IV SA/Wr 278/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Wojewoda D. (dalej zwany organem odwoławczym) postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r., [...] wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. T. (dalej zwaną skarżącą) od decyzji Prezydenta Miasta W. (dalej zwanego organem I instancji) z dnia 15 stycznia 2018 r., nr [...] orzekającej o uznaniu skarżącej z dniem 15 stycznia 2018 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie kategoryczne określenie w cytowanym przepisie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza bezwzględny obowiązek organu drugiej instancji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy stanowiłoby rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, powołaną wyżej decyzją organu I instancji orzeczono o uznaniu skarżącej z dniem 15 stycznia 2018 r. za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r., co skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że skoro decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania lub nadania go w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, upłynął w dniu 29 stycznia 2018 r. Tymczasem przedmiotowe odwołanie od wyżej wymienionej decyzji zostało złożone w dniu 22 marca 2018 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Dodano, że odwołanie to nie zawierało w swojej treści prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 58 § 1 k.p.a.). Mając na względzie powyższe wyjaśniono, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydać postanowienie o uchybieniu terminu przewidziane w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W konsekwencji tych okoliczności przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia 8 maja 2018 r. skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca podała, że w dniu 22 marca 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku osobie bezrobotnej lub świadczenia przedemerytalnego. W wymienionym piśmie zwróciła się również do Urzędu Wojewódzkiego we W. o przyznanie świadczenia lub zabezpieczenia społecznego, gwarantowanego art. 67 § 1 i 2, art. 33 § 1 i 2, art. 32 § 1 art. 37 § 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżąca podała, że ma 55 lat, zachorowała w 2005 r. w wieku 41 lat. Skarżąca wskazała również, że ZUS wyliczył jej lata pracy w ilości 14 lat 4 miesięcy i 7 dni oraz odmówił przyznania renty chorobowej. Starania wyżej wymienionej, podjęte w celu uzyskania renty chorobowej, zakończyły się wyrokiem Sądu Najwyższego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzje ZUS, lecz pouczył o możliwości ubiegania się o świadczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. FUS odmówił przyznania świadczenia zainteresowanej. Skarżąca dodała, że Wojewoda D. również odmówił jej prawa do przyznania świadczenia - zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazano, że Wojewoda D. oraz organ I instancji nie były właściwe do rozpatrywania sprawy przyznania świadczenia lub zabezpieczenia społecznego (świadczenia przedemerytalnego). Wyżej wymieniona sprawa wykracza bowiem poza przedmiot tego postępowania. Podano, że organ I instancji pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr [...] poinformował organ II instancji, że przekazał wniosek strony w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego zgodnie z właściwością rzeczową do ZUS Oddział we W., celem rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako u.p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.), i jest na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 2188), sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie Wojewody D. z dnia 30 kwietnia 2018 r. należy do kategorii postanowień kończących postępowanie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., w związku z czym skarga na to postanowienie została rozpoznana na podstawie powołanego wyżej art. 119 pkt 3 u.p.p.s.a. w trybie uproszczonym. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W podstawach prawnych powołano również art. 129 § 2 k.p.a. w myśl, którego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie. Jak wyżej powiedziano, termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji stronie. Okoliczność doręczenia decyzji ma zatem istotne znaczenie dla ustalenia czy odwołanie strony zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu przez organ odwoławczy nie zależy od uznania tego organu lecz wynika z obowiązującej normy prawnej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy podjął czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz prawidłowo rozpatrzył jego całokształt. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest wydane w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. postanowienie Wojewody D. z dnia 30 kwietnia 2018 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 15 stycznia 2018 r. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem zaś skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z kolei z treścią art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Istotny jest przy tym § 2 tegoż przepisu, w myśl którego, termin do jego wniesienia określono na czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Oznacza to, ze dopiero wniesienie odwołania w przepisanym terminie daje możliwość ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. W przypadku wniesienia odwołania z uchybieniem powyższego terminu, organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić ten fakt, a decyzja organu I instancji staje się ostateczna. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, ale i całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ ten nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09). Jak to już wyżej Sąd zauważył, stwierdzenie przez organ II instancji uchybienia terminowi do wniesienia odwołania pociąga za sobą niemożność merytorycznego rozpoznania tego środka. Z akt omawianej sprawy wynika, że decyzja organu I instancji z dnia 15 stycznia 2018 r. została doręczona skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., co skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Podkreślenia wymaga, że w wymienionej decyzji skarżąca została prawidłowo pouczona o prawie wniesienia odwołania do Wojewody D. za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Skoro zatem decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania lub nadania go w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, upłynął w dniu 29 stycznia 2018 r. Tymczasem przedmiotowe odwołanie od wymienionej decyzji skarżąca złożyła osobiście w siedzibie organu odwoławczego w dniu 22 marca 2018 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Dodać należy, że w odwołaniu skarżąca nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić trzeba, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie pozostaje jedynie ocena zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pozostaje zatem ściśle określona kwestia incydentalna, o charakterze formalno-procesowym, tj. zagadnienie uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania. Przedmiotem osądu i rozstrzygnięcia sądowego w sprawie nie jest zatem ocena legalności odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto organ odwoławczy oraz organ I instancji nie były właściwe do rozpatrywania sprawy przyznania świadczenia lub zabezpieczenia społecznego (świadczenia przedemerytalnego). Wniosek skarżącej w części dotyczącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego został przekazany przez organ I instancji zgodnie z właściwością rzeczową do ZUS Oddział we W., celem rozpatrzenia, o czym poinformował organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.