IV SA/Wr 234/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011 oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które po rozpatrzeniu odwołania z dnia 6 grudnia 2010 r. K.K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W., Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] dotyczącej uchylenia w całości decyzji własnej z 12 listopada 2009 r. o przyznaniu K.K. na dziecko - K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Na podstawie decyzji z dnia 12 listopada 2009 r. nr SR/031522/ZR/11/09 K.K. otrzymała na dziecko - K.K., zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Organ pierwszej instancji ustalił, że w 2008 r. miesięczny dochód na osobę w trzyosobowej rodziny K.K. wyniósł 633, 89 zł i tym samym przekraczał ustawową kwotę kryterium dochodowego (583 zł) o kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego (68 zł) i tym samym uprawniał do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2009/2010. W dniu 14 października 2010 r. organ pierwszej instancji otrzymał informację o tym, że od 1 sierpnia 2010 r. nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny K.K., polegającą na tym, że jej pełnoletni syn- K.K., nie zamieszkując z nią i prowadząc odrębne gospodarstwo domowe, nie pozostaje na jej utrzymaniu. Po uwzględnieniu powyższej okoliczności, organ pierwszej instancji ustalił, że od 1 sierpnia 2010 r. miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie K.K. wyniósł 857,08 zł. przekraczając jednocześnie kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do zasiłku rodzinnego (583 zł) o 274, 08 zł, czyli o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego (68 zł). W związku z tym organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił w całości decyzję własną z 12 listopada 2009 r. o przyznaniu K.K. na dziecko - K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Od decyzji tej K.K. złożyła odwołanie podając, że od września 2009 r. otrzymuje niższe wynagrodzenie w stosunku do wynagrodzenia otrzymywanego w 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazując, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy potwierdza, iż w dniu 14 października 2010 r. organ pierwszej instancji otrzymał informację o tym, że od 1 sierpnia 2010 r. nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny K.K., polegająca na tym, że jej pełnoletni syn- K.K., nie zamieszkując z nią prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie pozostaje na jej utrzymaniu. Informacja o tym fakcie została przekazana przez stronę organowi pierwszej instancji dopiero 14 października 2010 r., który po uwzględnieniu powyższej okoliczności ustalił, że od 1 sierpnia 2010 r. miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie K.K. wyniósł 857,08 zł. przekraczając jednocześnie kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do zasiłku rodzinnego (583 zł) o 274, 08 zł. czyli o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego (68 zł). Wobec tego, istniała podstawa do uznania, że w dniu 1 sierpnia 2010 r. zaistniała okoliczność uzasadniająca uchylenie decyzji ostatecznej z dnia 12 listopada 2009 r. o przyznaniu K.K. na dziecko - K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że stosownie do art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r.. Nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej ustawa, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł lub 583 zł, gdy członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko. Z kolei art. 3 ust. 2 ustawy stanowi, że za dochód rodziny uważa się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy występujące w ustawie pojęcie rodziny oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy określa, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że zmiana w liczbie członków rodziny K.K., wpływająca na nieprzysługiwanie prawa do świadczeń rodzinnych, nastąpiła od 1 sierpnia 2010 r. Tymczasem, strona zawiadomiła organ pierwszej instancji o tym fakcie dopiero w dniu 15 października 2010 r. Wydając decyzję z dnia 12 listopada 2009 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, organ pierwszej instancji dysponował materiałem dowodowym, z którego wynikało, że rodzina składa się z trzech osób, do których należą: strona, małoletni syn - K.K. oraz pełnoletni syn - K.K.. Wobec tego uzyskany w 2008 r. miesięczny dochód rodziny podlegał podzieleniu przez 3 osoby i wynosząc 633,89 zł, przekraczał ustawową kwotę kryterium dochodowego (583 zł) o kwotę niższą od najniższego zasiłku rodzinnego (68 zł) i tym samym uprawniał do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2009/2010. Z tej racji wystąpiła podstawa do uznania, że w dniu 1 sierpnia 2010 r. wystąpiła okoliczność uchylenia w całości decyzji własnej z [...] listopada 2009 r. o przyznaniu K.K. na dziecko - K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Organ odwoławczy odnosząc się do informacji zawartej w odwołaniu, dotyczącej obniżenia w 2009 r. wynagrodzenia otrzymywanego przez stronę, podał, że okoliczność ta nie wpływa na prawo do świadczeń rodzinnych strony na okres zasiłkowy 2009/2010. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 23 ustawy, utratą dochodu wpływającą - w myśl art. 32 ust. 1 ustawy - na prawo do świadczeń rodzinnych jest utrata spowodowana jedynie następującymi okolicznościami: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego oraz wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. W sytuacji powołana okoliczność nie ma zastosowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 5 listopada 2010 r. organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną, zaskarżonej decyzji jest art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł lub 583 zł, gdy członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3 ustawy). Niesporne w sprawie jest, że uchylenie decyzji przyznającej K.K. na dziecko –K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011 nastąpiło z powodu zmiany w liczbie członków rodziny, polegająca na tym, że jej pełnoletni syn - K.K., nie zamieszkując z nią prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie pozostaje na jej utrzymaniu. Strona skarżąca argumentację skargi oparła na pojęci dochodu rodziny, którym jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzający okres zasiłkowy, uznając, że wszelkie zmiany w dochodzie należy odnieść tylko do tego okresu tj. 2008 r. Dochód rodziny strony skarżącej uzyskany w 2008 r. należało przyjąć na osobę, który w dniu wydania decyzji z dnia 12 listopada 2009 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami spełniał wymogi określone w ustawie. Nie było to bezwzględne prawo do świadczeń rodzinnych, które raz nabyte nie można uchylić. Ustawa określa, przez cały okres istnienia tego prawa sytuacja rodziny ma spełniać wymogi ustawowe. W przedmiotowej sprawie dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie mógł przekraczać kwoty 651 zł (583 zł plus 68 zł) przez okres zasiłkowy 2009/2010. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy postanawia, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. W niniejszej sprawie zmianie od dnia 1 sierpnia 2010 r. uległa liczby członków rodziny strony skarżącej. W związku z tym wystąpiła podstawa do uchylenia w całości decyzji własnej z 12 listopada 2009 r. przez organ I instancji o przyznaniu K.K. na dziecko - K.K., zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2010/2011. Powołany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn.. akt I OSK 1842/07 dotyczy innej sytuacji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.