IV SA/Wr 285/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Krzysztof Erbel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi: P. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Bankowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] we W., działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 87 i art. 88 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1655, dalej: Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz § 10, § 11, § 12 Regulaminu świadczeń dla studentów Wyższej Szkoły [...] we W. (dalej: Regulamin) odmówiła przyznania P. S. pomocy materialnej w postaci stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. Jak wynikało z akt sprawy wnioskiem z dnia 2 listopada 2020 r. Skarżący zwrócił się do Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] we W. o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021. Decyzją z dnia [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] we W. odmówiła Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu, powołując się na art. art. 87 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 11 ust. 1 Regulaminu, wskazano, że stypendium może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, zaś podstawą przyznania tego świadczenia jest dochód netto na jednego członka rodziny za okres o jakim mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm., dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych). Organ ustalił, że faktyczny dochód na członka rodziny Skarżącego ustalony zgodnie z ww. przepisami wyniósł 1.105,39 zł, a zatem przekracza wymagany próg wynoszący 950 zł. W odwołaniu Strona kwestionowała wyliczenie kwoty dochodu twierdząc, że dochody rodziców w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie przekraczają limitu 950 zł miesięcznie. Podkreślał, że nie osiągnął w 2019 r. żadnego dochodu, co potwierdza wskazanie Urzędu Skarbowego załączone do wniosku. Skarżący nie rozumie zatem skąd wyliczona w decyzji kwota dochodu na członka rodziny. Zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] nie przyznała Stronie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że bez wątpienia dochód na członka rodziny Skarżącego przekroczył limit 950 zł. Powołując się na § 12 Regulaminu organ wywodził, że przy ustalaniu dochodu wzięto pod uwagę dochody ujęte w zaświadczeniach urzędów skarbowych (załączonych do wniosku Strony), wskazujące na dochody uzyskane przez Stronę i rodziców (Skarżący – 6.048,04 zł, T. S. (mama) – 14.476,32 zł; Z. S. (tata) – 19.270 zł). Łączny dochód za 2019 r. wyniósł 39.794,38 zł, dochód miesięczny 3.316,20 zł, zaś dochód na jednego członka rodziny wyniósł 1.105,39 zł, co uzasadniało odmowę przyznania świadczenia. W skardze Strona kwestionowała uznanie za dochód, od którego zależy prawo do świadczenia wartości uzyskanego przez Skarżącego w 2019 r. przychodu w wysokości 6.048 zł, czyniąc to wbrew zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w M. W opinii Strony pomija to przepisy kodeksu cywilnego i prawa skarbowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący niewłaściwie uzupełnił wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, jest on sprzeczny z dokumentami załączonymi do wniosku. Skarżący nie ujawnił bowiem nieopodatkowanego dochodu w kwocie 6.048,04 zł, wykazując dochód nieopodatkowany w wysokości 0 zł. Komisja, biorąc pod uwagę posiadaną dokumentację dokonała ponownego przeliczenia dochodu, co ujawniło, że kwota dochodów gospodarstwa domowego Strony przekracza limit uprawniający do uzyskania świadczenia. Organ wskazał na warunki uprawniające do świadczenia, w tym sposób ustalenia wysokości miesięcznego dochodu w rodzinie, odwołując się do przepisów o ustawy świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt c ww. ustawy dochód jest definiowany także jako inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym świadczenia pieniężne. Ustawa wskazuje także członków rodziny studenta uwzględnianych przy ustawaniu ww. dochodu. Istotą tych regulacji jest ustalanie rzeczywistej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o stypendium socjalne, krąg podmiotów obejmuje także rodziców studenta. Powtórzył, że przy wyliczeniu wzięto pod uwagę dochody członków rodziny i samego Skarżącego wykazane w zaświadczeniach urzędów skarbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Spór między stronami sprowadza się do oceny, czy organ poprawnie ustalił wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie Skarżącego uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przepis art. 87 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. W ust.2 ww. zapisu wskazano, że rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne (...). Przy czym wysokość świadczeń dla studentów, sposób ich ustalenia, szczegółowe kryteria, tryb ich przyznawania oraz sposób wypłacania i sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta określa regulamin świadczeń dla studentów (art. 95 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest przepis art. 88 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowi on, że wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111, ze zm., dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych), z tym że przy jej ustalaniu: 1) uwzględnia się dochody osiągane przez: a) studenta, b) małżonka studenta, c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem nr [...] Rektora Wyższej Szkoły [...] we W. z dnia [...] wprowadzono Regulamin świadczeń dla studentów Wyższej Szkoły [...] we W. obowiązujący od 1 października 2019 r. Określa on zasady i tryb przyznawania świadczeń dla studentów uczelni, jeśli spełniają oni warunki przewidziane w ustawie i szkolnictwie wyższym i nauce oraz w regulaminie (§ 1 Regulaminu). Nadto w § 2 wskazano, że wysokość stypendium socjalnego oraz wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne ustala Rektor w porozumieniu z Uczelnianym Samorządem Studenckim, progi i kwoty stypendiów obowiązujące w danym roku akademickim ogłasza Rektor w drodze zarządzenia. W § 3 Regulaminu określono rodzaje świadczeń wskazując m.in. na stypendium socjalne, zaś w § 4 Regulaminu wskazano, że okresem na jaki są one przyznawane jest rok akademicki, zaś świadczenie wypłacane jest co miesiąc przez okres od października do czerwca. W rozdziale II Regulaminu zwarto zapisy odnoszące się do zasad przyznawania, ustalania i wypłaty stypendium socjalnego, zaznaczając, że jest to uprawnienie dla studentów w trudnej sytuacji materialnej. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest zapis § 12 ust. 1 i ust. 3 Regulaminu stwierdzający, że przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium uwzględnia się dochody osiągane przez studenta i jego rodzinę, określając katalog osób wchodzących w jej skład (m.in. rodziców studenta, jeśli prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe). W zakresie ustalenia miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta. Regulamin, podobnie jak ustawa, odsyła do zasad określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zatem jak wynika z przywołanych regulacji wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne jest ustalane na zasadach wskazanych w powołanej ustawie o świadczeniach rodzinnych. Z punktu widzenia istoty sporu w tej sprawie ważące znaczenie ma zapis art. 3 pkt 1 tejże ustawy definiujący pojęcie dochodu. Skarżący bowiem wskazuje, że uzyskane przez niego w poprzedzającym roku przychody nie mieszczą się w pojęciu dochodów. Z opinią tą nie sposób się jednak zgodzić, gdyż zgodnie z powołanym przepisem dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych – m.in. przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne. Z treści załączonych do wniosku Skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego dokumentów (zaświadczenia Urzędu Skarbowego w M.) wynika, że w 2019 r. Skarżący uzyskał niepodatkowany przychód w wysokości 6.535,76 zł. Zwolniony od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niespornie zatem kwota ta stanowi dochód w rozumieniu powołanego przepisu, który wpływa na ustalenie prawa do wnioskowanego przez Stronę świadczenia. Przy jego wyliczeniu, zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 12 ust. 1 lit. a i c Regulaminu uwzględnia się dochody studenta oraz rodziców. Zasadnie zatem do wysokości dochodów uzyskiwanych w 2019 r. przez rodziców Skarżącego wliczono przychody wykazane w załączonym do wniosku o przyznanie stypendium zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w Miliczu z dnia 27 października 2020 r. Niewątpliwe suma uzyskanych dochodów, przypadająca na osobę w rodzinie Skarżącego (1.105,39), przekroczyła kwotę uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego (950 zł) określoną w Zarządzeniu nr [...] Rektora Wyższej Szkoły [...] we W. z dnia [...] w sprawie ustalenia progów stypendialnych oraz wysokości stypendiów socjalnych oraz stypendiów dla osób niepełnosprawnych ze środków MNiSW dla studentów WSB we Wrocławiu w roku akademickim 2020/2021. Tym samym roszczenia Strony nie mają uzasadnienia. I jakkolwiek decyzjom organów obu instancji można postawić zarzut dotyczący pewnych niedostatków uzasadnienia, to wadliwość ta nie wpływa na wynik sprawy, gdyż istniała podstawa prawna określająca charakter tych należności jako dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a do tego pojęcia i zasad – jak wskazano - odsyła ustawodawca w art. 88 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.