministracyjne, w toku którego złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy, zostało prawomocnie zakończone postanowieniem NSA oddalającym zażalenie na postanowienie odrzucające skargę, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 249a PPSA.
Stan faktyczny
A. T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wcześniej, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r., jego skarga została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Po wniesieniu zażalenia na to postanowienie i uiszczeniu wpisu, wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Następnie NSA postanowieniem z dnia 17 października 2017 r. oddalił zażalenie skarżącego. W międzyczasie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został zakwalifikowany do rozpoznania przez referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 5 września 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 5 września 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. odrzucono skargę wniesioną przez skarżącego z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 14 lipca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, a także zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu k-31. Tego samego dnia uiścił wpis sądowy od tego zażalenia k-30. Powyższy wniosek zawarty, w opisanym zażaleniu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2017 r. został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na to, że skarżący nie uzupełnił jego braków formalnych. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2017 r. k- 53 i skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego zarządzenia. Akta sprawy wraz ze wspomnianym wyżej zażaleniem zostały przekazane przez WSA we Wrocławiu do NSA w dniu 5 września 2017 r. i wpłynęły do NSA w dniu 12 września 2017 r. k- 55. Dnia 6 września 2017 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą złożony na urzędowym formularzu (podpisanym dnia 5 września 2017 r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu k-63. Do formularza tego dołączył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego, a w uzasadnieniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że uzasadnienie to znajduje się w załączonym wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2017 r. k- 67 stwierdzono, że opisany wyżej wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy przekazać referendarzowi sądowemu po zwrocie akt sprawy przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1119/17 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. odrzucające skargę. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu z dnia 5 września 2017 r. powyższy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu k-63, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżący na pierwszej stronie formularza i na kopercie k- 66 zawierającej ten formularz podał sygnaturę akt niniejszej sprawy, tj. IV SA/Wr 203/17. Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 p.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, że wniosek ten można złożyć dopóki trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania - o ile strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 745/09, Lex nr 552405). Ocena, czy rozpoznanie wniosku stało się zbędne – powinna nawiązywać do okoliczności, w związku z którymi wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony (por. post. NSA z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 588/17). Rozpoznawany obecnie, złożony na urzędowym formularzu z dnia 5 września 2017 r., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został złożony po wniesieniu zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2017 r. odrzucające skargę, skoro wniosek ten został nadany na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 6 września 2017 r. i wpłynął do WSA w dniu 7 września 2017 r., a zażalenie zostało sporządzone wcześniejszym pismem skarżącego z dnia 14 lipca 2017 r. k-31, natomiast akta sprawy wraz z tym zażaleniem zostały przekazane do NSA w dniu 5 września 2017 r. i wpłynęły do NSA w dniu 12 września 2017 r. Rozpoznanie powyższego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stało się zbędne z uwagi na to, że wspomniane zażalenie na postanowienie Sądu odrzucające skargę zostało oddalone ostatecznym i niepodlegającym zaskarżeniu postanowieniem NSA z dnia 17 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1119/17 k- 57, a więc postępowanie - w toku którego złożono ten wniosek - zostało zakończone (por. np. post. WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1251/17). Tym samym również postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone wraz z wydaniem w dniu 17 października 2017 r. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem w chwili obecnej postępowanie nie ma toku (por. np. post. WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 586/15). Powyższa okoliczność wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o prawo pomocy z dnia 5 września 2017 r. stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło