IV SA/Wr 274/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym -w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]) podjętym po zapoznaniu się z odwołaniem J. W. (dalej: skarżący) od wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Zastępcy Kierownika Zespołu ds. [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lutego 2019 r. ([...]), odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, środków czystości i higieny osobistej, bielizny, leków oraz przyznania kwoty pieniężnej w wysokości 800 zł przeznaczonej na wynajem lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 134, w związku z art. 129 § 2 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że Prezydent W. (zastępowany w ramach upoważnienia administracyjnego), opisaną na wstępie decyzją, doręczoną w dniu 4 marca 2019 r., odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego na ww. potrzeby. Następnie skarżący, podaniem zatytułowanym "Odwołanie - Skarga od decyzji nr [...] wydanej w dniu [...].02.2019 roku, odmawiającej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego lub okresowego i potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej", sformułowanym na podstawie "art. 127-129 k.p.a.", zaskarżył ww. decyzję (wprost wskazując, że "wnosi odwołanie"). Podanie to zostało złożone w WSA we Wrocławiu w dniu 3 kwietnia 2019 r. Zastępca Kierownika Sekretariatu IV Wydziału WSA we Wrocławiu, pismem z dnia 5 kwietnia 2019 r. (IV DK/Wr 22/19; 8 kwietnia 2019 r. - data wpływu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.), przesłała Prezydentowi W. "skargę" J. W. "jako niewłaściwie wniesioną bezpośrednio do tutejszego Sądu zamiast do organu administracyjnego". Kierownik Zespołu ds. [...] w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W., pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r. (nr [...]), przesłała Kolegium - w trybie art. 133 kpa - ww. podanie skarżącego wraz z aktami sprawy, zakwalifikowawszy je uprzednio jako odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. (nr [...]). Pismo to zostało przesłane skarżącemu do wiadomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po zapoznaniu z treścią podania skarżącego, z której wynika, że stanowi ono odwołanie od ww. decyzji - zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 kpa). Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 kpa). W przypadku wniesienia odwołania po upływie tego terminu, organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w formie postanowienia, na podstawie art. 134 kpa. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Stwierdzenie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz - w razie wystąpienia odpowiedniego stanu faktycznego - wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Termin do wniesienia odwołania nie podlega przedłużeniu, lecz jedynie możliwe jest jego przywrócenie na zasadach określonych w art. 58 kpa. Wobec powyższego jednym z warunków skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Podkreślić należy, że rozpatrzenie środka zaskarżenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W niniejszej sprawie z zestawienia daty doręczenia Stronie kwestionowanej decyzji i daty wniesienia odwołania wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona J. W. w dniu 4 marca 2019 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej decyzję), zaś odwołanie zostało wniesione w okolicznościach analizowanego przypadku w dniu 8 kwietnia 2019 r., a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu, ustanowionego w art. 129 § 2 kpa, który upłynął dnia 18 marca 2019 r. Dodać należy, że wniesienie odwołania do WSA we Wrocławiu w dniu 3 kwietnia 2019 r. nie stanowiło zachowania terminu w świetle art. 57 § 5 kpa. Zaznaczenia wymaga, że skarżący nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. Co ważne, organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę administrowanego. Sama prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 kpa. "Z art. 58 kpa wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona zastała możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Dlatego też [...] organ ten nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony, i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., I OSK 1297/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., I OSK 1285/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę, w której zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do rozpatrzenia odwołania od decyzji [...] wydanej [...] lutego 2019 r. Podał, że "ma od wielu lat wieloaspektowo bardzo trudną sytuację życiową, jest stronniczo dyskryminowany przez MOPS i SKO (podmioty zobowiązane), które to organy stosują cząstkową, wybiórczą, niekompletną, drugorzędna, nieobiektywną, uznaniową wykładnię prawa wobec wnioskującego o pomoc. MOPS i SKO nie zwracają należytej uwagi na istotne, główne, ważne argumenty skarżącego, przynajmniej równoważnie, podobnie, jak wobec innych świadczeniobiorców potrzebujących pomocy i nie udzielają wymaganego tzw. uzasadnienia formalnego na istotne, główne w sprawie argumenty wnioskodawcy. Prawdopodobnie SKO będąc tak jak MOPS także organem samorządowym nie odpowiada terminowo i na wszystkie odwołania skarżącego. Jeżeli zaistniały braki, błędy formalne to właściwy Organ, podmiot zobowiązany do istotnego, merytorycznego rozważenia, rozpatrzenia sprawy powinien poinformować skarżącego w jaki sposób ma usunąć braki". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako: p.p.s.a.) wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało pojęte zgodnie z wymogami prawa. Stosownie do art. 129 § 1 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, a w myśl § 2 tego przepisy, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zasady obliczania terminów uregulowano w art. 57 kpa i zgodnie z § 1, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w który zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Przy czym stosownie do § 4, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Z kolei w myśl § 5 pkt 2, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]), w którym Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. ([...]). W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lutego 2019 r. została doręczona skarżącemu w dniu 4 marca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki) i zawierała prawidłowe pouczenie o środku zaskarżenia oraz terminie i trybie jego wniesienia. Prawidłowo przyjął organ odwoławczy, że w okolicznościach sprawy odwołanie zostało wniesione w dniu 8 kwietnia 2019 r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowienie to jest ostateczne. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy nastąpiło uchybienie terminowi, to - gdy strona nie zwróci się z wnioskiem o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin określony w art. 129 § 2 kpa jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania podjęte przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne, a konsekwencją wniesienia odwołania po upływie czternastodniowego terminu, zgodnie z art. 134 kpa, jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy Uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 952/16. W orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie normy prawnej wynikającej z art. 134 kpa wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 134/16). Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia ustawowego terminu do wniesienia odwołania, zasadnie Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 ppsa. Na marginesie wskazać należy, że Sąd nie rozpoznaje wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek w tym przedmiocie należy skierować do organu odwoławczego Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. H.B.4.11.2019 r.