IV SA/Wr 230/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 7 lutego 2025 r. nr SKO.ŚR/41/4/25 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z 12 grudnia 2024 r. (DŚ.5211.75.2024.ODM) działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Lubań, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubaniu (dalej: organ I instancji), odmówił przyznania B. D. (dalej: skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad niepełnosprawną siostrą (J. D.). Organ I instancji wskazał, że skarżący do 30 września 2024 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością opieki nad siostrą na podstawie decyzji z 10 lipca 2018 r. (MOPS/5211.11.6/VII/1718), ostatnio zmienionej decyzją z 5 grudnia 2023 r. (DŚ.5211.11.12.6.VII.2018.COVID.ZW) wydanej na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności z 4 września 2017 r. (WZON.9531/2980/2017) - którym to siostra skarżącego została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ważność orzeczenia zakończyła się z dniem 30 września 2024 r. Organ I instancji nadmienił, że skarżący nie przedłożył żądnych dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do kontynuacji świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego decyzją z 10 lipca 2018 r., ani dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, dlatego też przyjął, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., ustało z dniem 30 września 2024 r. Ponadto na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz przeprowadzonego wywiadu środowiskowego uznano, że J. D. obecnie legitymująca się orzeczeniem lekarskim Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2019 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji jednakże ustalono również, że skarżący nie sprawuje całodobowej opieki nad siostrą, ponieważ jego siostra samodzielnie wykonuje wiele czynności i nie potrzebuje przy tym pomocy drugiej osoby. Ponadto skarżący oświadczył, że trzy razy w tygodniu przez kilka godzin dziennie pomaga w sprzedaży warzyw. W związku z powyższym stwierdzono, iż nie sprawuje on całodobowej opieki nad osobą niepełnosprawną i jest w stanie wykonywać pracę zarobkową. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze odwołanie. Wskazał, że pracę wykonuje maksymalnie raz w miesiącu, pomaga znajomemu w dowiezieniu towaru. To są krótkie wyjazdy, trwające nie dłużej niż dwie godziny, podczas których opiekę nad siostrą sprawują zaufane osoby. Nie posiada stałego zatrudnienia, ani dochodów. Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO) z 7 lutego 2025 r. (SKO ŚR/41/4/25) utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. SKO – po przywołaniu treści art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., treści art. 43 pkt 4 i art. 63 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) – przypomniało ustalenia organu I instancji stanowiące podstawę odmowy przyznawania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego i stwierdziło (w szczególności), że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, zgodnie z którym skoro skarżący w trakcie pobierania świadczenia nie przedłożył do organu I instancji żadnych dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień do kontynuacji świadczenia, pomimo, iż był do tego wzywany pismem 3 grudnia 2024 r., to przyjąć należy, że prawo do świadczenia ustało 30 września 2024 r. Zdaniem SKO stanowisko to nie jest prawidłowe, gdyż siostra skarżącego legitymuje się też orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2019 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Na mocy art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopnień niepełnosprawności oznacza też niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Innymi słowy skoro J. D., legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji, to oznacza, że ma znaczny stopień niepełnosprawności. W konsekwencji powyższego SKO przyjęło, że skoro orzeczenie to jest datowane na 28 listopada 2019 r. to uznać należy, iż sprawa wniosku skarżącego może być rozpoznawana na postawie przepisów ustawy sprzed 31 grudnia 2023 r. Dalej, SKO podniosło jednak, że jak wynika z dokumentacji skarżący nie sprawuje całodobowej opieki nad siostrą, ponieważ jego siostra samodzielnie wykonuje wiele czynności i nie potrzebuje przy tym pomocy drugiej osoby. Ponadto skarżący oświadczył, że trzy razy w tygodniu przez kilka godzin dziennie pomaga w sprzedaży warzyw. Wprawdzie w odwołaniu wskazał, że pracę wykonuje jedynie raz w miesiącu, jednak SKO uznało, że to oświadczenie podyktowane jest tym, że wnioskodawca nie uzyskał wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, stąd odwołuje swoje wcześniejsze oświadczenie. Dlatego też, SKO za słuszne uznał rozważania organu I instancji, w zakresie w którym organ ten przyjął, że skarżący nie sprawuje całodobowej opieki nad osobą niepełnosprawną skoro podejmuje pracę zarobkową. SKO podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest formą wynagrodzenia za faktycznie świadczoną opiekę, lecz stanowi rekompensatę utraty dochodów spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co z kolei powoduje, że opieka ta powinna być niezbędna w tak znacznym rozmiarze by powodować rezygnację lub niepodejmowanie przez opiekuna zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. W ocenie SKO opieka świadczona przez skarżącego nad siostrą nie jest tego rodzaju, aby wykluczała podjęcie przezeń zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze, tym bardziej, że obecnie ta praca jest przez niego wykonywana. SKO uznało, że skarżący nie wykonuje względem siostry całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego całodobowej obecności i nieustannego zaangażowania. Zakres opieki ogranicza się do codziennych zwykłych czynności, dodatkowo siostra skarżącego większość czynności wykonuje samodzielnie. Zdaniem SKO takie czynności mogą być wykonywane także przed rozpoczęciem przez wnioskodawcę pracy jak i po jej zakończeniu, co powoduje, że pomiędzy tą opieką, a rezygnacją z zatrudnienia nie istnieje ścisły związek przyczynowy. W ocenie SKO takie czynności jak przygotowywanie posiłków i ich podawania, sprzątanie, pranie, umawianie wizyt lekarskich, robienie zakupów, w tym realizacja recept czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego nie mogą być uznane za wymagające całodobowej opieki, gdyż są to "typowe czynności dnia codziennego", które mogą być wykonywane także przez osoby pracujące, z kolei pomoc w utrzymaniu higieny, ubieraniu, podawaniu leków czy posiłków nie stanowią stałej lub długotrwałej opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W konsekwencji powyższego SKO przyjęło, za organem I instancji, że skarżący nie spełnił przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Od niniejszej decyzji SKO skarżący wywiódł obszerną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił organom (w szczególności) nieuwzględnienie treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 28 listopada 2019 r. zgodnie z którym jego siostra uznana została za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji na stałe. Wskazał, że stan zdrowia siostry nie może ulec poprawie, a wręcz ulega pogorszeniu z jej wiekiem. Zarzucił organom błędne ustalenie stanu faktycznego, naruszenie procedur, nieprawidłowe przyjęcie, że w sytuacji siostry winno zostać wydane nowe orzeczenie o jej niepełnosprawności, skoro od 2019 r. legitymuje się orzeczeniem orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 p.p.s.a.). Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO w Jeleniej Górze z 7 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad siostrą (J. D.). Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania prawa do wnioskowanego przez niego świadczenia. Materialnoprawną podstawą wydania ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm., dalej: u.ś.r.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429 ze. zm., dalej u.ś.w.), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Nadto stosownie do art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. uzależnia zatem zastosowanie dotychczasowych przepisów od powstania prawa, a nie jego przyznania w deklaratywnej decyzji. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek, a deklaratywna decyzja jedynie potwierdza bądź wyklucza ich istnienie w danym przypadku. Warunkiem stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji jest ustalenie, że prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki. Regulacja z art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie będzie natomiast mogła mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków (wyrok WSA we Wrocławiu z 5 grudnia 2024 r o sygn. akt IV SA/Wr 420/24.). W tym miejscu zaakcentowania wymaga okoliczność, którą pominął organ I instancji wydając decyzję o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, że siostra skarżącego legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS stwierdzającym jej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Z treści tegoż orzeczenia wynika, że badana z dysfunkcją układu psychosomatycznego wymaga trwałej pomocy i opieki innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Istotne przy tym jest, że ustawodawca w art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. równoważy orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skoro zatem orzeczenie orzecznika ZUS stwierdzające trwałą niezdolność siostry skarżącego do samodzielnej egzystencji zostało wydane (już) w dniu 28 listopada 2019 r., to tak jak wskazało SKO, przyjąć należało, że sprawa z wniosku skarżącego winna zostać rozpoznana na podstawie przepisów ustawy sprzed 31 grudnia 2023 r. Dlatego też, Sąd nie ma zastrzeżeń, co do ustaleń poczynionych przez SKO w tym zakresie. Dalej, w związku z powyższymi ustaleniami przypomnieć należy zatem, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. uwarunkowane było przesłanką sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w tym także osobą dorosłą (legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności), ale i także wymogiem zrezygnowania z zatrudnienia lub jego niepodejmowania przez opiekuna z uwagi na zakres i częstotliwość czynności opiekuńczych, stanowiących obiektywną przeszkodę dla kontynuowania lub podejmowania przez niego aktywności zawodowej. Wobec czego wskazać należy, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. I jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, zdaniem SKO, skarżący nie spełnił ww. przesłanki, gdyż "nie sprawuje całodobowej opieki nad osobą niepełnosprawne siostrą, skoro podejmuje pracę zarobkową". Poza tym "opieka nad jego siostrą nie jest tego rodzaju, aby wykluczała podjęcie przez skarżącego zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej (...), skarżący nie wykonuje bowiem względem siostry całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby całodobowej opieki", gdyż zakres opieki ogranicza się do zwykłych, codziennych czynności", "siostra samodzielnie wykonuje wiele czynności i nie potrzebuje przy tym pomocy drugiej osoby", "skarżący nie wykonuje względem siostry całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego całodobowej obecności i nieustannego zaangażowania". I właśnie z tymi ustaleniami Sąd nie mógł się zgodzić – gdyż ustalenia te kompletnie pomijają uregulowanie art. 3 pkt 22 u.ś.r. oraz nie uwzględniają rodzaju schorzenia na który cierpi siostra skarżącego (niepełnosprawność umysłowa) – co też w istocie przesądziło o kierunku orzeczenia i skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się w pierwszej kolejności do twierdzenia SKO, iż skarżący "nie sprawuje całodobowej opieki nad osobą niepełnosprawne siostrą, skoro podejmuje pracę zarobkową" podnieść należy, że pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem pod wspomnianym pojęciem rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że pozostawanie w jednym ze stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie stanowi istotną przeszkodę w możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. Zaznaczenia przy tym należy, że obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. stanie prawnym ustawodawca nie dopuszczał możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej. Nie jest również istotne, czy osoba taka otrzymywała jakiekolwiek wynagrodzenie za pracę. Fakt otrzymywania wynagrodzenia nie został bowiem wymieniony w definicji z art. 3 ust. 22 u.ś.r., ani jako przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (wyroki NSA z 10 października 2024 r. sygn. akt I OSK 2268/22, WSA w Poznaniu z 26 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Po 854/24). Niemniej jednak, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący (tak jak to de facto przyjęło SKO) pozostawał w stosunku pracy w rozumieniu przywołanego wyżej art. 3 pkt 22 u.ś.r. Skarżący przyznał wprawdzie, że pomaga znajomemu przez dowiezienie towaru, są to jednak krótkie wyjazdy, trwające nie dłużej niż dwie godziny. Wyjazdy te pozwalają skarżącemu (jak podniósł w odwołaniu) "na chwilę wytchnienia od codziennych obowiązków". Podczas wyjazdów siostra skarżącego pozostaje zaś pod opieką zaufanych osób (sąsiadki). Niemniej jednak na podstawie tylko takich twierdzeń, nie sposób przecież automatycznie przyjąć, że skarżący wykonywał pracę w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. (tj. pozostawał w jednym ze stosunków prawnych wymienionym w tym przepisie) i z tego też tegoż powodu nie spełnił przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Odnosząc się natomiast do dalszych twierdzeń SKO skutkujących odmową przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, czyli do przyjęcia przez SKO, że (w szczególności) "skarżący nie wykonuje względem siostry całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego całodobowej obecności i nieustannego zaangażowania", wskazać należy, że pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 u.ś.r. należy utożsamiać ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi (co wymaga podkreślenia Sądu) na jej niepełnosprawność. Jak wynika z akt sprawy niepełnosprawność skarżącej została określona symbolem 01-U, co oznacza niepełnosprawność umysłową. Siostra skarżącego cierpi na "dysfunkcję układu psychosamoatycznego" (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 28 listopada 2019 r.). Zakres czynności opiekuńczych, które wykonuje skarżący względem siostry winien zatem bezwzględnie uwzględniać ten rodzaj schorzenia. Niewątpliwie bowiem innych czynności opiekuńczych wymaga osoba niepełnosprawna dotknięta schorzeniami natury fizycznej (np. osoba leżąca), a innych czynności opiekuńczych – osoba niepełnosprawna dotknięta schorzeniami natury psychicznej czy neurologicznej. Choroba psychiczna może przecież uniemożliwiać nie tylko samodzielne funkcjonowanie, ale również znacząco ograniczać życie osób najbliższych. Opieka nad taką osobą wymaga zatem wykonywania kompletnie innych czynności, niż te które będą wykonywane nad osobą chorą na inne schorzenia. Należy mieć bowiem na względzie, że osoby z chorobami psychicznymi mogą mieć i często mają problem ze zrozumieniem znaczenia własnych słów i czynów, niejednokrotnie wymagają ciągłego (stałego) nadzoru i kontroli ze strony opiekuna, choć inne czynności życia codziennego wykonują samodzielnie (np. ubieranie się, jedzenie), tak jak to miało miejsce w przypadku siostry skarżącego. Często wręcz stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia swojego i innych członków rodziny. Nadto opieka nad mobilną osobą cierpiącą na chorobę psychiczną może być trudniejsza niż nad osobą leżącą. Tym samym to właśnie charakter choroby psychicznej, w tym brak przewidywalności w wystąpieniu i nasileniu objawów, powinny być brane pod uwagę w sytuacji skarżącego (wyroki WSA w Łodzi: z 14 września 2023 r., II SA/Łd 549/23 oraz z 7 września 2023 r., II SA/Łd 529/23; CBOSA). W rozpoznawanej sprawie SKO jakby kompletnie pominęło jednak ten kluczowy dla sprawy aspekt. I właśnie z tego też Sąd nie zgodził się z ustaleniami SKO prowadzącymi do konkluzji, że "skarżący nie wykonuje względem siostry całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego całodobowej obecności i nieustannego zaangażowania", w wyniku czego nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Tym bardziej, że co istotne w sprawie, a co również zostało pominięte przez SKO, z uwagi na chorobę natury psychicznej na którą cierpi siostra skarżącego, skarżący stale z nią zamieszkuje i postanowieniem z 23 stycznia 2025 r. o sygn. akt III RNs 211/24 Sądu Rejonowego w Lubaniu III, Wydział Rodzinny i Nieletnich został "ustanowiony dla niepełnosprawnej siostry kuratorem" "upoważnionym do reprezentowania skarżącej przed organami władzy i administracji państwowych i samorządowych". Powyższe dowodzi ciężaru gatunkowego sprawowanej nad siostrą skarżącego opieki, z uwagi na rodzaj schorzenia na który cierpi. Tym samym Sąd uznał, że SKO dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- str. 10