IV SA/Wr 209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się ogólnie na przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151 poz. 1595), wydała w dniu [...] orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności D. N. do czynnej służby wojskowej. Komisja podała, że po przeprowadzonym u poborowego badaniu lekarskim rozpoznała: 1) skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa (§ 26 pkt 3 z załącznika Nr 2 do w/w rozporządzenia), 2) nadwzroczność z niezbornością oczu. V ou 0,3 cc - 2,5 Dcyl oś 175 (§ 13 pkt 3 z załącznika Nr 2 do w/w rozporządzenia), wobec czego uznała go zdolnym do pełnienia czynnej służby wojskowej - Kategoria A. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano jedynie, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. Niezgadzając się z tym orzeczeniem D. N. odwołał się od niego. Stwierdził, iż jest ono krzywdzące, gdyż jego wada wzroku jest znacznie większa, co potwierdzają badania komputerowe z dnia 7 grudnia 2007 r. oraz przepis na okulary, wystawione przez lekarza medycyny R. L. - specjalistę chorób oczu z [...] Wojskowego Szpitala Klinicznego w Polikliniką SP ZOZ we W. W związku z czym uważa, że powinien zostać zakwalifikowany do kategorii zdrowia D. Po rozpatrzeniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] orzeczenie Nr [...], którym z powołaniem się na przepis art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594), a także § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Komisja podała, że po rozpatrzeniu odwołania i dokonaniu analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia kwestionowanego orzeczenia. Komisja odwoławcza stwierdziła, że z przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego okulistycznego jednoznacznie wynika, iż aktualnie u skarżącego stwierdza się nadwzroczność z niezbornością obu oczu V.o.utr. - 0,3cc - 2,5 Dcyl ox 175° = 0,5, co uzasadnia kwalifikację według § 13 pkt 3 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i uznanie odwołującego się, w Gr I osób badanych (poborowi), za zdolnego do czynnej służby wojskowej - kategoria A. D. N. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Podniósł w niej, iż z posiadaną przez niego wadą wzroku nie kwalifikuje się do odbycia czynnej służby wojskowej na dowód czego, dostarczył zaświadczenie okulisty - lek. med. K. W. z dnia 26 listopada 2007 r. oraz wydruk komputerowy z Gabinetu Okulistycznego we W., z których wynika, iż ma astygmatyzm z wadą po - 5,0 D na każde oko. Skarżący wskazał, że zaświadczenie to, nie zostało wzięte pod uwagę ale skierowano go na badania do Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką we W., gdzie lek.med. R. L. - specjalista chorób oczu, stwierdził u niego nadwzroczność z niezbornością obu oczu (astygmatyzm) z wadą - 2,5 D na każde oko. Skarżący podał też, że nie zgadzając się z powyższym skorzystał znów z usług lek. med. R. L., tym razem opłacając wizytę lekarską. Lekarz ten, na podstawie badania komputerowego sporządził przepis na okulary cylindryczne P - 4,0, L - 5,5 D. W opinii skarżącego, nie jest przecież możliwe aby w okresie paru dni pogorszył mu się tak znacznie wzrok. Stwierdził, iż lekarz sam sobie zaprzecza, a jego działanie jest dla niego niezrozumiałe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanych orzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). Z kolei, przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanego wcześniej przepisu wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Tymczasem, uzasadnienie orzeczenia podjętego przez organ pierwszoinstancyjny ogranicza się do wymienienia zdiagnozowanych u skarżącego jednostek chorobowych i zakwalifikowania ich do poszczególnych paragrafów z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy oraz lakonicznego stwierdzenia, że ustaleń tych dokonano w oparciu o dokumentację leczenia. Nie spełnia więc ono wskazanych wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji obszerniej wyjaśnia motywy zapadłego rozstrzygnięcia, powołując się przy tym na dokumentację medyczną. Wskazał, że w świetle przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego okulistycznego aktualnie u skarżącego stwierdza się nadwzroczność z niezbornością obu oczu V.o.utr. - 0,3cc - 2,5 Dcyl ox 175° = 0,5, co uzasadnia kwalifikację według § 13 pkt 3 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i uznanie skarżącego za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej. Jednakże i to nie czyni zadość przywoływanym zasadom. Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd stwierdził również, że w wyniku skierowania skarżącego na badania lekarskie, w celu określenia jego zdolności do czynnej służby wojskowej, badanie okulistyczne w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką - SP ZOZ we W. w dniu 29 listopada 2007 r. przeprowadził specjalista chorób oczu lek. med. R. L. Stwierdził on u skarżącego wskazaną w zaskarżonym orzeczeniu wadę wzroku. Niemniej jednak, składając odwołanie od orzeczenia Komisji I instancji skarżący przedstawił m.in. "Przepis na okulary" z dnia 7 grudnia 2007 r., z którego wynika, że wada wzroku jaką posiada jest następująca: prawe oko - 4,0 D, lewe oko - 5,5 D i wymaga szkieł cylindrycznych, sporządzony zresztą przez tego samego lekarza, który przeprowadzał u niego badanie wzroku dla potrzeb orzeczenia o zdolności do służby wojskowej, tj. specjalistę chorób oczu lek. med. R. L. W opinii Sądu, powyższe działanie niewątpliwie podważyło wiarygodność przeprowadzonych badań i wymagało zdecydowanej reakcji organu odwoławczego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zwłaszcza w sytuacji, gdy § 13 pkt 4 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach m.in. stanowi, iż ostrość wzroku każdego oka co najmniej 0,5 z korekcją szkłami cylindrycznymi powyżej +/- 3,0 kwalifikuje poborowego do kategorii D zdolności do czynnej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w postępowaniu nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy. To zaś, stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu. Ze względu na charakter orzeczenia Sąd nie orzekł w przedmiocie jego wykonania.