IV SA/Wr 211/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w przedmiocie przyznania pomocy ze środków publicznych Skarbu Państwa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 lutego 2016 r. H. B. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wystąpił do tutejszego Sądu z "wnioskiem o zabezpieczenie społeczne prawa do życia w Rzeczypospolitej Polskiej", żądając przyznania ze środków publicznych Skarbu Państwa kwoty 1500,00 złotych na zakup żywności, odzieży, środków kosmetycznych i higieny oraz innych niezbędnych środków do egzystencji. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 9 grudnia 2015 r. zwrócił się do Gminy P. o pomoc. Jednakże Kierownik OPS w P. poinformował stronę, ze nie jest dysponentem środków Skarbu Państwa, a więc nie może uznać się za organ właściwy do rozpoznania sprawy. Polecił on również skarżącemu, aby swoich prawa dochodził na drodze sądowej. W związku z tym strona wystąpiła z przedmiotowym żądaniem do tutejszego Sądu administracyjnego. Nadmieniła również, że w dniu 11 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w K. odrzucił jej powództwo z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (postanowienie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt I C 5/16). W odpowiedzi udzielonej na powyższe pismo, organ przedstawił dotychczasowy przebieg podejmowanych czynności wskazując, że żądanie przyznania kwoty 1500,00 złotych zostało rozpatrzone decyzją odmowną z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]. Nadmienił on również, ze sprawa przyznania środków finansowych była i jest przedmiotem dalszych rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na szeroko pojmowane akty i czynności organów administracji publicznej, a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowanie przez te podmioty. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że przedmiot żądania strony skarżącej obejmuje oczekiwanie przyznania przez tutejszy Sąd pomocy w kwocie 1500,00 złotych na zabezpieczenie potrzeb w postaci żywności, odzieży, środków kosmetycznych i higienicznych oraz innych jeszcze – a niesprecyzowanych przez skarżącego – celów. Zakres skargi nie mieści się zatem w granicach właściwości sądów administracyjnych wynikającej z powołanych na wstępie przepisów. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny do wydawania jakichkolwiek innych merytorycznych orzeczeń, niż te, które odnosić się będą do sprawowanej funkcji kontrolnej. Innymi słowy, aktywność sądów administracyjnych ogranicza się do kontroli działalności organów administracji publicznej, nie zaś zastępowania ich m.in. w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jak wynika bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Wniesione pismo należało zatem potraktować w istocie jako skargę o zapłatę określonej kwoty pieniężnej w związku z realizacją bieżących potrzeb bytowych skarżącego. Treść przedmiotowego pisma wskazywała również na niezadowolenie skarżącego z czynności podjętych w jego sprawie przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Stąd też skargę tę zakwalifikowano również jako tzw. skargę powszechną, uregulowaną przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej k.p.a.). W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że sąd administracyjny nie posiada legitymacji do rozpoznania przedmiotowej skargi. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości przyznania przez wojewódzki sąd administracyjny środków na pokrycie bieżących potrzeb bytowych, ani dokonania kontroli postępowania dotyczącego rozpoznania tzw. skargi powszechnej. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że Sąd nie był związany w niniejszej sprawie treścią art. 58 § 4 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Podzielić bowiem trzeba pogląd, zgodnie z którym sąd administracyjny nie może odrzucić skargi w sprawie, w której sąd powszechny przyjął brak drogi sądowej, tylko wtedy, jeśli stwierdzi, że skarga dotyczy takich działań lub bezczynności administracji, o których jest mowa w art. 3 p.p.s.a., a równocześnie nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 5 p.p.s.a. (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I SO/Ol 2/11 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 67/08, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro nie budzi wątpliwości, że przedmiot zaskarżenia nie dotyczy sprawy podlegającej właściwości sądów administracyjnych, to wniesioną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.