IV SA/Wr 237/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-08-14
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie dyscypliny służbowej przez funkcjonariusza Policji, polegające na niedopełnieniu obowiązków w zakresie dozorowania zatrzymanego, skutkujące jego ucieczką, może być podstawą do wymierzenia kary dyscyplinarnej, jeśli postępowanie dowodowe nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności, w tym wiedzy funkcjonariusza o zagrożeniu i braku odpowiednich zabezpieczeń?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów dyscyplinarnych, uznając, że postępowanie dowodowe było wadliwe. Organy nie wyjaśniły kluczowych okoliczności, takich jak rzeczywista wiedza funkcjonariuszki o zagrożeniu ze strony zatrzymanego oraz brak zabezpieczeń (kraty w oknie toalety), co mogło mieć wpływ na ocenę jej winy i wymierzonej kary. Brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej stanowiło istotne naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Policji, sierż. J. S., została obwiniona o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków przy dozorowaniu zatrzymanego M. R., co doprowadziło do jego ucieczki. Zarówno organ pierwszej instancji (Komendant Miejski Policji), jak i organ odwoławczy (Komendant Wojewódzki Policji) uznały ją za winną i wymierzyły karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Funkcjonariuszka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wymierzenie kary po upływie roku od popełnienia przewinienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. oraz poprzedzające ją orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji we W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku uchyla decyzję I i II instancji.
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. , powołując się na przepis art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez sierż. J. S. - pomocnika dyżurnego Zespołu Dyżurnych Sekcji Prewencji Komisariatu Policji W. – S. M. od orzeczenia Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. w sprawie uznania odwołującej się winną naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku za to, że: w dniu [...] r., pełniąc służbę pomocnika dyżurnego KP W. S. M. , naruszyła dyscyplinę służbową poprzez rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z dozorowania zatrzymanego M. R. lat [...] , doprowadzając w ten sposób do jego samouwolnienia i ucieczki z budynku jednostki, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) – utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że w/w orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji we W. uznał sierż. J. S. winną naruszenia dyscypliny służbowej opisanego w sentencji orzeczenia i wymierzył jej karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Obwiniona odwołała się od tego orzeczenia do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. W odwołaniu przedstawiła własny przebieg zdarzenia i wskazała jednocześnie na znaczną ilość wykonywanych w tym czasie zadań oraz wynikające z tego faktu zmęczenie i stres. Podniosła również, że nie miała wówczas wiedzy o tym, w jakim charakterze i do jakiego rodzaju sprawy zatrzymany został M. R. W jej ocenie dla ucieczki zatrzymanego nie bez znaczenia był brak kraty zabezpieczającej w oknie toalety. Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji i wymierzenie jej łagodniejszej kary dyscyplinarnej nagany.
Rozpatrując powyższe odwołanie organ drugiej instancji uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, że zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Zadaniem organu odwoławczego jest zbadanie, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności, czy nie naruszono ustawowych praw obwinionej oraz czy rozstrzygnięcie co do winy i wymierzonej kary znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.
Organ odwoławczy podał, że w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym ustalono następujący stan faktyczny. W dniu [...] r. o godz. 19.10 funkcjonariusze Sekcji Wywiadowczej i Interwencyjnej KMP we W. zatrzymali M. R. podejrzewanego o uszkodzenie mienia, co zostało odnotowane przez dyżurnego Komisariatu Policji W. S. M. - asp. szt. W. S. w Książce Kontroli Osób Zatrzymanych Nr [...] pod pozycją [...] . Asp. szt. W. S. pełnił w tym dniu służbę wraz z pomocnikiem sierż. J. S. Także w dniu [...] r. w godz. 8.00 - 20.00 służba dyżurna w KP W. S. M. pełniona była w tym samym składzie, tj. dyżurny asp. szt. W. S. , pomocnik dyżurnego sierż. J. S. Tego samego dnia w godz. 16.40 - 17.40 zatrzymany M. R. był konwojowany przez funkcjonariuszy Sekcji Kryminalnej wymienionego Komisariatu do Prokuratury Rejonowej W. S. M. , gdzie w toku czynności procesowych przeprowadzonych przez prokuratora przedstawiony mu został zarzut usiłowania zabójstwa. Po zakończeniu czynności procesowych podejrzany został ponownie osadzony w pomieszczeniu przejściowym nr 2 dla osób zatrzymanych, a informacja o tym została odnotowana w zarejestrowanej pod liczbą [...] książce służby konwojowej KP W. S. M. pod pozycją nr [...] . W międzyczasie około godz. 18.20, gdy M. R. oczekiwał na konwój do sądu w związku z zastosowaniem wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, w pobliżu pomieszczenia zatrzymanych przechodził asp. G. P. i usłyszał wołanie jednego z zatrzymanych, że musi skorzystać z toalety. Poinformował o tym dyżurnego, który na monitorze zauważył, że jest to osadzony w pomieszczeniu nr 2 M. R. podejrzany o usiłowanie zabójstwa. Wówczas wydał polecenie sierż. J. S. i sierż. P. D. doprowadzenia zatrzymanego do toalety z zachowaniem szczególnych środków ostrożności, gdyż jest to niebezpieczny przestępca. Do osadzenia oczekiwał też sprawca kradzieży sklepowej. W dalszej kolejności sierż. J. S. , wykonując polecenie dyżurnego wzięła klucze od pomieszczenia nr 2 i przekazała je st. sierż. P. D. , który sam otworzył drzwi do pomieszczenia, gdzie znajdował się zatrzymany M. R. i doprowadził go do toalety. W tym samym czasie sierż. J. S. osadzała w pomieszczeniu nr 1 mężczyznę, którego doprowadził asp. G. P. Gdy M. R. został doprowadzony do toalety, st. sierż. P. D. wszedł z nim do środka, prowadząc obserwacje zatrzymanego przez uchylone drzwi kabiny. W tym czasie sierż. J. S. pozostawała na korytarzu aby - jak wyjaśniła - ubezpieczać drogę powrotu tego mężczyzny do tzw. przejściówki, tracąc tym samym z pola widzenia zarówno zatrzymanego, jak i konwojującego policjanta. Przesłuchany w dniu [...] r. st. sierż. P. D. wyjaśnił, że podejrzany M. R. wychodząc z kabiny skierował się w kierunku umywalki, a następnie niespodziewanie obrócił się w jego stronę i kopnął go w okolice brzucha. W wyniku tego uderzenia st. sierż. P. D. upadł na podłogę i na chwilę został zamroczony, co zatrzymany wykorzystał i uciekł przez okno. Niezwłocznie o fakcie tym poinformował sierż. J. S. , a sam podjął pościg za uciekającym sprawcą w stronę ulicy B. , gdzie penetrował pobliski teren z wynikiem negatywnym. Od jednego z przechodniów dowiedział się, że najprawdopodobniej uciekinier pojechał tramwajem w stronę L. W międzyczasie sierż. J. S. niezwłocznie powiadomiła dyżurnego jednostki o ucieczce zatrzymanego i także sama wraz z innymi policjantami z KP W. S. M. udała się na penetrację pobliskiego terenu za uciekinierem, także z wynikiem negatywnym.
Zdaniem organu drugiej instancji, podnoszone przez obwinioną argumenty, że doprowadzając zatrzymanego do toalety dysponowała wiedzą o zatrzymanym jako sprawcy uszkodzenia mienia, a nie podejrzewanego o usiłowanie zabójstwa, nie zasługują na uwzględnienie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że dyżurny KP W. S. M. asp. szt. W. S. polecił jej zachowanie szczególnych środków ostrożności przy doprowadzaniu M. R. do toalety i właśnie z uwagi na charakter zarzucanego mu przestępstwa przydzielił obwinionej do pomocy st. sierż. P. D.
W ocenie organu odwoławczego sierż. J. S. zleconą jej czynność służbową wykonała w sposób nieprawidłowy, bez należytej staranności i zaangażowania. Obwiniona zapoznając się z informacjami o wcześniejszych ucieczkach osób zatrzymanych z terenu KP W. O. , znając okoliczności w jakich do nich doszło i wiedząc, że okno znajdujące się w toalecie KP W. S. M. nie jest zabezpieczone kratą, mogła i powinna zdaniem organu odwoławczego przypuszczać, że zatrzymany pod zarzutem popełnienia niebezpiecznego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu M. R. może podjąć próbę ucieczki. Pomimo tego, wbrew poleceniu asp. szt. W. S. i bez zachowania wymaganych w danych okolicznościach środków ostrożności przekazała klucze od pomieszczenia nr 2 st. sierż. P. D. . który pobrał z niego zatrzymanego M. R. i doprowadził do toalety, gdy w tym czasie sama przystąpiła do osadzania w pomieszczeniu nr 1 zatrzymanego doprowadzonego przez asp. G. P. i dopiero po wykonaniu tej czynności dołączyła do st. sierż. P. D. Obwiniona, pozostając na korytarzu przed toaletą sama pozbawiła się możliwości prowadzenia obserwacji zatrzymanego i utrzymywania kontaktu z drugim konwojentem, przez co nie mogła w sposób właściwy sprawować dozoru nad zatrzymanym M. R. , co – zdaniem organu - przyczyniło się również do samouwolnienia zatrzymanego.
Zdaniem organu odwoławczego powołanie się przez organ pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie dyscyplinarne przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej zarzucanego obwinionej czynu na art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji zamiast na art. 132 ust. 3 pkt 3 w/w ustawy nie oznacza działania wbrew obowiązującym przepisom lecz stanowi jedynie omyłkę pisarską.
Zdaniem organu odwoławczego wina sierż. J. S. w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości. Zeznania świadków, w szczególności asp. szt. W. S. i asp. G. P. , a w części wyjaśnienia samej obwinionej są spójne co do przebiegu i okoliczności popełnienia zarzucanego jej czynu i wskazują na zawinienie obwinionej. Organ wskazał, że każdy funkcjonariusz Policji powinien swoje obowiązki służbowe wykonywać zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz należytą starannością, zaangażowaniem i rzetelnością. Odwołująca się będąc funkcjonariuszem Policji z ponad 6-letnim stażem służby i posiadającym stosowne przeszkolenie zawodowe powinna pełnić służbę w taki sposób, aby nie naruszyć ciążących na niej obowiązków.
Biorąc powyższe pod uwagę wymierzona sierż. J. S. kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest zdaniem organu odwoławczego adekwatna do rodzaju i okoliczności zarzucanego jej naruszenia dyscypliny służbowej. Uwzględnia także dotychczasową niekaralność obwinionej oraz opinie przełożonych o jej służbie.
W skardze na powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. J. S. wniosła o jego uchylenie w całości, zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, a to: przepisu art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 4 pkt 2 i § 5 Instrukcji stanowiącej Załącznik Nr 2 do Rozkazu Nr 7/94 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994r. w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach oraz przepisu art. 135 ust. 4 ustawy o Policji przez wymierzenie kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;
2) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to:
- przepisu art. 135l ust. 1 zdanie drugie ustawy o Policji przez zaniechanie - pomimo istnienia takiej potrzeby do prawidłowego wydania orzeczenia - uzupełnienia materiału dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z konfrontacji zeznań świadka W. S. z zeznaniami P. D. i wyjaśnieniami skarżącej, co uzasadniał i nakazywał przepis art. 135p ust. 1 ustawy o Policji;
- przepisu art. 135g ust. 1 ustawy o Policji przez badanie i uwzględnianie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść obwinionego, przy jednoczesnym zaniechaniu badania i uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść;
- przepisu art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy o Policji "przez zaniechanie rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego".
W uzasadnieniu skargi podała, że postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. wszczęte zostało przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne, w którym postawiono jej zarzut, że w dniu [...] r. pełniąc służbę pomocnika dyżurnego KP W. – S. M. naruszyła dyscyplinę służbową przez rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z dozorowania zatrzymanego M. R. , doprowadzając w ten sposób do jego samouwolnienia i ucieczki z budynku jednostki, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika jednoznacznie, że zdarzenie miało miejsce w dniu [...] r. około godz. 18.20. Orzeczeniem nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. uznana została za winną popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej i wymierzona jej została kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Zaskarżonym orzeczeniem Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 135 ust. 4 ustawy o Policji kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a jak wynika z treści powołanego postanowienia, przewinienie miało miejsce w dniu [...] r., zaś karę dyscyplinarną wymierzono jej w dniu [...] r.
Wskazała, że zarzuca się jej rażące niedopełnienie obowiązków wynikających z dozorowania zatrzymanego M. R. przez zaniechanie stałej osobistej obserwacji zatrzymanego w pomieszczeniu WC.
Podniosła, że zgodnie z § 4 pkt 2 i § 5 Instrukcji stanowiącej Załącznik Nr 2 do Rozkazu Nr 7/94 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994r. w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach, bezpośredni nadzór nad zatrzymanymi lub doprowadzonymi w celu wytrzeźwienia w pomieszczeniach można powierzyć dyżurnym (pomocnikom dyżurnych) jednostek Policji w sytuacji, gdy zatrzymani lub doprowadzeni w celu wytrzeźwienia nie są niebezpieczni dla otoczenia a z posiadanych informacji lub ich zachowania nie wynika, że mają zamiar popełnić samobójstwo, dokonać samouszkodzenia ciała lub ucieczki, zaś policjanci wyznaczeni do sprawowania nadzoru nad zatrzymanymi lub doprowadzonymi w celu wytrzeźwienia powinni - w wyjątkiem dyżurnych (pomocników dyżurnych) - stale przebywać w pomieszczeniach. Mając powyższe na względzie, przy założeniu, że zatrzymany M. R. pozostawał pod zarzutem usiłowania zabójstwa, brak było zdaniem skarżącej podstaw prawnych do powierzenia bezpośredniego nadzoru nad nim dyżurnemu i pomocnikowi dyżurnego, a skoro taki nadzór został powierzony, można domniemywać, że zarówno dyżurny, jak i pomocnik dyżurnego nie zostali należycie poinformowani o zarzucie usiłowania zabójstwa postawionego w/w zatrzymanemu, a co za tym idzie, o możliwości zaistnienia próby jego ucieczki. Ponadto, jak wynika z treści § 5 tejże Instrukcji, pomocnik dyżurnego nie miał obowiązku stałego przebywania w pomieszczeniu, w którym znajdował się zatrzymany.
Zarzuciła, że zgodnie z zapisami w książce kontroli osób zatrzymanych Nr [...] , po przedstawieniu zatrzymanemu M. R. w Prokuraturze Rejonowej W. –S. M. zarzutu usiłowania zabójstwa i po jego powrocie o godz. 17.40 do jednostki odnotowano jedynie, że o godz. 18.20 przekazany on został do dyspozycji sądu, bez wskazania przesłanek do takiej decyzji. Podniosła, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, czy adnotacja ta istniała w chwili wydawania jej przez dyżurnego polecenia doprowadzenia zatrzymanego do WC, ona zaś zaprzecza, aby taka adnotacja istniała w tym czasie, co mogłoby uzasadniać zachowanie szczególnej ostrożności w postępowaniu z tym zatrzymanym.
W ocenie skarżącej kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy dyżurny wydając jej polecenie doprowadzenia zatrzymanego M. R. do WC udzielił informacji o przedstawionym temu zatrzymanemu zarzucie usiłowania zabójstwa oraz o konieczności zachowania w związku z tym szczególnych środków ostrożności. Podniosła, że z zeznań świadka W. S. wynika, że udzielił on takiego ostrzeżenia zarówno jej, jak i świadkowi P. D. , jednakże świadek P. D. zdecydowanie zaprzecza temu faktowi. Także i ona zaprzecza powyższemu faktowi. Zarzuciła, że pomimo istniejących w tym zakresie wątpliwości, wbrew art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, zaniechano wyjaśnienia powyższych sprzeczności poprzez konfrontację zeznań świadka W. S. , z wyjaśnieniami obwinionego P. D. oraz jej wyjaśnieniami.
Powyższe wątpliwości, wbrew przepisowi art. 135g ust. 2 ustawy o Policji rozstrzygnięte zostały na jej niekorzyść.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie.
Zdaniem tego organu niesłuszny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj., art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. W ocenie organu odwoławczego treść orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji we W. wskazuje jednoznacznie, w jakiej dacie zostało popełnione przewinienie dyscyplinarne. Przewinienia dyscyplinarne zostało popełnione w dniu [...] r. a ukaranie nastąpiło w dniu [...] r. Porównanie tych dat wskazuje, że ukaranie nie nastąpiło z naruszeniem podanego przez skarżącą przepisu ustawy o Policji.
Niesłuszny jest także zarzut naruszenia przepisu art. 132 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji albowiem skarżąca została ukarana za czyn będący niedopełnieniem obowiązków służbowych. Organ podniósł, że skarżąca wiąże naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z treścią § 4 pkt 2 i § 5 Instrukcji będącej załącznikiem do Rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994 r. Przepisy te nie regulują sposobu pełnienia służby przez policjantów. Są zatem obojętne dla oceny prawidłowości zachowania się policjantów.
Bezpodstawny jest zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. zarzut naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone wnikliwie i wyczerpująco, wobec czego nie zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Organ podniósł, że skarżąca nie wskazuje, dlaczego zachodziła potrzeba przeprowadzenia konfrontacji. Niesłusznie skarżąca zarzuca, że wbrew dyrektywie wynikającej z ustawy o Policji organ dyscyplinarny nie uwzględnił okoliczności na jej korzyść. W treści uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego zawarta jest treść wskazująca na takie uwzględnienie okoliczności na korzyść obwinionej
W ocenie organu skarżąca nie wskazuje także, na czym miało polegać zarzucane organowi dyscyplinarnemu zaniechanie rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.
Organ powołał się także na istotną w jego ocenie okoliczność, że obwiniona składając odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego wniosła o wymierzenie jej łagodniejszej kary, co oznacza, że nie kwestionowała faktu popełnienia przez nią czynu dyscyplinarnego i uważała, że adekwatną do jej przewinienia będzie kara nagany. Organ odwoławczy uznał jednak, że wymierzona obwinionej kara jest adekwatna do popełnionego czynu dyscyplinarnego, w następstwie którego zbiegł podejrzany o popełnienie zabójstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Za nietrafny uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 135 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (j.t. Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) przez wymierzenie skarżącej kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z treścią powyższego przepisu prawa kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Wprawdzie z treści postanowienia Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...] r. wynika, że przewinienie miało miejsce w dniu [...] r., choć rok [...] został następnie poprawiony na oryginale pismem ręcznym - a nie w trybie sprostowania - na rok [...] , to jednak powyższe uchybienie procesowe nie ma wpływu na wynik sprawy albowiem zarówno z treści orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez organ pierwszej instancji, jak i z niekwestionowanych przez skarżącą okoliczności sprawy wynika, że przewinienie dyscyplinarne zostało popełnione w dniu [...] r. Skoro zaś ukaranie nastąpiło w dniu [...] r., podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 135 ust. 4 ustawy o Policji uznać należy za niezasadny.
Za trafny jednak uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisu art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z § 4 pkt 2 i § 5 Instrukcji stanowiącej Załącznik Nr 2 do Rozkazu Nr 7/94 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994r. w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia oraz w sprawie pełnienia służby przez policjantów w tych pomieszczeniach. Zgodnie z § 4 pkt 2 w/w Instrukcji bezpośredni nadzór nad zatrzymanymi lub doprowadzonymi w celu wytrzeźwienia w pomieszczeniach można powierzyć dyżurnym (pomocnikom dyżurnych) jednostek Policji w sytuacji, gdy zatrzymani lub doprowadzeni w celu wytrzeźwienia nie są niebezpieczni dla otoczenia a z posiadanych informacji lub ich zachowania nie wynika, że mają zamiar popełnić samobójstwo, dokonać samouszkodzenia ciała lub ucieczki. Zgodnie zaś z treścią § 5 owej Instrukcji policjanci wyznaczeni do sprawowania nadzoru nad zatrzymanymi lub doprowadzonymi w celu wytrzeźwienia powinni - z wyjątkiem dyżurnych (pomocników dyżurnych) - stale przebywać w pomieszczeniach. Zasadnie w świetle powyższego podnosi skarżąca, że przy założeniu, że zatrzymany M. R. pozostawał pod zarzutem usiłowania zabójstwa, brak było podstaw prawnych do powierzenia bezpośredniego nadzoru nad nim dyżurnemu i pomocnikowi dyżurnego. Okoliczności powyższej organy rozpatrujące sprawę w ogóle nie rozważyły przed podjęciem zaskarżonych orzeczeń, a okoliczność ta w świetle przepisu art. 135g ust. 1 i art. 134h ust. 1 ustawy o Policji może mieć wpływ na wynik sprawy. Brak jej oceny w świetle wyżej powołanych przepisów prawa stanowi istotne uchybienie procesowe.
Z powyższym zarzutem wiąże się zasadnie podniesiony w skardze zarzut nienależytego wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, w szczególności posiadania przez skarżącą wiedzy o tym, że zatrzymanemu M. R. podejrzanemu o uszkodzenie mienia postawiono zarzut usiłowania zabójstwa, co mogłoby uzasadniać zachowanie wobec niego szczególnej ostrożności w związku z możliwością podjęcia przez niego próby ucieczki. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, że z naruszeniem art. 135l ust. 1 zdanie drugie ustawy o Policji oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił i nie ustalił powyższej istotnej w sprawie okoliczności. Wprawdzie zgodnie art. 135l ust. 1 zdanie pierwsze owej ustawy w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym, to jednak jak stanowi tenże przepis prawa w zdaniu drugim: "Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres." Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że okoliczność posiadania przez skarżącą wiedzy na temat tego, że zatrzymany M. R. może być niebezpieczny i może podjąć próbę ucieczki została w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym należycie wyjaśniona i ustalona, co jest w sprawie okolicznością istotną. Skarżąca przeczy, by posiadała wiedzę na ten temat oraz by została poinformowana przez dyżurnego policjanta - świadka W. S. o zachowaniu szczególnej ostrożności wobec zatrzymanego M. R. w związku z ciążącym na nim podejrzeniem popełnienia czynu polegającego na usiłowaniu zabójstwa. Organ odwoławczy, przywołując pozytywne ustalenia organu pierwszej instancji w tym względzie, powołał się na zeznania świadka W. S. pełniącego w dniu zdarzenia obowiązki dyżurnego. Tak też uczynił organ pierwszej instancji. Zarówno jednak organ pierwszej, jak i drugiej instancji w uzasadnieniach wydanych przez siebie orzeczeń nie wskazały przyczyn, dla których odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej jednolitym w tym zakresie wyjaśnieniom skarżącej i obwinionego P. D. Wprawdzie art. 135j ust. 2 ustawy o Policji, będący przepisem szczególnym w stosunku do przepisu art. 107 § 3 k.p.a. określa, jakie elementy winno zawierać orzeczenie dyscyplinarne stanowiąc m.in. w pkt 6), że orzeczenie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, to jednak z ogólnych zasad postępowania administracyjnego mających zastosowanie także do postępowania dyscyplinarnego prowadzonego na podstawie stosownych przepisów ustawy o Policji, wynika obowiązek informowania stron o ich sytuacji procesowej. W razie wydania orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym funkcję informacyjną spełnia uzasadnienie wydanego w tymże postępowaniu orzeczenia, z którego to uzasadnienia strona ma prawo dowiedzieć się z jakich przyczyn organ, ustalając istotne w sprawie okoliczności, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jej zeznaniom, czy wyjaśnieniom. Unormowanie zawarte w art. 135p ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego ale tylko dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Z ustanowionej zaś w art. 7 k.p.a. zasady praworządności wynika dla organu orzekającego obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co wiąże się z obowiązkiem rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wszystkich jej okoliczności. W tym kontekście, a także wobec brzmienia art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, organ winien rozpoznać sprawę w oparciu o wszechstronną ocenę wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego i badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Takiej oceny w uzasadnieniach wydanych w sprawie orzeczeń z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa zabrakło. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uznać należy za niewystarczający, a wydane w sprawie orzeczenia za przedwczesne.
Ustalając przebieg zdarzenia orzekające w sprawie organy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły, nie ustaliły i nie rozważyły w sposób należyty nie tylko wyżej wskazanych okoliczności ale także nie rozważył w kontekście stawianego skarżącej zarzutu rażącego niedopełnienia obowiązków wynikających z dozorowania zatrzymanego M. R. podnoszonej przez skarżącą okoliczności braku kraty zabezpieczającej w oknie toalety, którą to okoliczność skarżąca podniosła w odwołaniu, opisując szczegółowo nieprawidłowe zabezpieczenia Komisariatu, w którym miało miejsce zdarzenie i powołując się w tym względzie na notatkę sporządzoną w dniu [...] r. przez podinsp. P. Ś. W odwołaniu szczegółowo podała z jakich przyczyn nie weszła wraz z obwinionym P. D. za zatrzymanym M. R. do toalety podając m.in., że zabezpieczała w ten sposób drzwi, które nie są w żaden sposób zabezpieczone, pamiętając, że wcześniejsze ucieczki z KP O. zostały dokonane przez drzwi.
Nie będąc związanym zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 162, poz. 153 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd zauważa, że stanowiąca Załącznik Nr 1 do w/w powołanego Rozkazu Nr 7/94 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994r. Instrukcja w sprawie wyposażenia i zabezpieczenia technicznego pomieszczeń przeznaczonych dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia w § 8 stanowi, że wszystkie wyjścia z pomieszczeń powinny być zabezpieczone kratą stalową oraz drzwiami o silnej konstrukcji, a w § 9 pkt 2), że pokoje dla zatrzymanych (...) powinny m.in. posiadać zainstalowaną na zewnątrz kratę z prętów lub płaskowników, a wewnątrz otwór zabezpieczony siatką metalową. Wprawdzie konieczność zamontowania krat dotyczy okien pokoi dla osób zatrzymanych, a nie okien toalety, to jednak skoro pokój (pomieszczenie), w którym przebywał zatrzymany M. R. nie posiadało WC, pomieszczenie WC należy traktować jako integralną część pomieszczenia, w którym przebywał zatrzymany, zatem także i pomieszczenie WC winno mieć okno zabezpieczone kratą o jakiej mowa w w/w Załączniku Nr 1 do powołanego wyżej Rozkazu Nr 7/94 Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 1994r. Powyższe okoliczności skarżąca podnosiła w odwołaniu, kwestionując orzeczenie organu pierwszej instancji. Orzekając w sprawie organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśnił i nie rozważył powyższych okoliczności pod kątem ich wpływu na wynik sprawy. Ponadto organy obu instancji miały na uwadze brak kraty w oknie toalety ale wyprowadziły z powyższego faktu powinność określonego zachowania wyłącznie po stronie obwinionej. Tak jednostronna ocena powyższej okoliczności jest sprzeczna z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji.
Mając na względzie wyżej wskazane naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego, które to naruszenie uznać należy za istotne, Wojewódzki Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) a oraz pkt 1) c p.p.s.a orzekł jak w wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum organ orzekający wyjaśni sprawę w podanym wyżej zakresie, uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy, poczyni prawidłowe ustalenia, które następnie oceni i wyda w oparciu o stosowane przepisy prawa właściwe orzeczenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło