IV SA/Wr 234/16

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, M. L. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. G. na działanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" we [...] w przedmiocie podwyższenia opłaty za użytkowanie mieszkania własnościowego postanawia: odmówić przyznania od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. odrzucił skargę. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym m in. ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata M. L. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 11 października 2016 r., nadesłanym W odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 5 października 2016 r., poinformował, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie dowiedział się dopiero w dniu 10 października 2016 r. w związku z doręczeniem mu wspomnianego pisma Sądu z dnia 5 października 2016 r. Nie otrzymał natomiast korespondencji ORA zawierającej zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Pismem z dnia 14 października 2016 r. pełnomocnik z urzędu poinformował Sąd, że zbadał akta sprawy i nie znalazł podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Do powyższego pisma dołączył sporządzoną, tego samego dnia, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sporządzony również tego samego dnia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej opinii. Opisane wyżej pismo (k- 53) zawiera także wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie wspomnianej opinii według norm przepisanych. Postanowieniem Sądu z dnia 21 listopada 2016 r. umorzono postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem Sądu z dnia 6 grudnia 2016 r. wezwano pełnomocnika z urzędu do nadesłania odpisu powyższej opinii celem doręczenia przez Sąd stronie skarżącej. Po nadesłaniu przez pełnomocnika tego odpisu - pismem Sądu z dnia 22 grudnia 2016 r. - odpis wspomnianej opinii został przesłany stronie skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu tej opinii stronie. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zawarty w piśmie z dnia 14 października 2016 r. (k- 53) powyższy wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał postanowienie odrzucające skargę w dniu 7 lipca 2016 r., a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy do postępowania w II instancji - toczącego się od momentu wydania powyższego postanowienia, obejmującego sporządzenie pismem z dnia 14 października 2016 r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – stosować przepisy dotychczasowe, czyli przepisy dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 1801), które na podstawie przepisu § 23 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. utraciło moc z dniem 2 listopada 2016 r. Stosownie do § 3 dotychczasowego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Z przepisu tego wynika, że wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Jednocześnie z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego w okresie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.) wynika, że brak powyższego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por.m.in. postanowienia NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14. Stanowisko to zachowuje w pełni aktualność na gruncie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., skoro przepis § 20 tego poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 28 września 2016 r. stanowił, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W tej sytuacji, skoro rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zawarty w piśmie z dnia 14 października 2016 r. (k-53), nie zawiera oświadczenia wymaganego w przepisie § 3 rozporządzenia, należało odmówić przyznania wynagrodzenia. Dodać trzeba, iż wymagane oświadczenie nie zostało zawarte również w dołączonym do powyższego pisma z dnia 14 października 2016 r., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ani też w złożonej wraz z tym wnioskiem opinii. Oświadczenia tego nie zawiera także pismo pełnomocnika z dnia 20 grudnia 2016 r. (k- 78) do którego dołączono odpis opinii, nadesłany w odpowiedzi na pismo Sądu z dnia 6 grudnia 2016 r. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.