IV SA/Wr 226/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Wiatkowska - Ilków, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wszczynając z urzędu postępowanie w celu zmiany decyzji przyznającej świadczenie socjalne na niekorzyść strony, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania i nie umożliwiając jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji, wszczynając z urzędu postępowanie w celu zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały na niekorzyść strony, naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Organ nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. ani nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów zgodnie z art. 81 k.p.a., co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Stan faktyczny
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zmienił decyzję przyznającą H. S. zasiłek stały, ograniczając jego przyznanie do określonej daty, z uwagi na podjęcie pracy przez jej syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. H. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc argumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji życiowej i braku wsparcia ze strony syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Wiatkowska - Ilków Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr SKO 4312/2/04[...] w przedmiocie uchylenia decyzji I instancji w sprawie przyznania zasiłku stałego oddala skargę Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zmienił decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek stały H. S. w ten sposób, że zasiłek stały przyznał do [...] r., W uzasadnieniu podał, że syn H. S., S. K., który pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, podjął pracę w firmie A we W. W związku z tym wysokość dochodu rodziny uległa zmianie i H. S. nie przysługuje prawo do pomocy w formie zasiłku stałego. Od powyższej decyzji H. S. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podnosząc, że syn nie daje jej pieniędzy na życie, a córka I. wymaga stałej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Organ odwoławczy uchylił zaskarżona decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz art. 6 i art. 34 ust. 4a. Zmiana decyzji powinna być jednak dokonana w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Jeżeli organ wszczyna postępowanie z urzędu, ma obowiązek na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomić o wszczęciu stronę, tak aby mogła brać czynny udział w postępowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 81 kpa, aby okoliczność faktyczna mogła być uznana za udowodnioną, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do tej okoliczności. W aktach sprawy brak dowodu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. S. podniosła, że zabrano jej zasiłek stały z powodu podjęcia przez syna S. K. pracy w firmie A we W. i uzyskania dochodu, podczas gdy syn ma własne życie i nie daje jej pieniędzy na utrzymanie rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a ona zastała zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie i w odpowiedzi na nie wysłała pismo. Jednak do dnia [...] r. nie uzyskała żadnej konkretnej informacji, dlatego zdecydowała się złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zwróciła też uwagę, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i pozbawienie jej rodziny zasiłku stałego sytuację tę pogorszy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. wydając decyzję z dnia [...] r. zmieniającą decyzję z dnia [...] r. uniemożliwił H. S. wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych i przedstawienie własnego stanowiska co okoliczności stanowiących podstawę zmiany decyzji udzielającej jej zasiłku stałego do [...] r. Zmiana decyzji powinna być bowiem dokonana w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Jeżeli organ wszczyna postępowanie z urzędu, ma obowiązek na podstawie art. 61 § 4 kpa, zawiadomić o wszczęciu stronę, tak aby mogła brać czynny udział w postępowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 81 kpa, aby okoliczność faktyczna mogła być uznana za udowodnioną, strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się co do tej okoliczności. W aktach sprawy brak dowodu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Wobec tego Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło zaskarżona decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z możliwości tej, jak wynika ze skargi, H. S. skorzystała wnosząc stosowne pismo do organu pierwszej instancji. Skarga H. S. nie zwiera w istocie zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu. Skarżąca przedstawiła natomiast argumenty, które w jej ocenie przemawiają za tym, że w dalszym ciągu powinna otrzymywać zasiłek stały. Kolegium nie rozpatrywało jednak sprawy merytorycznie uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z przyczyn proceduralnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło