IV SA/Wr 235/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w e Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uznania wypłaconych za okres od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które po rozpatrzeniu odwołania z dnia 6 grudnia 2010 r. K. K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W., Starszego Administratora ds. świadczeń rodzinnych i alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o uznaniu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązaniu do ich zwrotu w kwocie 500 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Na podstawie decyzji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] K. K. otrzymała na dziecko – K. K., świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie 250 zł. Organ pierwszej instancji ustalił, że w 2008 r. miesięczny dochód na osobę w trzyosobowej rodziny K. K. wyniósł 633,89 zł i tym samym nie przekraczał ustawową kwotę kryterium dochodowego 725 zł. W dniu 14 października 2010 r. organ pierwszej instancji otrzymał informację o tym, że od 1 sierpnia 2010 r. nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny K. K., polegającą na tym, że jej pełnoletni syn- K.K., nie zamieszkując z nią i prowadząc odrębne gospodarstwo domowe, nie pozostaje na jej utrzymaniu. Po uwzględnieniu powyższej okoliczności, organ pierwszej instancji ustalił, że od 1 sierpnia 2010 r. miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie K. K. wyniósł 857,08 zł. przekraczając jednocześnie kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do świadczeń z funduszu alimentacyjnego 725 zł. W związku z tym organ pierwszej instancji decyzją z dnia 5 listopada 2010 r. uznał, że K. K. nienależnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. Od decyzji tej K. K. złożyła odwołanie podając, że od września 2009 r. otrzymuje niższe wynagrodzenie w stosunku do wynagrodzenia otrzymywanego w 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazując, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy potwierdza, iż w dniu 14 października 2010 r. organ pierwszej instancji otrzymał informację o tym, że od 1 sierpnia 2010 r. nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny K. K., polegająca na tym, że jej pełnoletni syn- K. K., nie zamieszkując z nią prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie pozostaje na jej utrzymaniu. Tymczasem informacja o tym fakcie została przekazana organowi pierwszej instancji dopiero 14 października 2010 r., który po uwzględnieniu powyższej okoliczności ustalił, że od 1 sierpnia 2010 r. miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie K. K. wyniósł 857,08 zł. przekraczając jednocześnie kwotę kryterium dochodowego 725 zł. Wobec tego, istniała podstawa do uznania, że od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. strona nie spełniała przesłanek do uzyskania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że stosownie do art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Z kolei art. 2 pkt 4 ustawy, w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), za dochód rodziny uważa się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy, występujące w ustawie pojęcie rodziny oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim. W myśl art. 2 pkt 7 lit. a ustawy, nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Wydając decyzję z dnia 8 września 2009 r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ pierwszej instancji dysponował materiałem dowodowym, z którego wynikało, że rodzina składa się z trzech osób, do których należą: strona, małoletni syn – K. K. oraz pełnoletni syn – K. K.. Wobec tego uzyskany w 2008 r. miesięczny dochód rodziny podlegał podzieleniu przez 3 osoby i wynosząc 633, 89 zł, nie przekraczał ustawową kwotę kryterium dochodowego 725 zł. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza, ze zachodziły podstawy do uznania pobranych przez K. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. za świadczenia nienależnie pobrane. Organ odwoławczy odnosząc się do informacji zawartej w odwołaniu, dotyczącej obniżenia w 2009 r. wynagrodzenia otrzymywanego przez stronę, podał, że okoliczność ta nie wpływa na prawo do świadczeń rodzinnych strony na okres zasiłkowy 2009/2010. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 17 ustawy, utratą dochodu jest utrata spowodowana jedynie następującymi okolicznościami: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego oraz wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 5 listopada 2010 r. organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę materialnoprawną, zaskarżonej decyzji jest art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie" nie przekracza kwoty 725 zł. Z kolei art. 2 pkt 4 ustawy, w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, za dochód rodziny uważa się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części - a więc m.in. w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 725 zł, są świadczeniami nienależnie pobranymi (art. 2 pkt 7 lit. a ustawy). Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzyskany w roku 2008 dochód rodziny strony skarżącej należało więc "przeliczyć na osobę" w tej rodzinie. W momencie wydawania decyzji z dnia 8 września 2009 r. przeliczenie to oznaczało dzielenie dochodu rodziny uzyskanego w 2008 r. przez 3 osoby w rodzinie i wynik tego działania był w 2009 r. korzystny dla strony (przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego). Nie oznaczało to jednak, że nabyte przez stronę skarżącą prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezwzględne i niezależnie od okoliczności, będzie należne przez cały okres zasiłkowy. Przez cały okres istnienia tego prawa (okres zasiłkowy 2009/2010) sytuacja rodziny ma spełniać ustawowe wymogi tj. od momentu weryfikacji, "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę" nie mógł w rodzinie strony przekraczać kwoty 725 zł przez cały okres zasiłkowy 2009/2010. Skład orzekający podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ustalony dochód na podstawie danych z 2008 r. nie uległ zmianie, albowiem strona nie uzyskała ani nie utraciła w okresie zasiłkowym 2009/2010 dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmianie uległa liczba osób w rodzinnie na którą dochód się przelicza. W związku z tym od 1 sierpnia 2010 r. miesięczny dochód na osobę w dwuosobowej rodzinie K. K. wyniósł 857,08 zł. przekraczając jednocześnie kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do świadczeń z funduszu alimentacyjnego 725 zł. Powołany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn.. akt I OSK 1842/07 dotyczy innej sytuacji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.