IV SA/Wr 280/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...], nr [...] w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiotem skargi Z. R. (skarżący) w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) we W. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...], nr [...]. Postanowieniami tymi SKO odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], nr [...] wstrzymującą z dniem 1 kwietnia 2011 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego. Skarżący uzasadniając wniosek, argumentował: "wznowienia postępowania domagam się w głównej mierze w trybie art. 145 § 2 kpa, gdyż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia zagrożenia dla życia i zdrowia mojego wywołanego wydanymi w sprawie decyzjami Organów Administracyjnych, na których treść zdaniem skarżącego miało także wpływ dokonane przestępstwo, które nie może jednak być zakończone wyrokiem, bowiem czyn ten nie podlega weryfikacji sądów karnych czy prokuratury. (...) Datą okoliczności będącej podstawą do wznowienia jest data złożenia wniosku o wznowienie, gdyż wznowienia postępowania domagam się przede wszystkim w trybie art. 145 § 2 kpa, bowiem wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia mojego" (...). Nie wskazał jednak normatywnie określonych okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania. Wnosząc o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest jednoznacznie wskazać choćby jedną przyczynę wznowienia, spośród wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa, a także przedłożyć dowody potwierdzające wskazywaną przyczynę. Nie wystarczy gołosłowne powołanie się jedynie na treść ww. przepisów [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2011r. (II OSK 2598/10)]. Brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania, celem wznowienia postępowania, wskazywanego przez skarżącego przepisu art. 145 § 2 kpa, w jego finalnej części. Zgodnie z tym unormowaniem, z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Wnioskując o wznowienie postępowania nie powołał, ze stosownym uzasadnieniem, popartym dowodowo, okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa (sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa). Po drugie - co już zaznaczono - przepis art. 145 § 2 kpa nie daje podstawy do wznowienia postępowania "bowiem wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia". Co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przepis art. 145 § 2 kpa stanowi wyjątek od tej zasady. Do jego zastosowania konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek, tj. oczywistość fałszu lub przestępstwa oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody [por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 września 1999 r. (IV SA 925/97, LEX nr 48239) oraz z dnia z dnia 18 lipca 2013 r. (II OSK 678/12, LEX nr 1374799)]. Wobec tego wznowienie postępowania w opisanej we wstępie sprawie było niedopuszczalne, co musiało skutkować odmową wznowienia, stosownie do art. 149 § 3 kpa. W skardze zarzucił, że organy kierują się dowolnością w rozstrzygnięciach orzekając za każdym razem w inny sposób w zależności od tego, jak im wygodniej w danej chwili. Podniósł dosłownie, iż: "Prezydent W. przyznał mi dodatek mieszkaniowy jedynie na część ustawowo zagwarantowanego sześciomiesięcznego okresu. Następnie wstrzymał tak przyznany dodatek twierdząc, iż nie opłacam pozostałej kwoty do czynszu. W ustawowym terminie odwołałem się od decyzji wstrzymującej do SKO i równocześnie wezwałem organ pierwszej instancji w trybie ustawy o dodatkach mieszkaniowych do wypłacenia wstrzymanego dodatku twierdząc, iż zaszły nowe okoliczności upoważniające Prezydenta W. do wypłaty wstrzymanego dodatku i wydania decyzji w trybie art. 104 i 107 kpa. Prezydent W. przekazał wniesione odwołanie do Kolegium i odmówił wszczęcia postępowania na wniosek o wypłatę wstrzymanego dodatku uzasadniając to tym, iż jest to w kompetencji organu odwoławczego. Kolegium decyzją, z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art 138 § 1 pkt 2 i umorzyło postępowanie w całości uzasadniając to brakiem podstaw do wstrzymania dodatku mieszkaniowego. W takiej okoliczności w piśmie z dnia 27 lutego 2015 r. zażądałem uzupełnienia doręczonej mi decyzji co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony z dnia 30 grudnia 2014 r. złożonego w MOPS -SDMI, w którym domagałem się wypłaty wstrzymanego dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z sugestią zawartą w postanowieniu Prezydenta W. z dnia [...] nr [...]. W doręczonym mi postanowieniu z dnia [...] o odmowie uzupełnienia wskazanej decyzji o dodatkowe z urzędu rozstrzygnięcie twierdzi się, decyzja z [...] jest decyzją kasacyjną więc nie może być ona uzupełniona o dodatkowe rozstrzygnięcie, którego domagam się, gdyż decyzją, tą umorzono postępowanie w całości, więc Kolegium nie będzie dalej procesować w tej sprawie. Przytoczę więc fragment uzasadnienia decyzji kolegium z dnia [...] o nr [...] na stronie 3 gdzie Kolegium twierdzi, że "Rozpoznawało wyłącznie odwołanie... dlatego, że postępowanie odwoławcze ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności decyzji), a w postępowaniu odwoławczym niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej w trybie art. 128 kpa decyzji." Szokująca dwulicowość Członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z jednej strony decyzja kasacyjna z [...] wydana w trybie art. 138 kpa pomimo grożących sankcji, aby zatuszować rażące naruszenie prawa a z drugiej strony odmowa uzupełnienia jej o dodatkowe rozstrzygnięcie, pomimo wydania tak zwanej decyzji kasacyjnej (...). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone bowiem postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a tylko zgodność zaskarżonych postanowień z prawem jest przedmiotem kontroli legalności tego rodzaju orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...], nr [...] argumentując, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla usunięcia zagrożenia życia i zdrowia skarżącego wywołanego decyzjami organów administracyjnych, na których treść miało także wpływ dokonane przestępstwo, które nie może być zakończone wyrokiem, bowiem czyn ten nie podlega weryfikacji sądów karnych czy prokuratury. Datą okoliczności będącej podstawą wznowienia jest data wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jakiego domaga się w celu usunięcia niebezpieczeństwa dla utraty życia i zdrowia. Dalej podniósł, że ta okoliczność bierze się jedynie z subiektywnych odczuć skarżącego i nie podlega swobodnej ocenie organu administracyjnego zobowiązując do wznowienia postępowania, jeżeli w sposób uzasadniony zwróci się o to skarżący. Skarżący nie ma obowiązku okazywać dokumentów na okoliczność oczywistą i niebudzącą wątpliwości oraz że dowody i okoliczności popełnienia przestępstwa znajdują się w posiadaniu organu administracyjnego i są mu znane z urzędu. Wniosek ten nie mógł jednak wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku. Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 145 kpa jednakże żadnej z nich skarżący przekonująco nie wykazał. W normie tej, w jej § 1 pkt 1 i 2 ustawodawca wymienił sytuację, w której dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a także decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Z tych przyczyn postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (§ 2). Z tych samych przyczyn można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (§ 3). SKO całkowicie trafnie wytknęło wnioskodawcy, że do podania o wznowienie postępowania nie załączył stosownego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego popełnienie przestępstwa. Co więcej: w ogóle nie wykazał rzeczywistej podstawy wznowienia postępowania, a uznając za takową popełnienie przestępstwa należycie tej przesłanki nie dowiódł. Przesłanki wznowienia postępowania nie może zaś stanowić okoliczność niewymieniona w art. 145 § 1 kpa, w szczególności "niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia". Sytuacja taka zatem w pełni usprawiedliwiała odmowę wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 149 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący również nie skonkretyzował żadnej z podstaw wznowienia postępowania. Zwrócił w szczególności uwagę na ekonomię procesową, ale jak miałaby się ta kategoria prawna do instytucji wznowienia postępowania administracyjnego we wniosku nie ma mowy. Zarzucił natomiast, że Kolegium orzeka dowolnie, ze szkodą dla skarżącego nie wyjaśniając należycie sprawy. Analizując jej materiały, w szczególności pisma skarżącego trudno nie podzielić zapatrywania SKO, że nie wykazał on prawem określonych przesłanek wznowienia postępowania. Przy tym nie może wystarczać gołosłowne powołanie się jedynie na treść przepisu stanowiącego podstawę weryfikacji orzeczenia w tym trybie. Skarżący nie powołał się na sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa. To pierwsze powinno być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, albo fałsz bądź popełnienie przestępstwa powinny być oczywiste czego w sprawie skarżący również nie dowiódł. Dodać można do tych wywodów, że skarżący kwestionował decyzję SKO przed tutejszym Sądem, ale wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 502/11 Sąd skargę oddalił. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone skargą kasacyjną. Z podniesionych względów skargę na powyższe postanowienie Sąd oddalił na podstawie art. 151 ppsa. Tym bardziej, że skarga odnosząca się do wielu spraw wszczętych przez skarżącego jedynie w pierwszym zdaniu może się odnosić do niniejszej sprawy. Wyraża w nim skarżący jedynie "swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia i uważa, że organy kierują się dowolnością w rozstrzygnięciach orzekając za każdym razem w inny sposób w zależności od tego, jak im wygodniej w danej chwili". Do tak sformułowanego zarzutu nie sposób się odnieść, a dalsza część skargi koncentruje się nie na kwestiach wznowienia postępowania w tej sprawie, lecz dodatku mieszkaniowym i jego wstrzymaniu, co wynika z jej uzasadnienia przytoczonego w pełni w części historycznej motywów wyroku. H.B.19.10.2015 r.