IV SA/Wr 245/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi V. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 22 lutego 2024 r. nr SKO /RŚ-424/22/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Lubina z dnia 28 grudnia 2023 r. nr DR.5012.25069-3133/23; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi V. D. obywatelki U. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 22 lutego 2024 r. nr SKO/RŚ-423/22/2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lubina (dalej: Prezydent, organ pierwszej instancji) z dnia 28 grudnia 2023 r. nr DR.5012.25069-3133/23 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem z 24 kwietnia 2023 r. skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem L. D. (ur. [...] r.) legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lubinie w dniu 30 marca 2023 r. i ważnym do dnia 31 marca 2026 r. (symbol przyczyny niepełnosprawności: 11-I, 07-S). Oboje małżonkowie przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy i otrzymali status cudzoziemca U. Prezydent decyzją z 28 grudnia 2023 r. wydaną na podstawie m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: u.ś.r.) oraz art. 26 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 538 ze zm.; dalej: u.p.o.U.) odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym mężem skarżącej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że skarżąca i jej mąż są obywatelami U. i posiadają status U. potwierdzony w rejestrze PESEL. Data wjazdu na terytorium RP to 30 sierpnia 2022 r. Wskazując na art. 17 ust. 1 u.ś.r. Prezydent stwierdził, że skarżąca należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalił, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i niepełnosprawność ta istnieje od 26 października 2022 r.(w 65 roku życia). Na podstawie wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w dniach 10 sierpnia i 15 listopada 2023 r., wywiadu ze skarżącą, zaświadczeń lekarskich i kart informacyjnych leczenia szpitalnego organ pierwszej instancji dokonał ustaleń w sprawie. Stwierdził, że skarżąca zamieszkuje z mężem, córką i jej rodziną w L. Druga z córek przybyła d Polski wcześniej, lecz nie utrzymuje kontaktów rodzinnych. Mąż skarżącej ma rozpoznane zakażenie HIV (13 lat temu, nie leczone), obecnie w stadium AIDS C3, przeszedł w Polsce zakażenie COVID-19, był wielokrotnie hospitalizowany (w październiku, listopadzie i grudniu 2022 r.), choruje na przewlekłąm.in. zaporową chorobę płuc z ostrym zakażeniem dolnych dróg oddechowych, przetrwałe migotanie przedsionków. Po zakażeniu CoVID-19 cierpi na duszność, bóle stawów i kręgosłupa, ogólne osłabienie i zmęczenie, niedowidzi i niedosłyszy. Porusza się na wózku inwalidzkim, w domu używa chodzika, jest osobą z reguły leżącą Wymaga pomocy w codziennych czynnościach, pełnej opieki w higienie osobistej, pomocy w przyjmowaniu i zakupie leków, myciu, kąpieli, przygotowaniu i podawaniu posiłków, wstawaniu z łóżka, ubieraniu i rozbieraniu. Względem skarżącej organ pierwszej instancji ustalił, że jest w wieku 60 lat i posiada około 20 letni staż pracy, z dniem 15 sierpnia 2022 r. została zwolniona ze stanowiska magazyniera stołówki szkolnej a porozumieniem stron, ponieważ ze względu wojnę musiała uciekać z kraju. Jest również zakażona HIV (rozpoznanie 9 lat temu, bez leczenia od 4 lat), była hospitalizowana w Polsce z powodu COVID-19 i po wyleczeniu m.in. zapalenia płuc wypisana została ze szpitala w stanie ogólnym dobrym. Z zaświadczenia lekarskiego (18 sierpnia 2023 r.) wynika, że jest zdolna do opieki nad mężem. Na podstawie zeznań skarżącej i córki skarżącej – L. K. – przebywającej w Polsce od marca 2022 r. Prezydent ustalił, że mąż skarżącej zachorował już w Polsce, po przejściu COVID-19 (w październiku 2022 r.), który osłabił jego serce i płuca. Wcześniej, przed przyjazdem do Polski, był zdrowy. Po wyjściu ze szpitala wymagał całkowitej opieki. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca i jej maż utrzymują się z [...] świadczenia emerytalnego męża skarżącej i zasiłku pielęgnacyjnego. Prowadzą odrębne od córki i jej rodziny gospodarstwo domowe. Skarżąca i jej córka dzielą się jednak obowiązkami domowymi. Odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Prezydent uzasadnił wystąpieniem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto stwierdził, że stan zdrowia męża skarżącej niewątpliwie uniemożliwia mu samodzielne funkcjonowanie. Pomoc skarżącej sprowadza się natomiast do wykonywania masażu oraz zwykłych czynności dnia codziennego. Córka pomaga przy sprzątaniu mieszkania i zajmuje się swoim czteroletnim synem diagnozowanym w kierunku autyzmu. Oceniając te okoliczności Prezydent uznał, że skarżąca nie musi całkowicie rezygnować z zatrudnienia, lecz powodem tej rezygnacji jest w istocie bariera językowa, aklimatyzacja w obcym kraju oraz oczekiwanie na powrót do U. W konsekwencji stwierdził brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad mężem. W wyniku rozpoznania odwołania zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu, powołując się na art. 2 ust. 1 u.p.o.U., stwierdziło legalność pobytu skarżącej i skutkiem tego - dopuszczalność rozpatrzenia jej wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o przepisy u.ś.r. Wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., ponieważ zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, tj. u.ś.r., w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ odwoławczy zakwestionował zastosowanie przez organ pierwszej instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sprawie ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13 stwierdzający niezgodność tego przepisu z Konstytucja RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Ponownie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy pod katem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Podobnie jak organ pierwszej instancji organ odwoławczy stwierdził brak związku przyczynowego pomiędzy wykonywanymi przez skarżąca czynnościami opiekuńczymi względem męża a koniecznością rezygnacji z zatrudnienia z tego powodu, co stanowi przesłankę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o art. 17 ust. 1 u.ś.r.. Uznał, że większość czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą polega raczej na udzielaniu pomocy i wsparcia mężowi, którego choroby mogą utrudniać, lecz nie uniemożliwiać samodzielnego funkcjonowania. Mąż skarżącej nie jest całkowicie zależny od otoczenia, nie wymaga całodobowej bądź nawet stałej w ciągu dnia obecności skarżącej (pomoc w ubieraniu, podaniu i przygotowanie posiłków, pomoc w zabiegach higienicznych, pomoc przy przyjmowaniu leków, czesanie), niektóre z tych czynności nie musza być wykonywane codziennie (zakupy, wizyty lekarskie, wykupienie recept). SKO nie uznało za udowodnione ustalenia podanego w wywiadzie środowiskowym, że mąż skarżącej jest leżący, a skarżąca myje go w łóżku, ponieważ okoliczność ta nie wynika z dokumentacji medycznej ani z "Oceny stanu psychofizycznego". Wskazało, że z dokumentów tych wynika natomiast, że mąż skarżącej porusza się w obrębie mieszkania samodzielnie, potrzebuje pomocy innych, gdy poczuje się gorzej, poza domem porusza się na wózku inwalidzkim, kontroluje potrzeby fizjologiczne i korzysta z wc, samodzielnie spożywa posiłki, w kontakcie słownym jest rzeczowy, zachowanie spokojne. SKO w konsekwencji uznało, że sprawowana przez skarżącą opieka nad niepełnosprawnym mężem nie wyklucza aktywności zawodowej, ponieważ nie jest podyktowana koniecznością podejmowania stałych i powtarzających się aktywności służących realizacji podstawowych czynności życiowych oraz nie wykracza poza zakres typowych domowych obowiązków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4) w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przez przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki, jakiej wymaga podopieczny – niepełnosprawny mąż, nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia oraz przez niezasadne uznanie, że nie ma związku pomiędzy rezygnacją przez nią zatrudnienia a sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem. Zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędna wykładnię, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) przez błędna ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, wbrew treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lubienie, ze niepełnosprawny mąż skarżącej pomimo stwierdzonej niezdolności do samodzielnej egzystencji nie wymaga stałej opieki swojej żony, która nie musi rezygnować z zatrudnienia. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także – o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi przedstawiła szczegółową argumentację na poparcie zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności Sąd ocenił dopuszczalność wnioskowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że skarżąca i jej mąż są obywatelami U. (miasto C.) i przybyli na terytorium Polski w dniu 30 sierpnia 2022 r. oraz posiadają status U. potwierdzony wpisem w rejestrze PESEL. Prawidłowo okoliczność tę ocenił organ pierwszej instancji stosując w sprawie art. 2 i art. 26 u.p.o.U. Zgodnie z art. 1 u.p.o.U. ustawa określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.o.U. jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 czerwca 2024 r. Termin końcowy legalności pobytu został obecnie wydłużony do 30 września 2025 r. W oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 1) u.p.o.U. obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". W dalszych jednostkach redakcyjnych art. 26 u.p.o.U. ustawodawca wprowadził szczególne zasady dotyczące ww. uprawnienia, np. dotyczące początkowej daty przyznania świadczenia (ust. 3). Mając na uwadze przytoczone przepisy, organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżącej zasadniczo służy prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca i jej mąż spełniają warunki z u.p.o.U. Kolejnym zagadnieniem mającym znaczenie w sprawie jest zmiana przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w zw. z wejściem w życie w dniu 1 stycznia 2024 r. ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429), które wykluczają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą dorosłą. W sprawie poddanej kontroli Sądu decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 28 grudnia 2023 r., tj. przed wejściem w życie ww. zmiany, natomiast decyzja odwoławcza – w dniu 22 lutego 2024 r., czyli pod rządami nowej regulacji. Słusznie jednak SKO powołało w zaskarżonej decyzji przepis przejściowy art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, zgodnie z którym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, tj. u.ś.r., w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącej – obywatelki U. - z dnia 24 kwietnia 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem podlega rozpoznaniu na podstawie 17 ust. 1 u.ś.r. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r. wobec treści art. 63 ust. 1 ustawy świadczeniu wspierającym - oraz w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 26 u.p.o.U. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 "u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu tego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne, przyznawane są z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie tylko z racji sprawowania opieki. Pod pojęciem opieki stałej oraz długoterminowej należy z kolei rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, a także gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 2243/23, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia. Nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Określenia te wskazują więc, że nie może to być opieka świadczona sporadycznie czy też przez osoby, które zważywszy na własne predyspozycje psychofizyczne nie są jej w stanie świadczyć i same wymagają pomocy. Innymi słowy aby uzyskać świadczenie wnioskujący musi sprawować i pozostawać w gotowości do sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną oraz mieć realną możliwość jej sprawowania w tak znacznym wymiarze, że z tego powodu rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zebrane w sprawie dowody i ich ocena wskazują - wbrew temu co przyjęło SKO - że zakres i charakter sprawowanej opieki nad mężem uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Mąż skarżącej, nad którym sprawuje opiekę legitymuje się orzeczeniem z 30 marca 2023 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lubinie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 26 października 2022 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lutego 2023 r., symbol przyczyny niepełnosprawności to 11-I (inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego) oraz 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia), wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z dokumentacji medycznej wynika, że mąż skarżącej od 13 lat jest zakażony HIV (stadium AIDS 3), a w okresie: - od 26 do 27 października 2022 r. przebywał na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (SOR) z powodu duszności wywołanych zakażeniem COVID-19, - od 31 października do 3 listopada 2022 r. przebywał na leczeniu szpitalnym (Oddział wewnętrzny z pododdziałem pulmonologicznym) z powodu niewydolności oddechowej, zapalenia płuc i przewlekłej zaporowej choroby płuc, - od 4 listopada do 17 listopada 2022 r. ponownie został przyjęty na ww. oddział szpitalny z powodu niewydolności oddechowej, zapalenia płuc, przewlekłej zaporowej choroby płuc i COVID-19, - od 17 listopada do 28 listopada 2022 r. został przekazany na leczenie szpitalne (oddział internistyczno-infekcyjny) z powodu m.in. zapalenia płuc, COVID-19, chorób wywołanych przez HIV; - w dniu 29 grudnia 2022 r. został przyjęty na leczenie szpitalne (Oddział chorób zakaźnych) w trybie ostrodyżurowym, z powodu pogorszenia stanu zdrowia w przebiegu zakażenia HIV, w rozpoznaniu - zakażenie HIV stadium AIDS C3, mimo leczenia w toku pacjent został wypisany w tym dniu na własne żądanie, został poinformowany o grożących konsekwencjach włącznie z utratą życia. Z wywiadu ze skarżącą (11 maja 2023 r.) wynika, że mąż potrzebuje pomocy w przygotowaniu posiłków, pomocy w przemieszczaniu się w mieszkaniu i poza nim, w porannej i wieczornej toalecie, kąpieli, ubieraniu się, dotarciu do lekarza, załatwianiu spraw urzędowych, robieniu zakupów, płaceniu rachunków, przygotowaniu i aplikacji leków. Z oceny stanu psychofizycznego (przeprowadzonej przez pracownika MOPS w dniu 9 sierpnia 2023 r.) wynika, ze maż skarżącej potrzebuje pomocy w poruszaniu się, gdy gorzej się czuje, porusza się poza domem na wózku inwalidzkim, samodzielnie przemieszcza się z łóżka na krzesło i z powrotem oraz samodzielnie zmienia pozycje w łóżku i siada, jest rzeczowy, wypowiada się poprawnie, ma spokojne zachowanie, nastrój euforyczny, trudności w skupieniu uwagi; mycie i kąpiel oraz rozbieranie/ubieranie i przyjmowanie leków wymaga pomocy innych osób, korzysta z WC, samodzielnie się odżywia, wymaga pomocy w wykonywaniu zakupów oraz innych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Niedowidzi i niedosłyszy. Z ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego (10 sierpnia 2023 r.) wynika, że mąż skarżącej jest osobą długotrwale chorą, choruje na HIV, a zakażenie COVUD-19 pogorszyło jego sytuację zdrowotną, ponieważ obecnie jest osobą leżącą, wymagającą pomocy osoby drugiej, Opiekę sprawuje skarżąca: pomoc w ubieraniu, podawanie i przygotowanie posiłków, pomoc w zabiegach higienicznych, mycie w łóżku, czesanie, pomoc w przyjmowaniu leków, wizytach lekarskich, wykupieniu leków. Ponadto skarżąca codzienne wykonuje masaże. Po przebytym zakażeniu COVID-19 ma trudności z oddychaniem, , po hospitalizacji (3 miesiące) ma trudności z poruszaniem się. W wywiadzie wskazano, że pozyskanie informacji było utrudnione z uwagi na barierę językową, ponieważ skarżąca i jej maż porozumiewają się w języku [...]. Córka skarżącej zeznała (przesłuchanie świadka z 18 października 2023 r.), że rodzice przyjechali do Polski 30 sierpnia 2022 r., wspólnie zajmują 3-pokojowe mieszkanie. Ojciec w 2011 r. zachorował na HIV, w październiku 2022 r. zachorował na COVID, który osłabił serce i płuca, gdy wyszedł ze szpitala wymagał całkowitej opieki, nie chodził, był pampersowany do czerwca 2023 r., schudł 15 kg i był w złym stanie psychicznym. W domu stan się stopniowo poprawił. Skarżąca sama rehabilituje męża, bo na rehabilitacje trzeba było długo czekać. Co 3 miesiące skarżąca i jej mąż musza jechać do Wrocławia po leki na HIV. Z dokumentacji zebranej przez organ pierwszej instancji wynika, że skarżąca nie pracuje. W U. pracowała do 15 sierpnia 2022 r. Ustalenia te przekonują, że mąż skarżącej jest całkowicie uzależniony od pomocy innej osoby. Po pierwsze, taka ocena wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, po drugie - z dokumentacji medycznej wskazującej na znaczne pogorszenie się zdrowia męża skarżącej wskutek przebytego zakażenia COVID-19, które nałożyło się na skrajanie niską odporność wywołaną zakażeniem HIV stanowiąc łącznie zagrożenie życia (wobec dodatkowych chorób wywołanych zakażeniem HIV i uaktywnionych zakażeniem COVID-19). Sad w składzie orzekającym nie ma wątpliwości, że wykonywane przez skarżącą czynności opiekuńcze uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia. Doświadczenie życiowe i dowody w sprawie – wbrew ocenie SKO – nie dają podstaw do uznania, że stan zdrowia i samodzielności jej męża jest stały i stabilny, pozwalający na rutynowe wykonywanie czynności. Przeciwnie, jest zmienny, pogarsza się w zależności od postępu choroby głównej, której przebieg zaostrzyło zakażenie COVID-19. Skarżąca nie podejmowała żadnego zatrudnienia ze względu na brak możliwości pogodzenia pracy z zapewnieniem mężowi niezbędnej opieki. Wbrew zatem ocenie organu odwoławczego, skarżąca jako osoba na co dzień zajmująca się opieką nad mężem, która to opieka ze względu na dysfunkcje organizmu niepełnosprawnego męża miała charakter stały i ciągły, w sposób oczywisty pozbawiona była realnej możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie sposób zatem uznać, że fakt niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia nie pozostaje w związku ze sprawowaną opieką nad mężem. Opieka ta obejmuje także dbanie o dobrostan psychiczny męża ze względu na choroby i jej skutki oraz wobec w sytuacji, której nie można pominąć w rozpatrywanej sprawie , tj. stanu uchodźctwa, niepewności losu wobec przebiegu wojny, czy bariery językowej. W konsekwencji, organy obu instancji w swoich rozważaniach dotyczących zakresu świadczonej przez skarżącą opieki skupiły się na tzw. czynnościach dnia codziennego, bezpodstawnie pomijając kwestie związane ze specyfiką choroby męża skarżącej wynikającymi z niej czasowymi ograniczeniami w funkcjonowaniu oraz pomijając specyfikę sytuacji rodziny uchodźczej. Przypomnieć należy, że przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest nie tylko rezygnacja z zatrudnienia, ale również brak jego podejmowania. Ocena zaś "niepodejmowania zatrudnienia" powinna być dokonywana w czasie występowania z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma więc znaczenia wcześniejszy brak aktywności zawodowej. Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gdańsku z 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21 i w Szczecinie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 130/22, CBOSA). Nie może być zatem przeszkodą w przyznaniu skarżącej świadczenia. Zaznaczyć należy, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wprowadza żadnych ram czasowych co do wykazania niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2023 r., I SA/Wa 2583/22, CBOSA). Skarżąca niewątpliwie pozostawała do dyspozycji męża przez cały dzień dbając o jego dobrostan, rehabilitując czy dbając o stan psychiczny oraz wykonując czynności związane z prowadzeniem domu, opiekując się nim i zapewniając mu tym samym wsparcie i poczucie bezpieczeństwa w chorobie, a więc w sytuacji gdy nie był on w stanie samodzielnie funkcjonować. Ocena całokształtu sprawy w odniesieniu do charakteru wykonywanych przez skarżącą czynności wskazuje zaś, że wyczerpują one znaczenie pojęcia opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Mąż skarżącej potrzebował stałej opieki i uczestniczenia skarżącej – jako osoby trzeciej - w codziennym funkcjonowaniu. Podkreślenia też wymaga, że skarżąca może być wspierana w opiece na d mężem przez córki (w tym tą, z którą mieszka) nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowana jest ocena prawna, którą Sąd w składzie orzekającym podziela, że art. 17 ust. 1 ani żaden inny przepis u.ś.r. nie uzależnił uzyskania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego od tego czy wnioskodawca wykaże, iż wyczerpał wszystkie inne okoliczności zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym. in. możliwości zatrudnienia opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych). W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci, które również taki obowiązek alimentacyjny mogą wypełniać, ale nie zwróciły się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA z: 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1594/23, z 29 maja 2024 r I OSK 1554/23, z maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1397/23, 9 maja 2024 r., sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r., sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 925/21, CBOSA). Reasumując, błędne jest stanowisko SKO, że brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad mężem a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Bezspornym jest, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Opieka sprawowana przez skarżącą nad mężem uniemożliwia Skarżącej podjęcie zatrudnienia. W tym stanie rzeczy konkluzje organu odwoławczego – co do braku zaistnienia związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym mężem ocenić należy jako błędne, co świadczy o naruszeniu ustanowionej w art. 77 k.p.a. W ocenie Sądu, z tych wszystkich względów organy wydając decyzje naruszyły art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie nie tylko mogło, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy. Doprowadziło bowiem do nieuzasadnionego wniosku o niespełnieniu przez skarżącą przesłanek warunkujących przyznanie żądanego świadczenia i naruszenie przez to art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. To zaś prowadzić musi do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też do uchylenia obarczonej wadami decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku oceną prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ uwzględni, że jakkolwiek z dniem 1 stycznia 2024 r. na mocy art. 43 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) uległy zmianie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczając obecnie możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz opiekuna osoby dorosłej - to jednak w niniejszej sprawie wniosek skarżącej winien być rozpoznany na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej nowelizacji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi bowiem na stanowisku, że art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym stanowiący, że: "w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe" - należy interpretować w ten sposób, że skoro opiekun spełniał przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dacie złożenia wniosku, a ten złożony został przed ww. datą, to należy przyjąć, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia owego wniosku, zatem "do dnia 31 grudnia 2023 r. Sąd za prawidłową uznał ocenę organu odwoławczego co do dopuszczalności zastosowania art. 17 ust.1b u.ś.r. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). O kosztach (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1938). Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.