IV SA/Wr 204/14

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, K. M. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi L. F. na decyzję Wojewody [..] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 września 2014 r. oddalił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 29 października 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 3 listopada 2014 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata K. M. Pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. adwokat z urzędu sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów udzielonej, a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych (k-50). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt I OSK 356/15 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA nie wypowiedział się w kwestii powyższego wniosku pełnomocnika z urzędu. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że żadna ze stron nie stawiła się. Następnie pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia 7 listopada 2016 r., zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uzupełnienie powyższego wyroku oddalającego skargę kasacyjną o rozstrzygnięcie dotyczące, zawartego w skardze kasacyjnej, wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów udzielonej, a nie opłaconej (w całości ani w części) pomocy prawnej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 356/15 odmówił uzupełnienia wyroku z dnia 30 września 2016 r. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA stwierdził, że nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie to należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok oddalający skargę w dniu 24 września 2014 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.; dalej dotychczasowe rozporządzenie). Z dniem 2 listopada 2016 r., na podstawie przepisu § 23 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., utraciło moc poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), którego przepis § 23 także stanowił, że sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przepis § 19 cytowanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił zaś, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego dotychczasowego rozporządzenia stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Rozpoznawany obecnie wniosek pełnomocnika z urzędu zawiera wymagane, w przepisie § 20 tego dotychczasowego rozporządzenia, oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co wynika z treści pisma pełnomocnika z dnia 7 listopada 2016 r., w którym podał, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, to koszty nieopłacone w całości ani w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " dotychczasowego rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " i "b" dotychczasowego rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ). Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy I instancji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 dotychczasowego rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł = 221,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.