IV SA/Wr 269/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-10-03

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Daria Gawlak-Nowakowska, Annetta Makowska-Hrycyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie dokonała wyboru jednego ze świadczeń i nie zawiesiła prawa do renty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ w przypadku zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest dokonanie wyboru przez osobę uprawnioną oraz zawieszenie prawa do pobierania renty. Ponieważ skarżący nie spełnił tych warunków, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była zasadna.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną, która posiadała orzeczenie o niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz fakt, że skarżący pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo uznania niezgodności tego przepisu z Konstytucją w zakresie ograniczenia wiekowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zbiegu prawa do renty i świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr SKO 4103/153/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Stare Bogaczowice z dnia 20 lutego 2024 r. odmawiającą W. S. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynikało z akt sprawy Skarżący w dniu 29 grudnia 2023 r. wystąpił o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną. Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił żądaniu Skarżącego. W uzasadnieniu powołał się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej: u.ś.r.), stwierdzając, że niepełnosprawność małżonki Strony powstała po upływie okresów wskazanych w przepisie. Nadto organ dostrzegł, że Skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu nie znalazło podstaw do uchylenia orzeczenia organu I instancji, nie podzielając przy tym zasadności argumentacji wspartej na art. 17 ust. 1b u.ś.r. W tym zakresie wskazało na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13 uznające za niezgodne z Konstytucją zapisy ww. normy w zakresie wprowadzającym ograniczenie wiekowe. Pomimo tych błędów w sprawie nie istniały podstawy do przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na przesłankę negatywną wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Uzasadniając ten pogląd organ przywołał zapisy art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, dalej u.ś.w.) i wskazał, że podstawą orzekania w tej sprawie są przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Dalej wskazał na art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na możliwość dokonania wyboru świadczenia korzystniejszego w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i rentowego. Przy czym organ wykluczył dopuszczalność ustalenia świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnice pomiędzy świadczeniem pobieranym z ZUS a kwotą należnego świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego za właściwe uznał rozwiązanie, mające uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, polegające na umożliwieniu osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego z przysługujących jej świadczeń. Wskazując na cele świadczenia pielęgnacyjnego organ wywodził brak podstaw aby przypadek zbiegu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy był traktowany inaczej niż w przypadku zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego z prawem do emerytury. Zatem w takim przypadku Skarżący winien dokonać wyboru świadczenia. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że Skarżący wnioskował o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od grudnia 2023 r. do 31 marca 2024 r., tj. do końca okresu na jaki zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności żony Skarżącego. Wobec tego w opinii organu obecnie, w dacie orzekania, brak możliwości zawieszenia prawa do renty, gdyż czas na jaki Strona wnioskowała o świadczenie pielęgnacyjne już upłynął. W skardze Strona zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania w sposób stronniczy, niezebranie całego materiału dowodowego, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji. Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu, w konsekwencji przyjęcie, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia Stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt K 2/17. W wyroku tym Trybunał uznał ww. przepis w zakresie w jaki, stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzucała również naruszenie ww. przepisu prawa materialnego poprzez stwierdzenie, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje z uwagi na pobieranie świadczenia rentowego z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wnioskował o uchylenie decyzji obu instancji względnie uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał na brak przepisów regulujących sytuację kolizji świadczeń rentowego i pielęgnacyjnego. Wbrew poglądom organów nie istnieje także jednolite orzecznictwo wskazujące na sposób rozwiązania tego problemu, takie orzecznictwo odnosi się do świadczeń emerytalnych. Przywołując tezę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. Skarżący wywodził, że norma art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, że zawarte tam wyłączenie nie obejmuje osób pobierających prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Odwołując się do mocy powszechnie obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego Skarżący wskazał, że skutkiem prawnym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją spornego przepisu jest utrata jego mocy obowiązującej w podanym zakresie. Wobec braku innych rozwiązań legislacyjnych w tym względzie osoby posiadające prawo do renty z tytuły częściowej niezdolności do pracy mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo odroczenia utraty mocy obowiązującej spornego przepisu ustawodawca nie podjął żadnych działań legislacyjnych. Dalej Skarżący wskazał, że sytuacja faktycznego uprzywilejowania pewnych grup podmiotów nie jest niczym nowym na gruncie świadczenia pielęgnacyjnego, które odrywa się od sytuacji dochodowej uprawnionego. Na poparcie swych racji Skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Rozpoznając sprawę w tak nakreślonych granicach Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi. Istota sporu sprawdza się do zasadności odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną. Przy czym ostatecznie wskazaną w zaskarżonej decyzji przyczyną odmowy ustalenia Stronie wnioskowanego prawa jest istnienie kolizji pomiędzy pobieranym przez Skarżącego świadczeniem z tytułu częściowej niezdolności do pracy i wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym. Dokonując wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. organ stwierdził, że w przypadku zbiegu wskazanych uprawnień (w tym także do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy) warunkiem ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uprzednie zawieszenie prawa do pobierania świadczenia rentowego. W opinii organu istotne znaczenie dla sprawy ma fakt, że Skarżący we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego domagał się jego ustalenia na okres wskazany w orzeczeniu o niepełnosprawności jego małżonki, tj. do dnia 31 marca 2024 r. W dacie zaś wydania zaskarżonej decyzji okres ten upłynął, co uniemożliwiało wybór jednego ze świadczeń. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę przyjęta przez organ wykładnia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest prawidłowa. Dla porządku zasadne jest przywołanie brzmienia art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a u.ś.r., zgodnie z jego treścią świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Słusznie obie strony sporu wskazują na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I); Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II). W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że niedopuszczalne jest różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prowadzi to bowiem do wyłączenia opiekunów - rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku uczestnika postępowania. Trybunał stwierdził, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia. Jak wynika z treści wyroku za sprzeczne z Konstytucją RP Trybunał uznał wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu niezdolności częściowej do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń. Słusznie w tych okolicznościach organ sięga do prokonstytucyjnej wykładni spornego w sprawie przepisu, takiej, która będzie realizowała zasadę równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i zasadę sprawiedliwości społecznej zapisaną w art. 2 Konstytucji RP. Należy przy tym pamiętać, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane jednolicie, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Lektura zapisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz analiza systemowa tych świadczeń dowodzi istnienia zasady wypłaty jednego świadczenia w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Jego wybór należy do osoby uprawnionej. Wynika to z zapisu art. 27 ust. 5 u.ś.r. stanowiącego, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych i na gruncie ubezpieczenia społecznego rolników. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Zgodnie zaś z art. 33 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie - wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4 (ust. 1), natomiast w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 4 (ust. 2). Przepisy powołanych ustaw regulują więc zbieg świadczeń przyznawanych na ich podstawie, ewentualnie na podstawie wyraźnie wskazanych przepisów w odniesieniu do innych świadczeń. Jedynym przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest sporny w sprawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Z tych względów oraz z uwagi na ustawowy cel świadczenia pielęgnacyjnego sprowadzający się do zrekompensowania opiekunowi braku dochodów z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przy zastosowaniu wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., sprawiedliwe i uzasadnione wartościami konstytucyjnymi, jest uznanie prawa do wyboru świadczenia także w sytuacji gdy osoba spełniająca warunki do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Tym samym pogląd organu na wykładnię spornego zapisu jest prawidłowy, w konsekwencji Sąd nie podziela zarzutów skargi odwołujących się do skutków powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Co więcej zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, którą Sąd w tym składzie w pełni podziela, warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty w niższej wysokości, w tym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (lub innego świadczenia emerytalno-rentowego), jest dokonanie wyboru przez uprawnionego świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty, czy emerytury (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020, sygn. I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20 oraz z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i I OSK 2006/20; z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2010/20, a także z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2631/20, z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1166/23 wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Sądowi znane są także inne orzeczenia, wypowiadające pogląd zgodny z przedstawianym w skardze, jednakże nie podziela ich zasadności. Przyjęta przez organ w zaskarżonej decyzji i aprobowana przez Sąd wykładnia spornych w sprawie zapisów uwzględnia zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równości, dokonywana jest również w duchu powołanego orzeczenia Trybunalskiego, którego intencją było otwarcie drogi do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne osobom, które posiadały świadczenia rentowe w niższej wysokości i umożliwienie dokonania wyboru świadczenia korzystniejszego. Z zasady zrównania uprawnień nie może być wywodzona wykładnia przeciwna, a taka byłaby konsekwencja przyjęcia poglądu Skarżącego. Zatem w sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne ma prawo dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę miedzy innymi w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Przy czym prawo wyboru wiąże się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Choć renta jest prawem niezbywalnym, to jednak uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla rencisty, wynikająca z ww. przepisu musi być przy tym interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do renty, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to przyjąć należy, że w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1166/23 dostępny w CBOSA). Zasadnie w realiach rozpoznanej sprawy organ przywołuje zapisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Na mocy tej ustawy w sposób istotny zmieniono zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. W świetle nowych regulacji przysługują one wskazanym w ustawie podmiotom, w tym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zmiana został wprowadzona od dnia 1 stycznia 2024 r. Jednocześnie na mocy art. 63 u.ś.w. ustawodawca zawarł regulacje przejściowe wskazując w ust. 1, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis odwołuje się do powstania prawa do świadczenia, to zaś ma się zrealizować do dnia 31 grudnia 2023 r. Jeśli tak się nie stanie konieczne jest stosowanie nowych przepisów. W realiach rozpoznawanej sprawy w dacie składania wniosku nie istniało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego po stronie Skarżącego, a wykluczał je fakt istnienia przesłanki negatywnej wskazanej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Prawo to powstałoby w dacie zawieszenia prawa do świadczenia rentowego wypłacanego z ZUS, co do dnia 31 grudnia 2023 r. nie wystąpiło i wystąpić w tej sprawie nie mogło zważywszy na fakt, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu 29 grudnia 2023 r. Tym samym rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w realiach rozpoznanej sprawy wnioskowane świadczenie nie może być Skarżącemu przyznane i choć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zabrakło rozważań na temat przywołanych przez Sąd regulacji przejściowych, to samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sporne zaś między stronami były zasadniczo kwestie dotyczące wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Podzielając wykładnię tego przepisu dokonaną przez organ w treści zaskarżonej decyzji niemożliwym się stało uznanie prawa do wnioskowanego świadczenia, gdyż nie powstało ono do dnia 31 grudnia 2024 r. Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sąd skargę oddalił, co ma umocowanie w art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło