IV SA/Wr 273/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-12

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Ewa Kamieniecka, Mirosława Rozbicka – Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeśli od jej doręczenia upłynęło 5 lat, a wznowienie postępowania nastąpiło z powodu ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale odstąpił od jej uchylenia z powodu upływu 5-letniego terminu określonego w art. 146 § 1 KPA. Ujawnienie się faktu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w momencie rejestracji jako bezrobotny, mimo zgłoszenia zaprzestania jej prowadzenia, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Jednakże, upływ terminu uniemożliwił uchylenie decyzji, co skutkowało stwierdzeniem naruszenia prawa i odstąpieniem od uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. kwestionował decyzję Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzje Prezydenta Miasta W. stwierdzające wydanie z naruszeniem prawa decyzji o uznaniu go za osobę bezrobotną, odmowie przyznania zasiłku oraz utracie statusu osoby bezrobotnej. Wznowienie postępowania nastąpiło po ujawnieniu, że skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej w okresie, gdy rejestrował się jako bezrobotny, mimo że zgłosił zaprzestanie jej prowadzenia. Skarżący argumentował, że zaprzestał działalności w 1998 r. i nie prowadził jej faktycznie, a informacja z CEIDG była nieaktualna. Organy administracji uznały, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej wykluczało status bezrobotnego, ale odstąpiły od uchylenia decyzji z powodu upływu 5 lat od ich wydania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną, odmowie przyznania prawa do zasiłku i utracie statusu osoby bezrobotnej i odstąpienia od uchylenia decyzji oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi wniesionej przez Z. M. ( zwanego dalej: stroną , skarżącym ) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] nr nr [...] wydana z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 146 § 1, art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr nr [...] w którą po wznowieniu postępowania, objętego postanowieniem z dnia [...] stwierdzono, że: 1) decyzja ostateczna Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] orzekająca o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 25.08.2011 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku została wydana z naruszeniem prawa; 2) decyzja ostateczna Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] orzekająca o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 01.09.2011 r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) została wydana z naruszeniem prawa; 3) odstępuje się od uchylenia decyzji wymienionych w punkcie 1 i 2 z powodu okoliczności wymienionych w art. 146 § 1 Kpa, tj. od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. W odwołaniu decyzji pierwszo-instancyjnej strona podniosła , że w dniu 12 czerwca 2012 r., po dostarczeniu do urzędu pracy świadectw pracy i okazaniu dowodu osobistego, wypełniła kwestionariusz osobowy nie zaznaczając tylko odpowiedzi odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołujący wywodził, że rejestracji jako osoba bezrobotna dokonał dwukrotnie, tj. 9 września 2010 r. oraz 25 sierpnia 2011 r. i nie pamiętał, jakie wówczas składał oświadczenia, nadto podał, że w czasie prowadzenia działalności kilkakrotnie ją zawieszał, by ponownie ją odwiesić. Dalej podał, że osoba, która go rejestrowała jako bezrobotnego wykonała telefon do Izby Skarbowej w celu potwierdzenia prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Po zakończonej rozmowie telefonicznej zwróciła się do niego i powiedziała, że "... Może Pan podpisać Oświadczenie, nie prowadzi Pan działalności gospodarczej..." i tak też uczynił podpisując oświadczenie bez odznaczenia odpowiedzi "Tak" lub "Nie". Ponadto odwołujący podniósł , że z pozyskanej w dniu 19 stycznia 2017 r. informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że z dniem 31 grudnia 1998 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, dlatego wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonej decyzji uważa za bezzasadne. W motywach decyzji ostatecznej Wojewoda poczynił następujące ustalenia faktyczne : - w dniu 25 sierpnia 2011r. strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. (dalej: PUP) celem dokonania rejestracji i wypełniając w dniu rejestracji oświadczenie bezrobotnego, na pytanie dziesiąte dotyczące złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, odpowiedziała przecząco (NIE), - w dniu 31 sierpnia 2011 r. strona otrzymała pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku, w której zawarta była informacja m.in. o tym, że utrata statusu bezrobotnego następuje, gdy osoba bezrobotna podjęła działalność gospodarczą lub podjęła zawieszoną działalność gospodarczą. Odbiór pouczenia skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem, - decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...], nr [...] strona została uznana za osobę bezrobotną z dniem 25 sierpnia 2011 r. bez prawa do zasiłku, - decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] strona została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2011 r. w związku z podjęciem przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), - w dniu 15 września 2016 r. PUP we W. pozyskał dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że strona posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 5 listopada 2015 r. ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1992 r. W związku z powyższym , organ I instancji postanowieniem z dnia 28 listopada 2016 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 25 sierpnia 2011 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] oraz w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2011 r. z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 151 § 1 k.p.a. , zgodnie z którym organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast w myśl art. 151 § 2 Kpa w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organ II instancji zgodził się z organem I instancji ,że po uzyskaniu w dniu 15.09.2016 r. informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej o tym ,że strona posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej od 01.01.1992 r. do 05.11.2015 r. istniała podstawa do wydania postanowienia z dnia [...] wznowieniu z urzędu postępowania w sprawach zakończonych ostateczną decyzją z dnia [...] i z dnia [...], gdyż niewątpliwie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. . Nieznaną bowiem istotną dla sprawy okolicznością faktyczną, istniejącą w dniu wydania wymienionych wyżej decyzji, był fakt, że skarżący od dnia 01.01.1992 r. do 05.11.2015 r. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Zaistniała zatem przesłanka, po wznowieniu postępowania, do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. czy w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p. a. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda D. zastosował przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem, czyli przepisy obowiązujące w dniu składania przez skarżącego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX 745255). W tym zakresie organ II instancji odwołał się do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , wedle którego bezrobotnym jest m.in. osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że z treści cytowanego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej wyżej ustawy wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to, czy działalność ta jest lub była prowadzona, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie statusu bezrobotnego chyba, że osoba zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. W związku z tym ,że strona w okresie od 01.01.1992 r. do 05.11.2015 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej , a informację o tym wypisie organ uzyskał już po wydaniu weryfikowanych decyzji , to stwierdzić należy, że strona w dniu 25 .08.2011 r. nie spełniała warunku, określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f wskazanej wyżej ustawy , wymaganego do posiadania statusu bezrobotnego. Organ II instancji przytoczył przepis art. 146 § 1 k.p.a. stanowiący o tym , że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145 a i art. 145 b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten nakazuje więc organowi badanie w pierwszej kolejności, czy z uwagi na upływ terminu w nim określonego w ogóle jest możliwe zastosowanie rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Innymi słowy upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. wyklucza uchylenie lub odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w rozumieniu art. 151 § 1 k.p.a. Wobec tego organ I instancji prawidłowo przyjął upływ 5 lat od dnia doręczenia decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...]. Wskazany termin pięcioletni ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Z kolei odnosząc się do argumentów odwołującego się Wojewoda stwierdził, że strona została prawidłowo pouczona o okolicznościach istotnych do przyznania statusu bezrobotnego, w tym także o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują posiadanie statusu bezrobotnego i pobieranie świadczeń z tym związanych. Powołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, odwołuje się jedynie do samego faktu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i nie obliguje organu do weryfikacji jego poprawności. W przypadku powoływania się przez odwołującego się na nieprawidłowości w zakresie istniejącego wpisu organy zatrudnienia nie są właściwe do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego ewentualnej korekty tego wpisu. Zgodnie z przepisami regulującymi prowadzenie działalności gospodarczej, to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek aktualizacji danych zawartych we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Bez znaczenia jest fakt zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej z dniem 31.12.1998 r. Z załączonych do odwołania dokumentów jednoznacznie wynika, że strona rejestrując się w urzędzie pracy w dniu 09.09.2010 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia wykonywania tej działalności. Według Wojewody , skoro odwołujący się nie występował do organu ewidencyjnego o wykreślenie wpisu z ewidencji, to przy dochowaniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, powinien był mieć wiedzę, że w dniu rejestracji jako bezrobotny, nadal miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący zarzucił ,że organy w decyzjach (w stosunku do trzech wydanych pierwotnych decyzji) "przeciwstawiają jeden i ten sam szablon, gubiąc się w zaistniałych faktach : czas rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej 1992-01-01, oraz datę wykreślenia wpisu z rejestru 2015-11-06. Datę zaprzestania wykonywania działalności 1988-12-31 tylko nadmieniają, nie istotną w temacie. Datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej 1992- 01-01, próbują zmienić w końcu wydane swe pierwotne postanowienia nie podają innej przyczyny". Skarżący podniósł ,że " nie podejmował żadnej zarobkowej pracy, zwłaszcza poprzez własną firmę a więc nie prowadził działalności gospodarczej. Aktywa jak i pasywa dla Zakładu Projektowo- Wdrożeniowego [...] dla tych okresów nie istnieją, nie ma żadnego ruchu w dokumentach (...). Firma z datą 1998-12-31 zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej." W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniająca je argumentacją. Dodatkowo podniósł, że od dnia 1 lutego 2011 r. samo posiadanie wpisu uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej. Bez znaczenia jest fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę, brak odprowadzanych składek do ZUS oraz podatków do Urzędu Skarbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm. ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ) zwanej dalej p.p.s.a. . Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego . Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należało mieć przede wszystkim na uwadze fakt , że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu. Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym ,że powyższa instytucja stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. , to wadliwość postępowania administracyjnego , musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Wskazać również należy ,że postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym , jakim jest wznowienie postępowania , przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym stosownie do art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, powyższa ustawa została zmieniona, ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Wypada w tym miejscu przytoczyć treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, w brzmieniu wówczas obowiązującym , wedle którego bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-k. Z art.2. ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lutego 2011 r. przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej wyżej ustawy , bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. .Oznacza to ,że od dnia 1 lutego 2011 r. przesłanki warunkujące uzyskanie statusu bezrobotnego legły dalszemu zaostrzeniu, albowiem bezrobotnym może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej. Przywołany przepis w brzmieniu przytoczonym wyżej obowiązywał w dacie orzekania o statusie skarżącego jako bezrobotnego . Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy , że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to ,że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym , że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał. Spajając tę część rozważań stwierdzić należy ,że w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącego według przepisów obowiązujących w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej . Z materiału aktowego sprawy wynika, że rejestracja skarżącego w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 25 sierpnia 2011 r. , co zostało potwierdzone decyzją z dnia 31 sierpnia 2011 r. o uznaniu z tym dniem skarżącego jako osoby bezrobotnej . W momencie rejestracji skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy rejestracji w urzędzie pracy złożył - będąc pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie złożył wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (oświadczenia strony z dnia 25 sierpnia 2011 r.). Nadto, w dniu 31 sierpnia 2011r. skarżący otrzymał do wiadomości i własnoręcznie podpisał "Pouczenie dla bezrobotnego bez prawa do zasiłku", w którym oświadczył, że został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym m.in. dotyczących osoby, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o zaprzestanie (nieprowadzenie) działalności gospodarczej ( pkt 10 oświadczenia rejestrowanego ). Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia , obowiązująca w dacie rejestracji skarżącego w kontekście wpisu ewidencji do działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany nie z faktem rzeczywistego wykonywania działalności gospodarczej, bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest prowadzona . Bezrobotnym bowiem może być osoba, która: nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej . Jak wynika z wypisu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpis skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej został dokonany z dniem 1 stycznia 1992r. , natomiast z dniem 31 grudnia 1998r. zgłoszono zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej ,zaś w dniu 6 listopada 2015r. dokonano wykreślenia wpisu z rejestru . Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały ,że w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 6 listopada 2015 r. skarżący posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej ze wskazaną datą rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1992 r. Przywołać w tym miejscu należy przepis art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.) , w którym ustawodawca sformułował zasadę domniemania prawdziwości danych , wedle której dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w grudniu 1998r. , nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącego faktu wyrejestrowania przez niego działalności gospodarczej już w 1998 r. byłoby złożenie do CEIDG wniosku o wykreślenie istniejącego wpisu. Zważywszy, że przepis art. 30 ust.1 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprost nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia wniosku o jego wykreślenie z CEIDG w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej . Wymaga w tym miejscu podkreślenia ,że podmiot decydujący się na rozpoczęcie wykonywania działalności gospodarczej powinien cechować się znajomością przepisów regulujących zasady i wymogi prowadzenie tej działalności , w tym również wymogi i formę zakończenia tej działalności . W każdym bądź razie przedsiębiorca nie może przerzucać na organy odpowiedzialności i obowiązków związanych ze znajomością przepisów w tym zakresie . Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia ewentualnego błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącym i wyklucza możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy urzędu pracy. Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro, zatem skarżący dokonał w dniu w dniu 6 listopada 2015r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdził jej prowadzenie w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 6 listopada 2015 r. Oceny tej nie zmienia fakt ,że w 1998r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej . Istotne znaczenie ma fakt braku zadbania przez skarżącego o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej przed dniem rejestracji w urzędzie pracy . W rezultacie na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącego należało uznać, że skarżący w dniu 25 sierpnia 2011 r . nie spełniał przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG . W związku z tym w ujawnionych okolicznościach sprawy organ zobowiązany był do wznowienia postępowania w wymienionych na wstępie sprawach , a organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG. W świetle przedstawionych wyżej zmian regulacji prawnej oraz wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawiona znaczenia prawnego jest podnoszona przez skarżącego okoliczności zaprzestania (nieprowadzenia) przezeń działalności gospodarczej, jak i ewentualny zarzut, że wpis winien był zostać usunięty z urzędu. Przede wszystkim w stanie prawnym obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego w urzędzie pracy fakt zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie był równoznaczny z dokonaniem wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej . Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywanie działalności gospodarczej. A zatem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego tj. w dniu 25 sierpnia 2011r. wykluczał możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Dokonanie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 6 listopada 2015r. sprawia, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz wszystkich pochodnych od niej spraw wymienionych w pkt 1-2 decyzji pierwszo-instancyjnej Konkludując powyższe stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy , skutecznie nie podważony przez skarżącego , dawał podstawy do wznowienia postępowania, a następnie - z uwagi na upływ 5 - letniego okresu wskazanego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. - do stwierdzenia wydania wymienionych na wstępie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania negatywnej przesłanki z powodu której nie uchylono tych decyzji. Z tych względów skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło