IV SA/Wr 252/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. B. o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia. Pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. pełnomocnik I. B. (dalej: skarżąca), złożył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa D. przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych D. Ośrodka Polityki Społecznej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) o uznaniu za nienależnie pobrane świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wniósł o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnieść należy, że wstrzymaniu wykonania podlegają tylko takie akty, które nadają się do wykonania. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt II FSK 136/09) przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 2059/09; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OZ 740/09; z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 962/05). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. Stanowi ono jedynie formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a zatem jest to rozstrzygniecie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od którego odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Nie powoduje ono powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy zaskarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych. Wyjaśnić również wypada, że przywołane unormowanie art. 61 § 3 zd. trzecie p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. ma zatem znaczenie pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. W ocenie Sądu ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, której tożsamość wyznaczają elementy determinujące tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej nie umożliwia wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ odwoławczy, a postępowanie przed tym organem zakończone zostało rozstrzygnięciem o charakterze procesowym - odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.