IV SA/Wr 229/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-06

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli decyzja została doręczona dorosłemu domownikowi, a skarżąca twierdzi, że otrzymała ją później?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ datą doręczenia decyzji jest dzień jej odbioru przez dorosłego domownika, a nie dzień, w którym skarżąca faktycznie zapoznała się z treścią decyzji. Odwołanie zostało nadane po upływie ustawowego terminu, co skutkuje jego bezskutecznością.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w L. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w L. ustalającej odpłatność za pobyt jej ojca w domu pomocy społecznej. Decyzja MOPS została doręczona mężowi skarżącej (dorosłemu domownikowi) 13 stycznia 2016 r., jednak skarżąca twierdziła, że otrzymała ją 19 stycznia 2016 r. Odwołanie zostało nadane pocztą 1 lutego 2016 r., co SKO uznało za uchybienie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi R. P. (skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało oparte na podstawie art. 134 kpa, odwołanie zaś wniosła skarżąca od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 9 maja 2013 r. nr [...] w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt ojca skarżącej w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w L. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono: Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. zmienił decyzję nr [...] z dnia 9 maja 2013 r. wraz z decyzją zmieniającą w sprawie ustalenia odpłatności skarżącej za pobyt ojca w Domu Opieki "[...]" w L. (...). Decyzja ta zawierała pouczenie o określonym w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Powyższa decyzja została doręczona A. P. - dorosłemu domownikowi (mężowi strony) w dniu 13 stycznia 2016 r., co stwierdził na potwierdzeniu odbioru tej decyzji umieszczając podpis obok daty jej doręczenia. Data 13 stycznia 2016 r. widnieje również przy podpisie doręczającego, jak też na stemplu pocztowym - datowniku placówki oddawczej. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że decyzja została doręczona w tym dniu. Dlatego nie może zostać uwzględniona informacja podana na pierwszej stronie odwołania, że decyzję doręczono "odwołującemu się w dniu 19 I 2016 r.". Wymaga wyjaśnienia, że nawet w przypadku, gdyby dorosły domownik przekazał stronie przedmiotową decyzję w dniu 19 stycznia 2016 r., to datą jej doręczenia jest dzień jej odbioru przez dorosłego domownika, tj. 13 stycznia 2016 r., który został podany na potwierdzeniu odbioru tej decyzji. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął więc z dniem 27 stycznia 2016 r. Na stemplu pocztowym znajdującym się na kopercie, w której odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym widnieje data jego nadania - 1 luty 2016 r. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa - termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym po upływie terminu do jego wniesienia, co świadczy o niezachowaniu tego terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z tym w postępowaniu odwoławczym sprawa nie może być rozpoznana merytorycznie. W skardze zarzucono naruszenie art. 134 kpa w zw. z art. 7 i art. 77 kpa poprzez uznanie, że odwołanie zostało wniesione o terminie, to jest, że zaskarżona decyzja została doręczona 13 stycznia 2016 r., a nie jak miało to miejsce 19 stycznia 2016 r. Skarżąca przy tym wniosła o uchylenie tego postanowienia i nakazanie merytorycznego rozpoznania odwołania, a także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Stwierdziła, że według jej "wiedzy i pamięci" zaskarżana decyzja została doręczona dopiero w dniu 19 stycznia 2016 r. W żadnym wypadku nie została ona doręczona w dniu 13 stycznia 2016 r. Jest to dla niej bardzo krzywdzące tym bardziej, że SKO w L. wadliwie dokonało sprawdzenia zapisanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru daty odbioru przesyłki, co jest możliwe z uwagi na niestaranne zanotowanie cyfry "9", które mogło prowadzić do wniosku, że mamy do czynienia z cyfrą "3", co jest bardzo prawdopodobne przy ręcznej pisowni tych dwóch podobnych cyfr. Dodatkowo zarzuciła, że SKO w L. zupełnie pominęło fakt, iż w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zw. art. 107 § 1 i 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa w sytuacji gdy zaskarżana decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o wadliwą decyzję z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] ponieważ nie zawiera ona podstawy prawnej, wymaganego dla tego typu decyzji art. 59 ust. 1 ustawy, konkretyzującego i indywidualizującego obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji SKO w L. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] przyznało, że w podstawie prawnej decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. nie powołał art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ale uznał że okoliczność niepowołania się na art. 59 ust. 1 ustawy nie powoduje, że decyzja ta jest wadliwa w stopniu, aby można było stwierdzić, że nie wywołuje skutku w postaci ustalenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Opieki "[...]" w L. Podniosła, że bagatelizowanie tej okoliczności przez organ II instancji jest nieuprawnione. Jak słusznie wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 października 2015 r., II SA/Bd 1062/15 "Obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przez konkretną osobę, czy osoby, spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s. kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2, ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s. Przewidziany w art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być jednak skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s." (tak też: WSA w Gorzowie Wielkopolskim, z dnia 7 maja 2015 r., II SA/Go 202/15, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 marca 2015 r., IV SA/G1 573/14, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 grudnia 2014 r., IV SA/Wr 603/14). Co więcej podnieść należy, że "to w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1 u.p.s. doznają konkretyzacji przepisy u.p.s. (...) Aby można było mówić o opłacie poniesionej zastępczo i obowiązku jej zwrotu, wcześniej musi zostać ustalona opłata pierwotna" (szerzej: WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 25 września 2014 r., II SA/Bk 449/14, tak też WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 marca 2014 r. II SA/Bk 950/13). Odpowiadając na skargę SKO w L. wniosło o jej oddalenie z powodów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W szczególności należy stwierdzić, że Sąd kontroluje jedynie legalność zaskarżonych do Sądu orzeczeń administracyjnych. Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w L., a nie decyzja od której skarżąca odwołała się, toteż tylko ono jest przedmiotem kontroli Sądu z punktu widzenia legalności. Decyzja z dnia 8 stycznia 2016 r. MOPS w L. zawiera prawidłowe pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. za pośrednictwem dyrektora MOPS w L. w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Decyzja ta została doręczona dorosłemu domownikowi – mężowi skarżącej w dniu 13 stycznia 2016 r. Słusznie zwraca uwagę SKO w L. w odpowiedzi na skargę, że data ta widnieje również przy podpisie doręczającego, jak też na stemplu pocztowym – datowniku placówki oddawczej. Zarówno odbierający decyzję domownik, jak i doręczający ją wpisali datę 13 stycznia 2016 r. w sposób czytelny. Natomiast data 13 stycznia 2016 r. na datowniku placówki oddawczej oznacza, iż decyzja nie mogła być doręczona później niż w tym dniu. Z przepisu art. 134 kpa, powołanego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W związku z tym, że skarżąca spóźniła odwołanie wnosząc je w dniu 1 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego), zamiast 27 stycznia 2016 r., organ odwoławczy trafnie postanowił stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą. Z tych względów, skargę Sąd oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718). Nie orzekł o kosztach postępowania gdyż orzeka o nich jedynie wówczas gdy skargę uwzględnia. H.B. 29.12.2016 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło