IV SA/Wr 221/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżana decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Powiatu W. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 69, poz. 415 ze zm.), dalej: ustawa oraz art. 104 kpa orzekł o utracie przez L. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 października 2008 r. W uzasadnieniu podano, iż bezrobotny nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Od tej decyzji L. Z. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W wyjaśnieniach podał, że jest zdolny do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i nie mógł stawić się na badanie lekarskie w dniu 16 stycznia 2009 r. z powodu choroby. Zdaniem L. Z., wydana decyzja została podjęta podczas trwania jego choroby i bez możliwości wyjaśnienia całej zaistniałej sytuacji. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 14 stycznia 2009 r., w którym podano, że odwołujący się ma chorobę wrzodową żołądka i jest "niezdolny do wypełnienia obowiązku od 14 stycznia 2009 r. do 5 lutego 2009 r.". Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że L. Z. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. dnia 23 sierpnia 2006 r. i z dniem zgłoszenia został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu 8 października 2008 r. L. Z. dostarczył do Powiatowego Urzędu Pracy w W. zaświadczenie lekarskie z dnia 4 października 2008r., w którym podano, że jest on niezdolny do podjęcia pracy. Organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez L. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 października 2008 r. uzasadniając to tym, że nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia. Decyzja ta, po złożeniu przez L. Z. odwołania, została uchylona do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody D. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu podano m.in., że organ I instancji powinien skierować stronę na badania lekarskie w kierunku oceny zdolności do podjęcia pracy, ewentualnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do gotowości L. Z. do podjęcia pracy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu 12 stycznia 2009 r. L. Z. złożył wyjaśnienia, w których podał m.in., że od 3 lat choruje na kręgosłup i ma trudności z chodzeniem. Stwierdził, że nie może wykonywać pracy fizycznej oraz oświadczył, że nie jest w stanie powiedzieć czy w ogóle może wykonywać jakąkolwiek pracę. Tego samego dnia wydano L. Z. skierowanie do Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia "K." w W. na badania lekarskie celem orzeczenia zdolności do wykonywania pracy na stanowisku pracownik fizyczny, kierowca, elektromonter itp. Jednocześnie zwrócono się o podanie, do jakich prac ma przeciwwskazanie i od kiedy. Również poproszono o opinię czy jest zdolny do innych prac, a jeżeli tak, to do jakich. Termin dostarczenia kopii zaświadczenia lekarskiego do urzędu pracy został wyznaczony na dzień 16 stycznia 2009 r. Skarżący w dniu 16 stycznia 2009 r. nie przełożył zaświadczenia lekarskiego. W aktach sprawy znajduje się informacja, sporządzona przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w W., w której podano, że w dniu 29 stycznia 2009 r. została przeprowadzona rozmowa z K. W. - rejestratorką z NZOZ Przychodni "K.", która poinformowała, iż L. Z. od dnia 12 stycznia 2009 r. do dnia 29 stycznia 2009 r. nie zgłosił się na badania lekarskie ze skierowaniem. Wskazano dalej, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy bezrobotny oznacza osobę m.in. niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej. Z akt sprawy wynika, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji w dniu 12 stycznia 2009 r. wydał L. Z. skierowanie do lekarza Medycyny Pracy w celu stwierdzenia jego zdolności do wykonywania pracy. Skoro zainteresowany nie zgłosił się na badania lekarskie, to przy ocenie stwierdzenia jego zdolności do podjęcia pracy należało wziąć pod uwagę zaświadczenie lekarskie z dnia 4 października 2008 r. (dostarczone przez stronę w dniu 8 października 2008 r.). z którego wynika, że L. Z. jest niezdolny do podjęcia pracy. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że skarżący z dniem 4 października 2008 r. (wg zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 października 2008 r.) przestał spełniać warunki przewidziane w art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy do posiadania statusu osoby bezrobotnej, ponieważ od dnia 4 października 2008 r. nie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej. W tej sytuacji podzielono stanowisko organu I instancji, że istniała podstawa do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 października 2008 r. Zdaniem organu odwoławczego argumenty L. Z. wskazujące na fakt, że nie mógł stawić na badanie lekarskie w dniu 16 stycznia 2009 r. z powodu choroby, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ skarżący mógł zgłosić się na badania lekarskie w dniu 12 lub 13 stycznia br. (przy czym zauważyć należy, że w zaświadczeniu lekarskim podano jedynie, że odwołujący się jest "niezdolny do wypełnienia obowiązku" od dnia 14 stycznia 2009 r. do dnia 5 lutego 2009 r.). Jednocześnie poinformowano, że L. Z. w każdej chwili może dokonać rejestracji w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, jeżeli uzna, że jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej. Decyzję powyższą L. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wniósł o jej uchylenie i przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej. Wskazał, że między złożonymi przez niego wyjaśnieniami, a terminem złożenia zaświadczenia miał jedynie pięć dni na załatwienie wszystkich niezbędnych formalności, jednak trzy dni po złożeniu wyjaśnień zachorował i nie zdążył wykonać badań, co potwierdzone zostało dołączonym przez niego zaświadczeniem lekarskim. Skarżący przyznał, że w dniu 12 lub 13 stycznia br. mógł zgłosić się na badania, jednakże zgodnie z zakreślonym terminem mógł to uczynić później, a choroba na którą zapadł dnia 14 stycznia 2009 r. nie była przez niego zaplanowana. Wskazał, że posiada aktualne zaświadczenia o stanie zdrowia, z których wynika, że jest osobą zdolną do pracy i w związku z tym wniósł o przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotny oznacza osobę m.in. niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej. Organ administracyjny podejmując decyzję w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, jest związany regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki zarówno w zakresie prowadzenia postępowania, jak również orzekania. W szczególności winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej ( art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie uchybiono powyższym zasadom prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego oraz orzekania. Istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zaświadczenie lekarskie z dnia 14 stycznia 2009 r. przedłożone przez skarżącego. Z akt sprawy, w szczególności z treści uzasadnienia decyzji II instancji oraz z pisma pracownika organu I instancji z dnia 20 lutego 2009 r. wynika, że przedmiotowe zaświadczenie zostało przedłożone organowi dopiero na etapie postępowania odwoławczego. W zaświadczeniu tym, w rubryce rozpoznanie wpisano: choroba wrzodowa żołądka, a w rubryce - cel wydania zaświadczenia wpisano: "niezdolny do wypełniania obowiązków od 14 stycznia 2009 r. do 5 lutego 2009 r.". Zdaniem Sądu organ nie mógł - tak jak to uczynił w arbitralny sposób odrzucić zaoferowanego przez skarżącego dowodu, lecz winien był albo przeprowadzić w trybie art. 136 kpa dodatkowe postępowanie w celu ustalenia wpływu wskazanych w nim okoliczności na sytuację skarżącego lub uznając, że z badaniem tym związane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części - uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Analizy organów wymagało przede wszystkim ustalenie, dlaczego skarżący nie przedłożył zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 stycznia 2009 r. (a zatem w tej dacie już nim dysponował) organowi I instancji, by ten mógł ocenić sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, tym bardziej, że decyzja pierwszoinstancyjna została podjęta dopiero w dniu [...]. Oznacza to, że skarżący dysponował wystarczającą ilością czasu, by dopełnić tego obowiązku. Wyjaśnienia wymaga ponadto, czy stwierdzona u skarżącego "niezdolność do wypełniania obowiązków" ze względu na rozpoznaną chorobę wrzodową żołądka jest tożsama z pojęciem "niezdolności do pracy", czy też oznacza co innego. Tymczasem z uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika, że organ decyzyjny nie ustosunkował się do dowodu z dokumentu - zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego, nie wyjaśnił, dlaczego w arbitralny sposób odmówił dania wiary jego treści. Dopiero przeprowadzenie dowodu na okoliczność zawartości przedmiotowego zaświadczenia lekarskiego pozwoli w racjonalny sposób ocenić, czy niezgłoszenie się skarżącego na badania lekarskie zlecone przez organ wynikało, czy też nie z przyczyn przez niego niezawinionych. Należy bowiem zauważyć, że skoro skarżącemu w skierowaniu z dnia 12 stycznia 2009 r. na badania lekarskie celem orzeczenia zdolności do wykonywania pracy wyznaczono termin wykonania tych badań do dnia 16 stycznia 2009 r., to nałożono nań obowiązek sformułowany poprzez określenie celu (dostarczenie zaświadczenia lekarskiego do dnia 16 stycznia 2009 r.) pozostawiając skarżącemu swobodę do konkretyzacji sposobu jego wykonania, a zwłaszcza wyboru dnia (w ramach wyznaczonego terminu), w którym uda się na badania lekarskie. W związku z tym, gdyby analiza zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 stycznia 2009 r. potwierdziła, że cel jego wydania wiązał się z niezdolnością skarżącego do pracy, to trudno byłoby obciążać go skutkami ryzyka nieprzeprowadzenia zleconych badań (utrata statusu osoby bezrobotnej), gdyby zaniechanie to wynikało z choroby powodującej taką niezdolność w czasie biegu terminu wyznaczonego przez organ. Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić sformułowane wyżej zalecenia Sądu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd oparł na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.