IV SA/Wr 236/18

Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, K. S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Prezesa Sądu [..] w [..] z dnia [..], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym w wysokości [..] zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie [..] zł, czyli ogółem [..] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. odrzucił skargę. Postanowieniem starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2018 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 11 lipca 2018 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat K. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2018 r. w pkt I sentencji odrzucił zażalenie wniesione osobiście przez stronę skarżącą na powyższe postanowienie Sądu z dnia 30 maja 2018 r. odrzucające skargę, a w pkt II sentencji umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z tym zażaleniem. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. k- 84 sporządziła zażalenie od powyższego postanowienia Sądu z dnia 3 sierpnia 2018 r. Zażalenie to zawiera wniosek o zasądzenie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w część k- 85. Zażalenie zawiera także wniosek o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 października 2018 r, sygn. akt I OZ 974/18 oddalił powyższe zażalenie. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał także, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, w postępowaniu zażaleniowym przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a, na podstawie wniosku i stosownego oświadczenia W treści tego postanowienia NSA odniósł się również do wniosku pełnomocnika z urzędu o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wskazując, że instytucja przywrócenia terminu nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu zażaleniowym oraz że zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 30 maja 2018 r. odrzucające skargę nie zostało wniesione w terminie, czego skarżący nie kwestionował wobec tego Sąd I instancji obowiązany był je odrzucić. NSA wskazał tym samym, że wniosek o przywrócenie terminu należało wnieść wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu I instancji z dnia 30 maja 2018 r. uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jedynie wówczas wniosek ten podlegałby merytorycznej ocenie. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega, zawarty w zażaleniu z dnia 13 sierpnia 2018 r. wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie wynagrodzenia w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 tego nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 3 sierpnia 2018 r. zostało sporządzone pismem pełnomocnika z urzędu z dnia 13 sierpnia 2018 r., złożonym w Sądzie w dniu 16 sierpnia 2018 r., a więc po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do rozpoczętego postępowania w kolejnej II instancji, obejmującej postępowanie zażaleniowe, przepisy tego nowego rozporządzenia. W myśl § 2 powyższego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W myśl zaś § 21 ust. 1 pkt 2 lit "d" opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w postępowaniu zażaleniowym - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [..] zł (wynagrodzenie: [..] zł + podatek VAT: [..] zł =[..]zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "d" i § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.