IV SA/Wr 281/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-15

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca stanowisko zastępcy kierownika serwisu samochodowego, która nie posiada tytułu mistrza w danym zawodzie, ale ukończyła studia wyższe na innym kierunku i posiada co najmniej sześcioletni staż pracy na tym stanowisku, spełnia wymóg posiadania kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych, co jest warunkiem przyznania refundacji kosztów kształcenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że praktyka na stanowisku zastępcy kierownika serwisu samochodowego, przy szerokim zakresie obowiązków obejmującym m.in. planowanie, koordynowanie i kontrolowanie pracy mechaników, jest co najmniej równoznaczna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych. Wąskie rozumienie stażu pracy w zawodzie, ograniczające się do bezpośredniego wykonywania czynności mechanicznych, prowadziłoby do absurdalnych wniosków i było sprzeczne z celem ustawy. W związku z tym, organy administracji błędnie oceniły spełnienie przesłanki posiadania kwalifikacji przez instruktora, co skutkowało bezpodstawną odmową przyznania refundacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania spółce F. M. L. sp. z o.o. refundacji kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organy administracji uznały, że osoba wyznaczona jako instruktor praktycznej nauki zawodu, mimo posiadania wykształcenia wyższego i ukończonego kursu pedagogicznego, nie spełniała wymogu co najmniej sześcioletniego stażu pracy w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych, ponieważ zajmowała stanowisko zastępcy kierownika serwisu. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując taką wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej spółki.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant : st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi F. M. L. sp. z o.o. w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania refundacji kosztów kształcenia młodocianego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz F. M. L. sp. z o.o. w J. G. kwotę 217 (słownie: dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej w tej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej organ odwoławczy, organ II instancji) nr [...] z dnia [...], którą po rozpatrzeniu odwołania F. M. "L." Spółka z o.o. w J. (dalej skarżąca, strona) od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza B., Zastępcy Burmistrza (dalej organ I instancji) z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania skarżącej refundacji kosztów kształcenia młodocianego M. M. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz B., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika za okres 36 miesięcy nauki, nie przyznał stronie skarżącej wnioskowanego świadczenia. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Powodem wydania decyzji kasacyjnej było naruszenie art. 70b ustawy o systemie oświaty oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 28, art. 29 oraz 107 § 1 k.p.a.. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji decyzją dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania stronie skarżącej refundacji kosztów kształcenia młodocianego M. M. We wstępnych motywach swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczył przepisy stanowiące materialno-prawną podstawę podjętej decyzji tj. art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) dalej ustawa oraz § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010r. ( Dz.U. z 2010 r. Nr 244, poz.1626) dalej rozporządzenie. Dalej organ stwierdził, że D. L. jako instruktor praktycznej nauki zawodu (dalej instruktorka), niemający tytułu mistrza w zawodzie, posiada ukończony kurs pedagogiczny oraz dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności), nie legitymuje się natomiast co najmniej sześcioletnim stażem pracy w zawodzie, którego ma nauczać. Z dokumentacji zebranej w sprawie nie wynika, zdaniem organu, aby instruktorka posiadała staż pracy w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Pracuje ona bowiem na stanowisku zastępcy kierownika serwisu i do jej zakresu czynności należy m.in.: nadzorowanie przebiegu szkolenia uczniów, ustalania indywidualnych planów praktyk dla uczniów, prowadzenia harmonogramu obecności uczniów, przydzielenia stanowisk pracy i mechanika opiekuna, udzielanie instruktażu mechanikowi o zakresie wymaganych i powierzanych prac uczniowi. Tym samym organ uznał, że pomimo, iż instruktorka ukończyła kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, to jednakże nie posiada wymaganego co najmniej sześcioletniego stażu pracy na stanowisku mechanika pojazdów samochodowych. W ocenie organu nadzorowanie pracy młodocianego ucznia, kontrolowanie powierzonych zadań oraz udzielenie instruktażu mechanikowi o zakresie wymaganych i powierzanych prac uczniowi nie jest równoznaczne z wykonywaniem zawodu mechanika pojazdów samochodowych. Strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu §10 ust. 5 rozporządzenia wobec przyjęcia, że instruktor praktycznej nauki zawodu Instruktorka nie posiada co najmniej sześcioletniego stażu pracy w zawodzie tj mechanika pojazdów samochodowych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że wspomniana osoba była instruktorem praktycznej nauki zawodu dla młodocianego przez cały okres przygotowania zawodowego odbywającego się w spółce, tj. od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2013r. Osoba ta jest zatrudniona u skarżącej na stanowisku zastępcy kierownika w serwisie od 2 kwietnia 2000 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania utrzymując w mocy wskazaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ po przedstawieniu dotychczasowych okoliczności sprawy wskazał, że w dacie zawierania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego tj w dniu 1 września 2010 r. kwalifikacje instruktorów praktycznej nauki zawodu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988), które na podstawie jego § 2 ust. 1 znajdowało zastosowanie odpowiednio do młodocianych pracowników, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego. W trakcie obowiązywania powołanej wyżej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego powyższe rozporządzenie utraciło swoją moc z dniem 1 stycznia 2011r. Zaczęło natomiast obowiązywać rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 15 grudnia 2010r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 626), którego treść, a dokładnie § 10 ust. 2, 4 i 5 jest właściwie tożsama z tą jaka była zawarta w nieobowiązującym już (w momencie wydawania decyzji) rozporządzeniu z dnia 1 lipca 2002r. Tymczasem zgodnie z postanowieniami umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego pomiędzy skarżącą Firmą a M. M., osobą nadzorującą jego przygotowanie zawodowe była niewątpliwie osoba powołana wyżej, która jako instruktor praktycznej nauki zawodu, powinna się legitymować kwalifikacjami zawodowymi oraz spełniać warunki zawarte w § 10 rozporządzenia. Według tej regulacji prawnej (§ 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia) instruktorzy praktycznej nauki zawodu bez tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać, poza wymaganym przygotowaniem pedagogicznym, także dyplom kończenia studiów wyższych na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczali i wymagany trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, bądź dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku i wymagany sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. W świetle przytoczonych przepisów, przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ uznał za niesporny fakt legitymowania się przez instruktorkę wykształceniem wyższym, (kopia dyplomu ukończenia Akademii Rolniczej w K. z dnia [...], na Wydziale O. mgr inż. ogrodnictwa) o specjalności innej niż nauczała tj. mechanik pojazdów samochodowych. Zatem instruktorka w dacie zawierania umowy, tj. 1 września 2010r. powinna wykazać sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego nauczała. Tymczasem z niekwestionowanych ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wynika, że na podstawie umowy o pracę zawartej dnia 2 kwietnia 2000r. instruktorka została z tym dniem zatrudniona przez stronę skarżącą, na czas nieokreślony, na stanowisku zastępcy kierownika w serwisie. Na podstawie akt sprawy ustalono, że do zakresu uprawnień i obowiązków zastępcy kierownika serwisu u strony skarżącej należy: zlecanie pracy pracownikom serwisu; wnioskowanie o nagradzanie lub karanie pracowników serwisu; wnioskowanie o zakup wyposażenia serwisu; wycenianie prac; składanie zapotrzebowania na części do napraw pojazdów; korzystanie ze szkoleń organizowanych przez GENERAL MOTORS; prowadzenie harmonogramu napraw, ustalanie terminów przyjęcia z klientami; przyjmowanie klientów i otwieranie zleceń warsztatowych; ustalanie zakresu napraw; sporządzanie wstępnych kalkulacji napraw; ustalanie z klientami zakresu rozszerzania prac; wycena zleceń warsztatowych; wystawianie faktur; wydawanie pojazdów po naprawie; znajomość TIP. EPC, programów pomocniczych; przestrzeganie standardów GENERAL MOTORS POLAND w zakresie obsługi procedur postępowania, wyglądu; umiejętność obsługi telefonu, faksu, kserokopiarki, komputerów; dobieranie i identyfikowanie części dla potrzeb napraw przeprowadzanych przez serwis; zabezpieczenie niezbędnych druków i materiałów pomocniczych; kontakt z pracownikami salonu i ustalanie zakresu przygotowania i montażu wyposażenia w nowych samochodach; prowadzenie zagadnień związanych z samochodami ATP, wprowadzanie, ewidencjonowanie i raportowanie promocyjnych programów usług serwisowych i branie czynnego udziału w działaniach mających na celu zwiększenie sprzedaży usług, części zamiennych i akcesoriów. Jak wskazano dalej z dniem 29 października 2006r. zakres tych uprawnień i obowiązków uległ zwiększeniu. Mianowicie do uprawnień tych należy również: nadzorowanie przebiegu szkolenia uczniów; ustalanie indywidualnych planów praktyk dla uczniów; wnioskowanie o ilość zatrudnionych uczniów; ocenianie postępów uczniów i wystawianie oceny; wnioskowanie o rozwiązanie umowy o praktykę w przypadkach naruszania dyscypliny. Do dodatkowych obowiązków należy także: prowadzenie harmonogramu obecności uczniów; udzielanie instruktażu stanowiskowego uczniom; przydzielanie stanowisk pracy i mechanika opiekuna; udzielanie instruktażu mechanikowi o zakresie wymaganych i powierzanych prac uczniowi; bieżąca kontrola wykonywania powierzonych zadań przez uczniów; ocena napraw wykonanych przez uczniów; kontrola przestrzegania przepisów BHP i P-POŻ; koordynacja zakresu odbywanych praktyk przez uczniów z programem nauczania w szkole oraz znajomość bieżących aktów prawnych dotyczących pracy młodocianych. Jednocześnie organ odwołał się do wykładni językowej pojęcia "mechanik", wedle której to wykwalifikowany robotnik umiejący obsługiwać maszyny i mechanizmy, np. mechanik samochodowy (patrz: Słownik Języka Polskiego, pod. red. Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995, tom. II s. 124). Powyższe zestawienie doprowadziło organ odwoławczy do konstatacji, że przy tak zakreślonych czynnościach jakie wykonywane są w ramach tych dwóch zawodów nie można doszukać się takich wspólnych cech między zastępcą kierownika serwisu samochodowego a mechanikiem pojazdów samochodowych które skazywałyby na ich równorzędność. Mechanik samochodowy, to w opinii organu osoba, która naprawia i dokonuje przeglądu samochodów oraz innych pojazdów mechanicznych. Jest to zatem specjalista praktyk, który wykonuje prace regulacyjne, naprawy, kontroluje stan techniczny pojazdów, zespołów, podzespołów i układów. Tymczasem, zdaniem organu, osoba pełniąca stanowisko zastępcy kierownika serwisu nie wykonuje tych czynności, zaś będąc pracownikiem umysłowym, do głównych jej zadań należy planowanie, koordynowanie i kontrola zatrudnionych u skarżącej pracowników serwisu. Powyższe ustalenia w opinii organu odwoławczego nie pozwalają na ocenę, iż instruktorka w sposób bezpośredni uczestniczyła w procesie nauczania młodocianego pracownika a fakt, że młodociany pracownik był pod nadzorem mechaników zatrudnionych w serwisie nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż zgodnie z umową o pracę w celu przygotowania zawodowego z dnia 1 września 2010r. to instruktorka, została wyznaczona jako osoba, pod nadzorem której miało się odbywać przygotowanie zawodowe wskazanego pracownika. W świetle powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w chwili zawarcia umowy instruktorka nie posiadała wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianego pracownika, nie legitymowała się bowiem co najmniej sześcioletnim stażem pracy w zawodzie, którego nauczała tj. mechanik zawodowy, bądź w zawodzie pokrewnym. W konsekwencji skarżącej nie przysługiwało prawo do dofinansowania kosztów kształcenia. Strona skarżąca niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca zarzuciła powyższej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 10 ust. 5 rozporządzenia, w zakresie przyjęcia, iż instruktor praktycznej nauki zawodu - nie posiada wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona podkreśliła, że instruktorka posiada ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku innym niż zawód, którego naucza. Możliwość ukończenia tego kursu obwarowana była spełnieniem konkretnych przesłanek związanych z doświadczeniem zawodowym ( min. 6 letnim ) i nie zostały one wtedy w żaden sposób zakwestionowane. Podkreślono, że instruktorka jest zatrudniona na stanowisku zastępcy kierownika w serwisie na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 2 kwietnia 2000r, ze skarżącą. Na wskazanym stanowisku zajmuje się m.in. sprzedażą hurtową i detaliczną pojazdów samochodowych, konserwacją i naprawą pojazdów samochodowych, sprzedażą hurtową detaliczną części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, ich naprawą i konserwacją. Na terenie Firmy skarżącej poza salonem sprzedaży znajduje się również serwis samochodowy zajmujący się naprawą pojazdów samochodowych, a co za tym idzie zatrudniający wykwalifikowanych mechaników tychże pojazdów. Kierownik serwisu, jak i jego zastępca zajmują się m.in. planowaniem i koordynowaniem pracy serwisu, kontrolowaniem pracy zatrudnionych tam mechaników, nadzorem nad jakością wykonywanych usług i nad dokumentacją dotyczącą wykonywanych tam prac, czy dbałością o zgodne ze standardami jakości funkcjonowanie autoryzowanego serwisu samochodowego. Instruktorka od ponad 13 lat zajmuje się opisanymi czynnościami i aby móc prawidłowo kontrolować pracę podległych mechaników samochodowych oraz nadzorować wykonywane przez nich czynności musiała poznać pracę mechanika samochodowego "od podstaw". Zlecając dokonanie konkretnych czynności podległym pracownikom, zastępca kierownika serwisu musi mieć pewność, iż czynności te zostaną wykonane prawidłowo, a tym samym musiał on poznać zasady ich dokonywania od podstaw. Zgodnie z zasadami panującymi na terenie skarżącej Spółki, aby dany pracownik mógł prawidłowo zlecać czy kontrolować pracę innych pracowników, wymagana jest od niego praca na konkretnym stanowisku. Zdaniem skarżącej wbrew wywodom organów nie można przyjąć, że czynności i doświadczenia zawodowe mechanika samochodowego oraz zastępcy kierownika serwisu muszą być odmienne i trudne do porównania. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji w której mechanik samochodowy może otrzymać awans zawodowy i zostać zastępcą kierownika czy też samym kierownikiem w salonie samochodowym. Taka zmiana zajmowanego stanowiska, nie wyklucza również możliwości dalszej, bezpośredniej pracy przy czynnościach, które wg organu odwoławczego zarezerwowane są tylko dla mechanika samochodowego. Podniesiono również, że przyjmując tok rozumowania organu odwoławczego w zakresie bezpośredniego wykonywania pracy na stanowisku, należałoby wymagać aby przychodzący do pracy inżynier mechanik, chcąc pełnić funkcję instruktora nauki zawodu, musiałby wykonywać fizyczną pracę mechanika samochodowego przez okres 3 lat. W praktyce żadna osoba legitymująca się tytułem inżyniera mechanika, przychodząc do pracy do serwisu samochodowego nie zostaje pracownikiem fizycznym - mechanikiem - od razu bowiem jest jej powierzane stanowisko wyższe, najczęściej kierownicze związane ze zlecaniem, kontrolowaniem, nadzorowaniem mechaników. Podkreślono także, że celem całego systemu kształcenia zawodowego młodocianych jest zapewnienie im takich warunków, które pozwalają im na zgłębienie praktyki danego zawodu. Tymczasem nauka zawodu M. M. nie odbywała się tylko i wyłącznie pod nadzorem instruktora praktycznej nauki zawodu, ale również pozostałych wyspecjalizowanych mechaników zatrudnionych u skarżącej. Brak jest zatem podstaw - zdaniem skarżącej - do przyjęcia, iż nauka ta nie była odpowiednia i nie przygotowała młodocianego ucznia w sposób prawidłowy do zawodu mechanika pojazdów samochodowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j.Dz. U. z 2012 Nr 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu administracji o nie przyznaniu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Przesłanki materialnoprawne uzyskania takiego dofinansowania oraz tryb postępowania w tym przedmiocie wynikają z art. 70b ustawy. Zgodnie z ust. 1 wskazanego uregulowania pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami o których mowa w pkt 1. Przywołane dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w art. 70 b ust. 1 ustawy. Dofinansowanie to jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Do wniosku należy dołączyć kopie: 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, określonego w art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie i oświaty; 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego; 3) kopię odpowiednio dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu o którym mowa ust. 1 pkt 2 albo zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu. Zdaniem orzekających w sprawie organów obu instancji nie została w sprawie spełniona w całości przesłanka posiadania przez osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu. Kwalifikacje te na dzień wydania zaskarżonej decyzji zostały określone w § 10 ust. 4 i 5 powoływanego już rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 70 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1996 r. nr 60, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, lub osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. zostały określone warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia. Zgodnie § 10 ust. 1 rozporządzenia zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele. Jednakże kolejne dyspozycje tego paragrafu wprowadzają zasadę, że zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić: 1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianym dla nauczycieli (ust. 2 pkt 1); 2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy (ust. 2 pkt 2); Osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwane są "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach. Zgodnie z ust. 2 pkt 4 cytowanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Zgodnie z ust. 2 pkt 5 wskazanego przepisu instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:1) świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej albo świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub 2) świadectwo ukończenia liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub 3) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub 4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Powyższe wymagania co do kwalifikacji instruktorów zawierało także rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 113, poz. 988 ze zm.) w sprawie praktycznej nauki zawodu obowiązujące w czasie trwania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, którą z młodocianym pracownikiem zawarła skarżąca w dniu 1 września 2010 r. Wobec analogicznych uregulowań prawnych w tym zakresie nie było zatem konieczne aby rozważać kwestie intertemporalne dla oceny wymagań jakie powinien spełniać instruktor praktycznej nauki zawodu. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego mechanika pojazdów samochodowych. Umowa została zawarta pomiędzy skarżącą a młodocianym uczniem. Poza sporem jest też, że instruktorka zatrudniona u skarżącej na stanowisku zastępcy kierownika serwisu od 2 kwietnia 2000 r., pełniąca obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu w dacie rozpoczęcia szkolenia, tj. 1 września 2010 r. jako osoba niemająca tytułu mistrza w zawodzie miała ukończony właściwy kurs pedagogiczny oraz legitymowała się dyplomem ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (mgr inż. ogrodnictwa). Istota sporu sprowadza się zatem do kwestii, czy skarżąca w dniu 1 września 2010 r. miała odpowiedni tj. co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego miała nauczać. Przedmiotem rozpoznania jest bowiem decyzja odmawiająca przyznania skarżącej spółce dofinansowania kosztów nauki zawodu mechanika pojazdów samochodowych z tej właśnie przyczyny, iż instruktor praktycznej nauki zawodu, nie będąc mistrzem w zawodzie mechanika, nie posiadała jednocześnie wymaganego w tym zakresie sześcioletniego stażu pracy. Organy orzekające w sprawie stanęły bowiem na stanowisku, że nie można uznać za równorzędne zajmowanie stanowiska zastępcy kierownika serwisu samochodowego z uznaniem stażu pracy w zawodzie mechanika samochodowego. Organ odwoławczy podkreślił bowiem, że analiza czynności wykonywanych w ramach tych dwóch zawodów nie pozwala na znalezienie dla nich wspólnego mianownika poprzez przyjęcie, że praktyka na stanowisku kierownika serwisu samochodowego jest co najmniej równoważna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych. Należy podkreślić, że poza wszelkim sporem pozostaje fakt, że osoba prowadząca szkolenie powinna się legitymować odpowiednimi kwalifikacjami oraz posiadać takie doświadczenie zawodowe, aby w prawidłowy sposób ukształtować zawodowo przyszłego mechanika. Osoba ta powinna posiadać takie uprawnienia w momencie wyznaczenia jej jako instruktora praktycznej nauki zawodu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08, publ. CBOSA). Zatem wymogi stawiane pracodawcom w ustawie powinny być oceniane przez organy – poprzez pryzmat zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie. Jak już wyżej wskazano Instruktorka od ponad 13 lat zajmuje stanowisko zastępcy kierownika serwisu samochodowego strony skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego z zaprezentowanego zakresu obowiązków zastępcy kierownika serwisu wynika, że będąc pracownikiem umysłowym wykonuje ona czynności z zakresu planowania, koordynowania i kontroli zatrudnionych u skarżącej pracowników. Tymczasem wedle wskazań organu praktyka w zawodzie mechanika wiąże się z wykonywaniem w sposób praktyczny (czytaj: osobisty, bezpośredni - dodanie Sądu) napraw, prac regulacyjnych czy też kontroli stanu technicznego pojazdów. Nie sposób zgodzić się jednak z tak wąsko pojmowanym pojęciem stażu pracy w zawodzie mechanika. Prowadziłoby to bowiem do przyjęcia, że zajmowane stanowisko musiało być określane w tym przypadku tylko jako mechanik samochodowy. Rację ma zatem skarżąca, podnosząc że przyjmując ten tok rozumowania, biorąc pod uwagę wymogi określone w §10 ust.5 rozporządzenia przykładowo nowo zatrudniany inżynier mechanik chcący pełnić funkcję instruktora nauki zawodu musiałby przez okres 3 lat być pracownikiem fizycznym na stanowisku mechanika. Prowadziłoby to bowiem do absurdalnych i nie zgodnych z wolą racjonalnego ustawodawcy - sytuacji godzących w podstawowe wskazane wyżej cele omawianej ustawy. Tymczasem jak wynika z przedłożonego do akt sprawy zakresu obowiązków instruktorki - z dnia 2 kwietnia 2000 r. oraz aneksu z dnia 29 października 2006 r. zajmuje się ona m.in. planowaniem i koordynowaniem pracy serwisu, kontrolowaniem pracy zatrudnionych tam mechaników, nadzorem nad jakością wykonywanych usług i nad dokumentacją dotycząca wykonywanych prac oraz dbałością o zgodne ze standardami jakości funkcjonowanie autoryzowanego serwisu samochodowego (pkt 1 uprawnień, pkt 1-6 , pkt 11, pkt 13 , pkt.15 obowiązków określonych zakresem z dnia 2 kwietnia 2000 r.). Ponadto do obowiązków zastępcy kierownika serwisu należy dbanie o prawidłowy, merytoryczny i zgodny z przepisami przebieg szkoleń uczniów zatrudnionych u strony skarżącej poprzez sprawowanie wyłącznego nadzoru nad nimi i mechanikami opiekunami (aneks z dnia 29 października 2006 r. pkt 1 i 2 uprawnień oraz pkt 2 - 6 i pkt 8 obowiązków ). Z powyższego wynika, że instruktorka nie tylko nadzoruje, ale kieruje pracą mechaników samochodowych. Nie może zatem budzić wątpliwości, że osoba, która od ponad 13 lat kieruje pracą innych w spółce utrzymującej się w branży usług samochodowych od wielu lat (co rodzi domniemanie, że należycie świadczy te usługi), musi posiadać nie tylko stosowną wiedzę i umiejętności, ale powinny być one co do zasady wyższe od wiedzy i umiejętności pracowników, którymi kieruje. Za oczywiste należy także uznać, że koordynowanie pracy i kontrolowanie innych pracowników w tym mechaników samochodowych wymaga od osoby kierującej, w tym przypadku zastępcy kierownika serwisu samochodowego podejmowania merytorycznych decyzji bezpośrednio związanych z praktyczną naprawą, regulacją czy też kontrolą techniczną samochodu Bezsprzecznie wskazane czynności wymagają dysponowania w tym zakresie odpowiednią wiedzą praktyczną. Dlatego też należy uznać, że praktyka na stanowisku kierownika, zastępcy kierownika serwisu samochodowego przy tak ukształtowanym zakresie obowiązków jest co najmniej równoznaczna z praktyką mechanika pojazdów samochodowych (por . wyr. NSA z dnia 10 września 2014r. sygn. akt . I OSK 1295/14 publ. CBOIS). Natomiast okoliczność, że zakres obowiązków obejmuje również inne czynności zastępcy kierownika serwisu takie jak np. wystawianie faktur, obsługa urządzeń biurowych, nie może przedstawionej tu oceny zmienić. Nie sposób zatem uznać za prawidłowe stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Nadto organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył się tylko do wycinkowego przedstawienia zakresu czynności związanego z nadzorowaniem przebiegu szkolenia uczniów. Powyższe doprowadziło do arbitralnego stwierdzenia, że nadzorowanie pracy młodocianego ucznia, kontrolowanie powierzonych mu zadań oraz udzielanie instruktażu mechanikowi o zakresie wymaganych i powierzonych prac, nie jest równoznaczne z wykonywaniem zawodu mechanika pojazdów samochodowych. Wobec czego organ I instancji uznał, że Instruktorka instruktor praktycznej nauki zawodu mechanika samochodowego nie legitymowała się co najmniej sześcioletnim stażem pracy w zawodzie. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, oraz stosując regułę, iż wykładnia prawa nie może prowadzić ad absurdum stwierdzić należy, że organy nie dokonały prawidłowej oceny przedłożonych dokumentów i ustalonych okoliczności sprawy, a w konsekwencji materialnoprawnej przesłanki dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika określonej w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy. Przedstawione rozważania upoważniają do stwierdzenia, że organy obu instancji naruszyły przywołane przepisy prawa, co miało niewątpliwy, wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarówno decyzja organu odwoławczego i organu pierwszej instancji, nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny uwzględnić przedstawione powyżej uwagi, jak i ocenę prawną. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji . Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji), ponieważ nie posiada ona, z uwagi na swój odmowny charakter przymiotu wykonalności (art. 152 p.p.s.a.). O kosztach orzeczono jak w pkt III sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło