IV SA/Wr 216/18

|Sygn. akt IV SA/Wr 216/18 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 30 maja 2018 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska–Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r., sprawy ze skargi D. S., na decyzję Wojewody D., z dnia [...]r. nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o utracie statusu osoby bezrobotnej i umorzenia postępowania w, sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, , oddala skargę w całości., , , , , Przedmiotem skargi D. S. (dalej jako strona lub skarżąca) jest decyzja Wojewody D. (dalej jako Wojewoda lub organ odwoławczy) z dnia [...] r., nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. (dalej jako Prezydent Miasta lub organ I instancji) z dnia [...]nr[...], którą po wznowieniu postępowania orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r., nr[...], orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) oraz o umorzeniu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem[...]. Wyżej opisane decyzje wydano w następującym stanie faktyczny sprawy: Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] uznał skarżącą z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i przyznał jej prawo do zasiłku od dnia [...].Następnie organ I instancji, po uzyskaniu dokumentów, z których wynikało, że skarżąca z dniem 12 listopada 2014 r. podjęła zatrudnienie w spółce A. we W. opisaną wyżej decyzją z dnia [...]orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) oraz o umorzeniu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. Powiatowy Urząd Pracy we W. w dniu 11 lipca 2016 r. pozyskał z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (zwanej dalej CEIDG) dokument, z którego wynikało, że skarżąca posiada aktywny wpis ze wskazaną datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia 20 lipca 1998 r. oraz informacją, że wpis nie przeszedł weryfikacji w CEIDG ze względu na brak numerów PESEL i NIP. Z kolejnego pozyskanego dokumentu z CEIDG wynikało, że skarżąca posiadała wpis w rejestrze przedsiębiorców od dnia 20 lipca 1998 r. do dnia 29 lipca 2016 r. ze wskazaną datą zakończenia wykonywania tej działalności na dzień 30 kwietnia 2001 r. Mając na uwadze ujawnione okoliczności organ I instancji postanowieniem z dnia[...] , wznowił postępowania administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] oraz decyzją z dnia[...]. W tym pierwszym postępowaniu wznowieniowym Prezydent Miasta w dniu [...]r. wydał decyzję nr[...], którą uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...]oraz orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...]r., a także umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. Od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji skarżąca złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Wojewoda [...]r., nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. Na powyższą decyzję Wojewody wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lipca 2017r., sygn. akt IV SA/Wr 13/17, oddalił ją w całości. Natomiast w tym drugim postępowaniu wznowieniowym Prezydent Miasta opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. orzekł o uchyleniu swojej decyzji ostatecznej z dnia [...]orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r., a następnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym poinformowała, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 30 kwietnia 2001 r. oraz, że fakt ten zgłosiła w Urzędzie Miejskim Wrocławia. Podnosiła także, iż tę informację zgłosiła również w dniu 25 kwietnia 2001 r. w Urzędzie Skarbowym oraz Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca wyjaśniała także, iż w dniu 18 kwietnia 2013 r. złożyła wszelkie wyjaśnienia w tej sprawie podczas dokonywania rejestracji w urzędzie pracy, w tym wypełniła oświadczenia dla osoby rejestrującej się w organie zatrudnienia, korzystając z pomocy pracownika urzędu. Strona przekonana była, że powiatowy urząd pracy przeprowadzi niezbędne czynności wyjaśniające w urzędach, tj. Urzędzie Miejskim Wrocławia, Urzędzie Skarbowym czy ZUS-ie. Skarżąca podała również, że nigdy nie dokonywała wpisu w CEIDG oraz nie otrzymała żadnego powiadomienia z Urzędu Miejskiego o konieczności dokonania takiego wpisu. Skarżąca wyjaśniła dalej, że w dniu 29 lipca 2016 r. udała się do Urzędu Miejskiego celem wyjaśnienia sprawy związanej z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. Podczas rozmowy z pracownikiem urzędu została poinformowana, że w przypadku posiadania przez osobę ubiegającą się o uznanie za bezrobotnego zarejestrowanej działalności gospodarczej urząd pracy kontaktuje się telefonicznie z urzędem miejskim w celu wyjaśnienia jaki jest status tej działalności. Strona podała także, iż podczas wizyty w urzędzie miejskim uzyskała również informację, że w ewidencji działalności gospodarczej jednoznacznie wskazano, iż w dniu 30 kwietnia 2001 r. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej. Wojewoda postanowieniem z dnia [...]r. zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania strony od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., wskazując, iż rozstrzygnięcie sprawy odwołania w tej sprawie jest uzależnione od wyniku postępowania w sprawie dotyczącej uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 18 kwietnia 2013 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od 26 kwietnia 2013 r. do 25 października 2013 r. oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku. Po wpłynięciu do Urzędu Wojewódzkiego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt SA/Wr 13/17, podjęto zawieszone postępowanie odwoławcze, a następnie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...]r. utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji przywołano art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm., zwanej dalej u.p.z.i.r.p.) wedle którego określenie bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten wskazuje, że samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nieprowadzenia tej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano także na fakt oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt SA/Wr 13/17 skargi strony na decyzję Wojewody z dnia [...]r.. W przekonaniu Wojewody zasadnym było zatem uchylenie przez organ I instancji decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2014 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2014 r. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone we wszystkich pismach, uzasadnieniach wysłanych do urzędu pracy, Wojewody D. i Sądu Administracyjnego oraz, że nie zgadza się z postanowieniem Wojewody i wyrokiem Sądu, że miała pełną wiedzę, iż należy dokonać wykreślenia działalności gospodarczej z rejestru. Podała również, że uchylenie statusu osoby bezrobotnej wiąże się ze zwrotem otrzymanego świadczenia pieniężnego, który jej przyznano i wypłacono. W tym kontekście wskazywała także, iż oświadczenie wypełniła korzystając z pomocy pracownika urzędu pracy, którego informowała o historii działalności gospodarczej prowadzonej do 30 kwietnia 2001 r. i pracy zawodowej, przedstawiając zaświadczenia z ZUS, Urzędu Skarbowego oraz świadectwa pracy oraz, że poinformowała pracownika PUP, że po 30 kwietnia 2001r. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Skarżąca zauważyła ponadto, iż na urzędach i urzędnikach spoczywa obowiązek czuwania, aby obywatel nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa oraz, że to urząd powinien podjąć wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zarzuciła sędziom, którzy rozpoznawali wcześniejszą sprawę, że oparli się na ustawach i kodeksach, które są nielogiczne i wadliwe, a także, że nie wzięli pod uwagę tego, że każda sprawa jest inna. W dalszej części skargi zainteresowana opisała swoje niezadowolenie co do udzielenia pomocy przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu w poprzedniej sprawie wskazując szczegółowo przebieg tej pomocy, a także ogólne niezadowolenie z funkcjonowania urzędów i sądów. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał okoliczności i wyjaśnił przesłanki, stanowiące podstawę wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zwrócono uwagę, iż zarzuty zawarte w skardze w rzeczywistości dotyczą innego rozstrzygnięcia, a mianowicie prawidłowości decyzji i wyroku WSA w sprawie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją okolicznością, którą organ administracji musiał wziąć pod uwagę jest to, że decyzja o przyznaniu statusu została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r., która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]r., a po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję Wojewody Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt SA/Wr 13/17, skargę oddalił. W tym kontekście podkreślono, iż skoro skarżącej odmówiono przyznania statusu osoby bezrobotnej to należało ponownie rozpatrzyć kwestię utraty statusu z dniem 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, iż w badanej sprawie zastosowanie znajdzie art. 153 u.p.p.s.a. stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działalnie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie sądu należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (podobnie NSA w wyrokach z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10). Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 u.p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie wyroku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. W tym kontekście bardzo dobitnie zwrócić należy uwagę, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 13/17, tut. Sąd oddalił skargę strony na decyzję Wojewody z dnia [...]r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydent Miasta z dnia [...]r., wydaną w trybie wznowieniowym, którą organ I instancji uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...]r. oraz orzekł o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 18 kwietnia 2013r., a także umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 kwietnia 2013 r. do dnia 25 października 2013 r. W wyroku tym prawomocnie przesądzono, iż w całym okresie pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych, skarżąca nie spełniała wymogu, od którego obowiązujące w tym czasie przepisy uzależniały uzyskanie statusu bezrobotnego, a co za tym idzie - nabycie prawa do zasiłku, będącego świadczeniem przysługującym w świetle art. 71 u.p.z.i.r.p. wyłącznie osobie bezrobotnej. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.p.z.i.r.p. wynika bowiem, że już sam fakt złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej w sytuacji, kiedy skarżąca nie wniosła o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i jednocześnie upłynął okres do dnia jej podjęcia, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnego, gdyż nie spełnia kryteriów osoby bezrobotnej określonych w ustawie. Ujawniona okoliczność dawała więc podstawę do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji uznającej skarżącą za osobę bezrobotną. Uzasadnione było również umorzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku pieniężnego, gdyż wobec stwierdzenia braku po stronie skarżącej przesłanek do nabycia statusu osoby bezrobotnej, bezprzedmiotowe było orzekanie o związanych z tym statusem uprawnieniach. Uzupełniając te wywody pod katem argumentacji skarżącej warto przypomnieć, iż zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.p.z.i.r.p. bezrobotną mogła być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Oznacza to, że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego uległy dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotną mogła być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Zaistniałe na przestrzeni lat zmiany legalnej definicji osoby bezrobotnej wskazują tendencję do zaostrzania regulacji dotyczących działalności gospodarczej osób bezrobotnych. Z biegiem lat bowiem już nie tylko prowadzenie tej działalności, ale sam fakt posiadania wpisu były negatywną przesłanką do przyznania statusu osoby bezrobotnej. Taki stan prawny obowiązuje także aktualnie, gdyż już sam fakt złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji, kiedy nie wniesiono o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i jednocześnie upłynął okres do dnia jej podjęcia, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu osoby bezrobotnej, gdyż nie spełnia ona kryteriów osoby bezrobotnej określonych w ustawie. Organy administracyjne zobowiązane były wziąć pod uwagę jedynie fakt dokonania wpisu skarżącej do ewidencji działalności gospodarczej. Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po jej nowelizacji obowiązującej od dnia 1 lutego 2011 r., nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. Skoro bowiem status osoby bezrobotnej nie został powiązany z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, nie było potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście była prowadzona. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostawało również, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej byłby dokonany bez wiedzy skarżącej, czy też był wadliwy, niezweryfikowany i niekompletny, i jako taki winien zostać usunięty z urzędu. Organy zatrudnienia nie mogły samodzielnie dokonać weryfikacji wpisów do CEIDG, gdyż nie pełniły roli administratora tego rejestru, czy też podmiotu upoważnionego do jego prowadzenia. Nie mogły zatem wziąć pod uwagę podnoszonych przez stronę okoliczności, które skarżąca powinna skierować ewentualnie do właściwego organu rejestrowego. Ponadto organy zatrudnienia związane były faktem samego wpisu i nie mogły tej okoliczności pominąć. Trzeba również dodać, że skoro z treści oświadczeń skarżącej wynikało, że nie jest wpisana do CEIDG, to pracownik organu nie miał żadnych podstaw, aby dodatkowo upewniać się, czy oświadczenia te są zgodne ze stanem faktycznym. Wracając do roli przesądzenia kwestii statusu bezrobotnego jaką dokonano w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 20 lipca 2017 r., to zasadnym jest zaakcentowanie, iż miało to bardzo istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż ustalenie, że od samego początku skarżąca nie spełniała wymogu, od którego obowiązujące w tym czasie przepisy uzależniały uzyskanie statusu bezrobotnego pozwala na bezwarunkowe przyjęcie, iż w obrocie prawnym nie mogła nadal funkcjonować decyzja o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2014 r., skoro takiego statusu przed tą datą skarżąca nie posiadała. W tej sytuacji prawidłowym zatem było wszczęcie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W konsekwencji zasadnym było uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. orzekającej o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2014 r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), a w dalszej kolejności umorzenie z uwagi na jego bezprzedmiotowość (zbędność) postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 12 listopada 2014 r. Na zakończenie z uwagi na ukierunkowanie skargi warto skarżącej wskazać, iż zaskarżona obecnie decyzja Wojewody z dnia [...]r., ani też decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r., w jakikolwiek sposób nie wiążą się z obowiązkiem zwrotu pobranego przez nią zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym nie stanowią podstawy do żądania zwrotu zasiłku. Jak słusznie podnosił to organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę ewentualne żądanie przez organ zatrudnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stanowić może odrębną sprawę administracyjną i w związku z tym nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. W ramach niniejszej sprawy nie mogły być również rozpoznane skargi i zastrzeżenia odnośnie współpracy skarżącej z pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu w innej sprawie, która toczyła się przed tut. Sądem pod sygn. akt IV SA/Wr 13/17. Stronie niezadowolonej z wykonywania na jej rzecz przez adwokata obowiązków wynikających z pełnomocnictwa procesowego przysługują inne środki prawne czy to w ramach skargi do samorządu adwokackiego czy tez powództwa cywilnego, jeżeli jest w stanie dowieść istnienia szkód związanych z nierzetelnym wykonywaniem czynności adwokackich. Z wyżej omówionych względów, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., oddalono skargę w całości.