IV SA/Wr 229/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia. Pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. R. P. (dalej: skarżąca), złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Polityki Społecznej w L. z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie zmiany decyzji OPS w L. w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że są to kwoty dla niej i jej rodziny bardzo duże. Utrata tej kwoty powoduje, że z miesiąca na miesiąc ledwo starcza jej pieniędzy na życie. Ma na utrzymaniu uczącą się córkę (klasa maturalna), którą wkrótce będzie musiała wesprzeć w trakcie studiowania. Aktualnie, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, musi ponieść wydatki na zakup podręczników i materiałów szkolnych oraz ponieść opłaty za dojazd do szkoły, ubezpieczenia itp. Skarżąca podkreśliła, że jej córka potrzebuje dodatkowych lekcji zwiększających jej szansę zdania matury oraz dostania się na studia a to wymaga oczywiście sporych nakładów pieniężnych. Niestety z uwagi na utratę miesięcznie około 800 zł na pokrycie kosztów utrzymania ojca w tak drogim ośrodku, zmuszona jest odmówić dziecku wsparcia jego edukacji. Nie ma pieniędzy. Kolejny tytuł wykonawczy pogrąża jeszcze bardziej jej stan finansowy oraz psychiczny i fizyczny. Skarżąca stwierdziła, że od wielu lat choruje na schorzenia kardiologiczne – [...] - jest całkowicie zdana na permanentne zażywanie leków. Oznacza to, że nie może ciężko pracować, a w obecnej pracy lekarz zakazał jej pracy w godzinach nocnych. Wyżej wymienione powody, zdaniem skarżącej, skłaniają ją do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków tak dla niej jak i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 ppsa, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymaniu wykonania podlegają tylko takie akty, które nadają się do wykonania. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy podlega wykonaniu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 962/05). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. Stanowi ono jedynie formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a zatem jest to rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od którego odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Nie powoduje ono powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa, to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy zaskarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Przywołane unormowanie art. 61 § 3 zd. trzecie ppsa rozszerza możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 ppsa ma zatem znaczenie pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. W ocenie Sądu ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, której tożsamość wyznaczają elementy determinujące tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ odwoławczy, a postępowanie przed tym organem zakończone zostało rozstrzygnięciem o charakterze procesowym - odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na mocy art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.